Orzeczenie · 2018-12-13

I AGA 322/18

Sąd

Sąd Apelacyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2018-12-13

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny

przelew bankowybłąd klientaodpowiedzialność bankuanulowanie zleceniaustawa o usługach płatniczychodszkodowaniebankowość elektronicznaterminowośćzbieg odpowiedzialności

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia powoda S. Z. o zapłatę 140 000 zł odszkodowania od (...) Bank (...) S.A. w K. tytułem błędnego przelewu. Powódka, żona powoda i jego pełnomocnik, omyłkowo zleciła przelew na niewłaściwy numer rachunku bankowego. Bezpośrednio po zorientowaniu się w błędzie, podjęto próby anulowania zlecenia, w tym kontakt z infolinią i doradcą bankowym. Mimo tych starań, zlecenie zostało zrealizowane. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że bank nie ponosi odpowiedzialności za błąd klienta i że zlecenie płatnicze, raz złożone, nie może być odwołane. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uznając, że powód skutecznie odwołał zlecenie płatnicze przed jego otrzymaniem przez bank, co wynikało z interpretacji przepisów ustawy o usługach płatniczych oraz postanowień umowy. Sąd Apelacyjny uznał, że bank ponosi odpowiedzialność za realizację przelewu mimo jego anulowania, co stanowiło czyn niedozwolony. Sąd Apelacyjny zakwestionował również zarzut przedawnienia roszczenia, wskazując na zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej banku. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zasądził od banku na rzecz powoda kwotę 140 000 zł wraz z odsetkami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o usługach płatniczych dotyczących momentu otrzymania zlecenia płatniczego, możliwości jego odwołania oraz odpowiedzialności banku w przypadku błędów klienta i realizacji przelewu mimo jego anulowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności złożenia zlecenia płatniczego poza godzinami pracy banku i próby jego anulowania.

Zagadnienia prawne (4)

Czy bank ponosi odpowiedzialność za realizację błędnego przelewu, jeśli klient skutecznie odwołał zlecenie przed jego otrzymaniem przez bank?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bank ponosi odpowiedzialność, jeśli klient skutecznie odwołał zlecenie płatnicze przed jego otrzymaniem przez bank, a bank mimo to je zrealizował.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że zlecenie płatnicze złożone po godzinie granicznej lub poza godzinami pracy banku jest prawnie otrzymane dopiero z początkiem następnego dnia roboczego. Jeśli klient odwołał zlecenie w tym okresie, bank realizując je, działa bez zlecenia i ponosi odpowiedzialność.

Czy roszczenie o odszkodowanie za błędny przelew, oparte na przepisach o czynach niedozwolonych, ulega przedawnieniu w terminie 2 lat zgodnie z art. 731 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie oparte na czynach niedozwolonych przedawnia się w terminie 3 lat zgodnie z art. 442¹ § 1 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że realizacja przelewu mimo skutecznego odwołania zlecenia stanowi czyn niedozwolony, co powoduje zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej. W takim przypadku zastosowanie ma dłuższy termin przedawnienia właściwy dla czynów niedozwolonych.

Czy bank ma obowiązek zapewnić możliwość anulowania zlecenia płatniczego złożonego w systemie bankowości elektronicznej, zwłaszcza jeśli zostało ono złożone poza godzinami pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli ustawa i umowa przyznają klientowi uprawnienie do anulowania zlecenia, a skorzystanie z niego nie jest możliwe z powodu konfiguracji narzędzia bankowego, obciąża to bank.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że nawet jeśli system techniczny banku nie pozwala na samodzielne anulowanie zlecenia przez klienta, bank powinien zapewnić taką możliwość wewnętrznie lub ponosić odpowiedzialność za brak takiej funkcjonalności.

Czy przepisy regulujące system rozliczeń międzybankowych (np. (...) ) mają zastosowanie do klienta banku w kontekście możliwości odwołania zlecenia płatniczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są wewnętrzne dla systemu bankowego i służą rozliczeniom między bankami, a nie bezpośrednio klientom.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że system (...) jest przeznaczony do rozliczeń między bankami, a nie dla klientów. Możliwość odwołania zlecenia płatniczego przez klienta jest regulowana przepisami ustawy o usługach płatniczych i umową z bankiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku i uwzględnienie powództwa w części

Strona wygrywająca

S. Z.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
S. Z.	osoba_fizyczna	powód
(...) Bank (...) S.A. w K.	spółka	pozwany

Przepisy (11)

Główne

u.p.u. art. 49 § ust. 1, 2, 3

Ustawa o usługach płatniczych

Moment otrzymania zlecenia płatniczego przez dostawcę płatnika, zwłaszcza złożonego po godzinie granicznej lub poza godzinami pracy banku, jest prawnie określany jako początek następnego dnia roboczego, co umożliwia odwołanie zlecenia.

u.p.u. art. 51 § ust. 1

Ustawa o usługach płatniczych

Użytkownik nie może odwołać zlecenia płatniczego od chwili jego otrzymania przez dostawcę płatnika. W kontekście art. 49, 'otrzymanie' może być prawnie ustalone na późniejszy moment.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności za czyn niedozwolony.

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej obejmuje normalne następstwa działania lub zaniechania.

k.c. art. 442¹ § § 1

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym wynosi trzy lata.

Pomocnicze

k.c. art. 731

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń ze stosunku rachunku bankowego, który nie ma zastosowania do roszczeń deliktowych.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

k.c. art. 354 § § 1

Kodeks cywilny

Obowiązek wykonania zobowiązania zgodnie z jego treścią i celem społeczno-gospodarczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne odwołanie zlecenia płatniczego przed jego otrzymaniem przez bank. • Odpowiedzialność banku za realizację przelewu mimo jego anulowania. • Zastosowanie przepisów o czynach niedozwolonych i dłuższych terminów przedawnienia. • Obowiązek banku zapewnienia możliwości anulowania zlecenia.

Odrzucone argumenty

Przedawnienie roszczenia na podstawie art. 731 k.c. • Brak odpowiedzialności banku za błąd klienta. • Niemożność odwołania zlecenia płatniczego złożonego w systemie (...) . • Atypowe następstwa braku możliwości odzyskania środków.

Godne uwagi sformułowania

momentem otrzymania zlecenia płatniczego jest moment, w którym zlecenie zostało otrzymane przez dostawcę płatnika • w przypadku otrzymania zlecenia poza godzinami pracy banku, uznaje się, że zlecenie zostało otrzymane pierwszego dnia roboczego po tym dniu • nie sposób twierdzić, że pomimo tego, że ustawa wiąże z momentem otrzymania zlecenia różne skutki prawne, to jest on istotny wyłącznie dla stwierdzenia terminowości jego wykonania • brak jest podstaw do przyjęcia, że służy ono wyłącznie bankom, a nie obu stronom umowy • bezprawna realizacja spornego zlecenia płatniczego skutkowała przelaniem kwoty 140.000 zł na rachunek bankowy osoby nieuprawnionej

Skład orzekający

Paweł Rygiel

przewodniczący-sprawozdawca

Sławomir Jamróg

sędzia

Robert Jurga

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o usługach płatniczych dotyczących momentu otrzymania zlecenia płatniczego, możliwości jego odwołania oraz odpowiedzialności banku w przypadku błędów klienta i realizacji przelewu mimo jego anulowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności złożenia zlecenia płatniczego poza godzinami pracy banku i próby jego anulowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie terminów w bankowości elektronicznej i jak sąd może stanąć po stronie klienta, nawet jeśli popełnił błąd, gdy bank nie działał należycie. Pokazuje też, że nawet duże banki mogą ponosić odpowiedzialność za błędy systemowe lub proceduralne.

“Bank zrealizował przelew mimo odwołania? Klient wygrał sprawę o 140 000 zł!”

Dane finansowe

WPS: 140 000 PLN

odszkodowanie: 140 000 PLN

koszty procesu: 12 417 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 11 050 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników