I AGa 318/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa spółki (...) sp. z o.o. przeciwko spółce (...) S.A. o zapłatę, dotyczącą głównie równowartości podatku od nieruchomości, który powód jako właściciel zapłacił za teren zajęty przez urządzenia przesyłowe pozwanego. Sąd Okręgowy w Kielcach zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 128.297,30 zł, uznając, że pozwany, jako posiadacz samoistny nieruchomości z wyłączeniem właściciela, powinien ponosić ciężary związane z jej własnością, w tym podatek od nieruchomości. Sąd pierwszej instancji zastosował w drodze analogii przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące użytkowania (art. 258 k.c. w zw. z art. 302 §2 k.c.). Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym kwestionując możliwość stosowania analogii przepisów dotyczących użytkowania i służebności mieszkania do służebności przesyłu, a także zarzucając naruszenie przepisów o posiadaniu i roszczeniach uzupełniających. Sąd Apelacyjny, choć podzielił argumentację pozwanego co do braku podstaw do stosowania analogii przepisów art. 258 k.c. w zw. z art. 302 §2 k.c., uznał apelację za niezasadną. Sąd drugiej instancji znalazł jednak inne podstawy prawne dla uwzględnienia roszczenia powoda, wskazując na przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.) lub roszczeniach uzupełniających (art. 225 k.c. w zw. z art. 224 §2 k.c.), a także na art. 289 §1 k.c. w zw. z art. 305 4 k.c. Sąd podkreślił, że pozwany władał nieruchomością z wyłączeniem właściciela, co uzasadniało żądanie zwrotu poniesionych przez właściciela wydatków, w tym podatku od nieruchomości. Sąd Apelacyjny oddalił apelację i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5333 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności dochodzenia zwrotu podatku od nieruchomości od przedsiębiorcy przesyłowego na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu lub roszczeniach uzupełniających, nawet w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji oparł się na niedopuszczalnej analogii przepisów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której właściciel nieruchomości ponosił ciężary związane z jej własnością, podczas gdy z nieruchomości wyłączony był jego dostęp i korzystanie przez przedsiębiorcę przesyłowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest stosowanie w drodze analogii przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących użytkowania (art. 258 k.c. w zw. z art. 302 §2 k.c.) do służebności przesyłu w sprawach nieuregulowanych ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest dopuszczalne stosowanie w drodze analogii przepisów art. 258 k.c. w zw. z art. 302 §2 k.c. do służebności przesyłu, gdyż ustawodawca w art. 305 4 k.c. przewidział możliwość zastosowania odpowiedniego do służebności przesyłu tylko przepisów o służebnościach gruntowych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odrzucił argumentację sądu pierwszej instancji oparcia rozstrzygnięcia na analogii, wskazując, że wnioskowanie per analogiam wymaga istnienia luki prawnej i podobieństwa stanów faktycznych przy tym samym motywie legislacyjnym, czego w tej sprawie brak. Ustawodawca wprost wskazał na możliwość stosowania przepisów o służebnościach gruntowych, a nie innych.
Czy właściciel nieruchomości, na której znajdują się urządzenia przesyłowe przedsiębiorcy, może żądać od tego przedsiębiorcy zwrotu równowartości zapłaconego przez właściciela podatku od nieruchomości, jeśli przedsiębiorca korzysta z nieruchomości z wyłączeniem właściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel może żądać zwrotu równowartości zapłaconego podatku od nieruchomości od przedsiębiorcy korzystającego z nieruchomości z wyłączeniem właściciela, znajdując podstawę prawną w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.) lub roszczeniach uzupełniających (art. 225 k.c. w zw. z art. 224 §2 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że nawet przy braku podstaw do analogii przepisów o użytkowaniu, żądanie powoda znajduje uzasadnienie w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu lub roszczeniach uzupełniających. Właściciel zapłacił podatek od nieruchomości, z której korzystał pozwany z wyłączeniem właściciela, co stanowiło wydatek, którego pozwany powinien był ponieść jako posiadacz samoistny lub bezpodstawnie wzbogacony.
Czy nabycie służebności przesyłu w drodze zasiedzenia przed okresem, za który dochodzone jest roszczenie o zwrot podatku od nieruchomości, wyklucza możliwość dochodzenia tego roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie służebności przesyłu w drodze zasiedzenia nie wyklucza możliwości dochodzenia zwrotu równowartości zapłaconego podatku od nieruchomości, gdyż zdarzenie to nie miałoby wpływu na samoistne posiadanie całej nieruchomości przez przedsiębiorcę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że nawet przy przyjęciu nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, żądanie pozwu pozostawałoby aktualne. Kwestia zasiedzenia nie miała wpływu na samoistne posiadanie nieruchomości przez pozwanego z wyłączeniem właściciela, co uzasadniało roszczenie o zwrot poniesionych przez właściciela wydatków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. w O. | spółka | powód |
| (...) S.A. w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 305 § 4
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny wskazał, że to ten przepis przewiduje możliwość zastosowania odpowiedniego do służebności przesyłu tylko przepisów o służebnościach gruntowych.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny uznał, że żądanie pozwu znajduje uzasadnienie w tym przepisie w przypadku, gdy posiadanie samoistne pokrywa się z zakresem posiadania zależnego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny uznał, że żądanie pozwu znajduje uzasadnienie w tym przepisie, wskazując na bezpodstawne wzbogacenie pozwanego kosztem powoda.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Przepis określający, na kim ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości w przypadku posiadania samoistnego.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Przepis określający, na kim ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości w przypadku posiadania samoistnego.
Pomocnicze
k.c. art. 258
Kodeks cywilny
Sąd Okręgowy zastosował w drodze analogii, Sąd Apelacyjny uznał to za niedopuszczalne.
k.c. art. 302 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd Okręgowy zastosował w drodze analogii, Sąd Apelacyjny uznał to za niedopuszczalne.
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny uznał, że żądanie pozwu znajduje uzasadnienie w tym przepisie w przypadku, gdy posiadanie samoistne pokrywa się z zakresem posiadania zależnego.
k.c. art. 289 § § 1
Kodeks cywilny
Powód powołał się na ten przepis w odpowiedzi na apelację jako alternatywną podstawę prawną żądania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.c. art. 370
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny wskazał, że nawet przy współposiadaniu nieruchomości przez trzy podmioty, uprawnienie powoda do żądania zwrotu świadczenia w całości od pozwanej znajdowałoby podstawę prawną w tym przepisie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany jako posiadacz samoistny nieruchomości z wyłączeniem właściciela powinien ponosić ciężary związane z jej własnością, w tym podatek od nieruchomości. • Żądanie zwrotu podatku od nieruchomości znajduje uzasadnienie w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.) lub roszczeniach uzupełniających (art. 225 k.c. w zw. z art. 224 §2 k.c.). • Nabycie służebności przesyłu przez zasiedzenie nie wyklucza możliwości dochodzenia zwrotu podatku od nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Dopuszczalność stosowania w drodze analogii przepisów art. 258 k.c. w zw. z art. 302 §2 k.c. do służebności przesyłu. • Nabycie służebności przesyłu przez zasiedzenie przed spornym okresem wyklucza możliwość dochodzenia roszczenia. • Istnienie innych urządzeń przesyłowych na nieruchomości powinno wpływać na rozstrzygnięcie.
Godne uwagi sformułowania
Wnioskowanie per analogiam stanowi środek służący do wypełnienia występującej luki w prawie. • Zasadniczą przesłanką sięgania do analogii z ustawy jest podobieństwo stanów faktycznych przy takim samym motywie legislacyjnym. • Władanie takie wykracza poza posiadanie zależne uprawnionego z tytułu służebności gruntowej, które z istoty rzeczy nie pozbawia całkowicie właściciela prawa do władania nieruchomością. • Żądanie pozwu znajduje swoje uzasadnienie w art. 405 k.c. • W aktualnym orzecznictwie nie budzi wątpliwości możliwość zastosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w przypadku zapłaty należności podatkowej obciążającej inną osobę (podatnika).
Skład orzekający
Marek Boniecki
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Kowacz-Braun
sędzia
Agnieszka Włodyga
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności dochodzenia zwrotu podatku od nieruchomości od przedsiębiorcy przesyłowego na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu lub roszczeniach uzupełniających, nawet w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji oparł się na niedopuszczalnej analogii przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której właściciel nieruchomości ponosił ciężary związane z jej własnością, podczas gdy z nieruchomości wyłączony był jego dostęp i korzystanie przez przedsiębiorcę przesyłowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności przedsiębiorców przesyłowych za koszty ponoszone przez właścicieli nieruchomości, na których znajdują się ich urządzenia, a także kwestii dopuszczalności analogii w prawie cywilnym.
“Czy przedsiębiorca przesyłowy musi zwrócić właścicielowi zapłacony podatek? Sąd Apelacyjny rozstrzyga!”
Dane finansowe
WPS: 128 297,3 PLN
koszty postępowania: 5333 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.