I AGA 282/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia podwykonawcy (powoda) o zapłatę części wynagrodzenia zatrzymanego jako zabezpieczenie za wykonanie robót dodatkowych, skierowanego przeciwko inwestorowi (pozwanemu). Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 107.660 zł wraz z odsetkami, uznając odpowiedzialność inwestora na podstawie art. 647(1) § 5 Kodeksu cywilnego. Pozwany w apelacji zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując swoją odpowiedzialność za roboty dodatkowe oraz charakter prawny zatrzymanej kwoty. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego. Sąd uznał, że pozwany, mimo braku formalnego przedstawienia aneksu do umowy z podwykonawcą, dorozumianie zaakceptował wykonanie robót dodatkowych, co wynikało z jego wiedzy o zwiększonym zakresie prac, analizy protokołów zaawansowania robót oraz dokonanych płatności. Sąd podkreślił, że zatrzymana kwota stanowiła część wynagrodzenia, a nie kaucję gwarancyjną, gdyż nie doszło do przeniesienia własności środków pieniężnych. W związku z tym, pozwany jako inwestor ponosił solidarną odpowiedzialność za zapłatę należnego podwykonawcy wynagrodzenia, zgodnie z art. 647(1) § 5 k.c. Sąd Apelacyjny oddalił również zarzut przedawnienia, wskazując, że podstawą odpowiedzialności jest art. 647(1) § 5 k.c., a nie umowa przekazu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności inwestora za roboty dodatkowe podwykonawcy w przypadku dorozumianej akceptacji oraz charakteru prawnego zatrzymanego wynagrodzenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących umów o roboty budowlane oraz Prawa zamówień publicznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność wobec podwykonawcy za wynagrodzenie za roboty dodatkowe, jeśli nie przedstawił mu formalnie aneksu do umowy, ale posiadał wiedzę o ich wykonaniu i zaakceptował je w sposób dorozumiany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność, jeśli dorozumianie zaakceptował wykonanie robót dodatkowych przez podwykonawcę, nawet bez formalnego przedstawienia aneksu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany inwestor, mimo braku formalnego przedstawienia aneksu, posiadał wiedzę o robotach dodatkowych i ich zakresie, co wynikało z analizy dokumentów i jego zachowania (dokonywanie płatności). Ta wiedza i akceptacja, nawet dorozumiana, skutkują jego solidarną odpowiedzialnością wobec podwykonawcy na podstawie art. 647(1) § 5 k.c.
Jaki jest charakter prawny kwoty zatrzymanej z wynagrodzenia wykonawcy jako zabezpieczenie należytego wykonania umowy o roboty budowlane, gdy umowa przewiduje jej zwrot w określonych terminach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeśli umowa przewiduje jedynie czasowe zatrzymanie części wynagrodzenia bez przeniesienia własności środków i z określonym terminem zwrotu, nie jest to kaucja gwarancyjna, lecz część wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zatrzymanie 10% wynagrodzenia netto nie stanowiło kaucji gwarancyjnej, ponieważ nie doszło do przeniesienia własności środków pieniężnych, a jedynie do czasowego wstrzymania wypłaty części należnego wynagrodzenia, które miało być zwrócone w określonych terminach. Brak było elementów konstrukcyjnych umowy kaucji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. | spółka | pozwany |
Przepisy (23)
Główne
k.c. art. 647¹ § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek przedłożenia przez wykonawcę inwestorowi umowy z podwykonawcą lub jej projektu. Zgoda inwestora może być bierna (milczenie) lub czynna (pisemna, ustna, dorozumiana). Bierna zgoda skutkuje odpowiedzialnością solidarną, jeśli dopełniono wymogów formalnych.
k.c. art. 647¹ § § 5
Kodeks cywilny
Inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy.
Pomocnicze
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
k.c. art. 647¹ § § 2
Kodeks cywilny
Przedstawienie inwestorowi umowy lub projektu umowy z podwykonawcą wraz z dokumentacją.
k.c. art. 647¹ § § 4
Kodeks cywilny
Umowy wykonawcy z podwykonawcą powinny być dokonane w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Rygor ten nie dotyczy zgody inwestora.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli w umowach.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
p.z.p. art. 143b § ust. 5
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 143b § ust. 8
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 143a § ust. 1 pkt 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 143d § ust. 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
p.z.p. art. 139 § ust. 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
k.c. art. 921¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 921² § § 3
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dorozumiana akceptacja przez inwestora robót dodatkowych i ich wynagrodzenia. • Zatrzymana kwota stanowi część wynagrodzenia, a nie kaucję gwarancyjną. • Inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność wobec podwykonawcy na podstawie art. 647(1) § 5 k.c.
Odrzucone argumenty
Brak formalnego przedstawienia aneksu do umowy z podwykonawcą wyklucza odpowiedzialność inwestora. • Zatrzymana kwota stanowiła kaucję gwarancyjną, za którą inwestor nie odpowiada. • Oświadczenia podwykonawcy o braku zaległości wykluczają roszczenie o zwrot zatrzymanej części wynagrodzenia. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny uznaje za podstawę również własnego rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. • Pozwany posiadał wiedzę o zwiększonym zakresie prac i wynagrodzenia powoda, a przynajmniej powinien był tę wiedzę posiadać po prawidłowej analizie protokołów zaawansowania robót i przy prawidłowo wykonywanym nadzorze inwestorskim. • Zatrzymanie wynagrodzenia nie spełniało w konsekwencji wymogów konstrukcyjnych umowy kaucji gwarancyjnej, skoro nie doszło do przeniesienia własności środków pieniężnych. • Wbrew apelującemu prawidłowo zakwalifikował Sąd pierwszej instancji oświadczenia składane przez powoda, wymagane treścią § 10 ust. 5 umowy z 12 lutego 2014 r. w zw. z art. 143 a ust. 1 pkt 1 p.z.p.
Skład orzekający
Tomasz Szabelski
przewodniczący
Michał Kłos
sprawozdawca
Sławomir Zieliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności inwestora za roboty dodatkowe podwykonawcy w przypadku dorozumianej akceptacji oraz charakteru prawnego zatrzymanego wynagrodzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących umów o roboty budowlane oraz Prawa zamówień publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak inwestor może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za prace dodatkowe podwykonawcy, nawet bez formalnej akceptacji, co jest ważną lekcją dla firm budowlanych i inwestorów.
“Inwestorze, uważaj! Nawet bez formalnej zgody możesz odpowiadać za roboty dodatkowe podwykonawcy.”
Dane finansowe
WPS: 107 660 PLN
wynagrodzenie za roboty dodatkowe: 107 660 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 4050 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.