I AGA 28/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, który zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.425.150,35 zł tytułem zwrotu nadpłaconej części czynszu dzierżawnego oraz oddalił powództwo o ukształtowanie stosunku prawnego. Powódka dochodziła zwrotu nadpłaconego czynszu na podstawie art. 700 k.c., argumentując, że załamanie się rynku zielonych certyfikatów, będące wynikiem działań prawodawcy, stanowiło niedającą się przewidzieć okoliczność, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Sąd Okręgowy uznał umowę za dzierżawę i zastosował art. 700 k.c., zasądzając zwrot nadpłaconego czynszu. Pozwana w apelacji kwestionowała kwalifikację umowy jako dzierżawy, argumentując, że pobieranie pożytków z nieruchomości nie obejmuje energii kinetycznej powietrza ani produkcji energii elektrycznej. Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, uznał umowę za dzierżawę, podkreślając, że korzystanie z powietrza nad gruntem dla celów gospodarczych stanowi uprawnienie właściciela, a umożliwienie tego innemu podmiotowi w zamian za czynsz dzierżawny jest równoznaczne z oddaniem nieruchomości do pobierania pożytków. Sąd Apelacyjny zaakceptował również argumentację Sądu Okręgowego co do zastosowania art. 700 k.c., nawet gdyby umowa nie była ściśle dzierżawą, ze względu na jej charakter i zachowanie stron. Apelacja została uwzględniona jedynie w zakresie kosztów procesu za pierwszą instancję, gdzie Sąd Apelacyjny dokonał ich rozdzielenia stosunkowego. W pozostałej części apelacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja prawna umów związanych z farmami wiatrowymi, zastosowanie art. 700 k.c. w kontekście umów dzierżawy i umów nienazwanych, analiza rynku zielonych certyfikatów i jego wpływu na zobowiązania umowne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rynkiem zielonych certyfikatów i umową dzierżawy gruntu pod farmę wiatrową. Interpretacja art. 700 k.c. może być stosowana do innych umów, gdzie występuje podobny spadek przychodów z przyczyn niezawinionych przez korzystającego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa dzierżawy gruntu pod farmę wiatrową, której przedmiotem jest korzystanie z energii kinetycznej powietrza, może być kwalifikowana jako umowa dzierżawy w rozumieniu art. 693 § 1 k.c. i czy w związku z tym znajduje zastosowanie art. 700 k.c. w przypadku spadku przychodów dzierżawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa ta może być kwalifikowana jako umowa dzierżawy, a art. 700 k.c. znajduje zastosowanie, nawet jeśli umowa nie jest ściśle dzierżawą, ze względu na jej charakter i zachowanie stron.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że korzystanie z powietrza nad gruntem dla celów gospodarczych, w tym produkcja energii elektrycznej z wiatru, stanowi pożytek z nieruchomości, a umożliwienie tego innemu podmiotowi w zamian za czynsz dzierżawny jest równoznaczne z oddaniem nieruchomości do pobierania pożytków. Podkreślono również zachowanie stron jako wydzierżawiającego i dzierżawcy oraz możliwość zastosowania art. 700 k.c. do umów o podobnym charakterze.
Czy postanowienie umowne wyłączające możliwość obniżenia czynszu dzierżawnego z powodu spadku przychodów dzierżawcy jest skuteczne w świetle art. 700 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie umowne wyłączające możliwość obniżenia czynszu dzierżawnego z powodu spadku przychodów dzierżawcy nie jest skuteczne w świetle art. 700 k.c., gdyż przepis ten ma charakter dyspozytywny, a jego celem jest ochrona dzierżawcy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 700 k.c. ma charakter dyspozytywny i służy ochronie dzierżawcy. Podkreślono, że postanowienie umowne dotyczące ryzyka związanego z budową i eksploatacją na ryzyko dzierżawcy nie wyklucza zastosowania art. 700 k.c., ponieważ nie odnosi się bezpośrednio do ekonomicznej opłacalności działalności.
Jak rozdzielić koszty procesu w sytuacji, gdy powód wygrał w części dotyczącej zapłaty, ale przegrał w części dotyczącej ukształtowania stosunku prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty procesu należy rozdzielić stosunkowo na podstawie art. 100 k.p.c., uwzględniając wartość przedmiotu sporu w obu częściach roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie kosztów procesu, uznając, że w sytuacji, gdy powód wygrał w części dotyczącej zapłaty, ale przegrał w części dotyczącej ukształtowania stosunku prawnego, należy zastosować zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów, a nie obciążenie jednej strony całością kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Gospodarstwo (...) | spółka | pozwana |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 693 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy dzierżawy, kluczowe dla kwalifikacji umowy stron.
k.c. art. 700
Kodeks cywilny
Możliwość żądania obniżenia czynszu dzierżawnego w przypadku spadku przychodów dzierżawcy z przyczyn niezawinionych.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady rozstrzygania o kosztach procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Zasady wykładni umów.
k.c. art. 47
Kodeks cywilny
Części składowe rzeczy.
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Części składowe nieruchomości.
k.c. art. 53
Kodeks cywilny
Pożytki naturalne i cywilne.
k.c. art. 143
Kodeks cywilny
Granice przestrzenne prawa własności nieruchomości gruntowej.
k.c. art. 191
Kodeks cywilny
Własność części składowej.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
Prawo energetyczne art. 9e
Ustawa Prawo energetyczne
Definicja świadectwa pochodzenia.
ustawa o kosztach sądowych art. 13
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Opłata od pozwu.
ustawa o kosztach sądowych art. 15
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Opłata tymczasowa i ostateczna.
ustawa o kosztach sądowych art. 16
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Ściąganie należności.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 7
Stawki minimalne za czynności radcy prawnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 ust. 1 pkt 2
Stawki minimalne za czynności radcy prawnego w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwalifikacja umowy jako dzierżawy w rozumieniu art. 693 § 1 k.c. • Zastosowanie art. 700 k.c. z powodu spadku przychodów dzierżawcy spowodowanego załamaniem rynku zielonych certyfikatów. • Załamanie rynku zielonych certyfikatów jako okoliczność niedająca się przewidzieć i niezawiniona przez dzierżawcę. • Nieskuteczność postanowień umownych wyłączających możliwość zastosowania art. 700 k.c.
Odrzucone argumenty
Umowa nie jest umową dzierżawy, ponieważ powódka nie pobierała pożytków z nieruchomości, a energia kinetyczna powietrza nie stanowi pożytku naturalnego ani części składowej gruntu. • Budowle farmy wiatrowej nie są trwale połączone z gruntem i nie stanowią części składowych nieruchomości. • Postanowienie umowne (§ 4 ust. 1) wyłącza możliwość zastosowania art. 700 k.c. • Powódka nie była słabszą stroną w rozumieniu art. 700 k.c. • Spadek przychodów powódki wynikał z jej decyzji gospodarczych, a nie z okoliczności niezawinionych. • Niewłaściwa kalkulacja wysokości roszczenia przez powódkę.
Godne uwagi sformułowania
powietrze, jeżeli objęte jest przestrzennymi granicami prawa własności gruntu i wykorzystywane do celów gospodarczych człowieka, stanowi część składową gruntu u jego pożytek naturalny • nie sposób uznać, ażeby połączenie obiektów farmy wiatrowej z gruntem można było zakwalifikować jako obiekty połączone z gruntem dla przemijającego użytku • nie chodzi o konkretny i stały strumień powietrza, który miałby stale znajdować się w obrębie (nad) nieruchomości pozwanej, skoro faktycznie o takim nie może być mowy, lecz o nieodłącznym istnieniu mas powietrza, w sposób nieprzerwany, które stale mogą być wykorzystywane
Skład orzekający
Leon Miroszewski
przewodniczący-sprawozdawca
Dorota Gamrat-Kubeczak
sędzia
Halina Zarzeczna
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna umów związanych z farmami wiatrowymi, zastosowanie art. 700 k.c. w kontekście umów dzierżawy i umów nienazwanych, analiza rynku zielonych certyfikatów i jego wpływu na zobowiązania umowne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rynkiem zielonych certyfikatów i umową dzierżawy gruntu pod farmę wiatrową. Interpretacja art. 700 k.c. może być stosowana do innych umów, gdzie występuje podobny spadek przychodów z przyczyn niezawinionych przez korzystającego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia prawnego związanego z energetyką odnawialną, rynkiem zielonych certyfikatów i jego wpływem na umowy cywilne, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie w branży prawniczej i energetycznej.
“Załamanie rynku zielonych certyfikatów: jak to wpłynęło na umowę dzierżawy farmy wiatrowej i czy można było obniżyć czynsz?”
Dane finansowe
koszty procesu: 71 258 PLN
koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 8100 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.