I AGA 246/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zapłaty wynagrodzenia za prace saperskie wykonane przez konsorcjum powodów (A. G. i K. G.) na rzecz Skarbu Państwa – Nadleśnictwa O. Powodowie domagali się zasądzenia 100.000 zł, podczas gdy pozwany naliczył im karę umowną w wysokości 357.320,16 zł za opóźnienie w wykonaniu umowy i potrącił ją z należności. Sąd Okręgowy uznał roszczenie powodów za uzasadnione, miarkując karę umowną do 10% wartości umowy (178.660,08 zł) i zasądzając od pozwanego 100.000 zł. Pozwany w apelacji zarzucał naruszenie prawa materialnego, w tym art. 484 § 2 k.c. poprzez miarkowanie kary umownej oraz art. 379 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. poprzez zasądzenie świadczenia łącznie na rzecz powodów. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację, zmieniając wyrok w punkcie dotyczącym wskazania stron umowy konsorcjum, ale utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o miarkowaniu kary umownej. Sąd uznał, że kara umowna w wysokości 20% za opóźnienie przekraczające 30 dni, gdy umowa została wykonana w 84%, była rażąco wygórowana. Obniżono ją do 10%, co pozwoliło na uwzględnienie roszczenia powodów w całości. Sąd Apelacyjny podkreślił, że kara umowna za samo opóźnienie nie powinna być równa lub wyższa niż kara za odstąpienie od umowy z winy wykonawcy, a także że kara powinna być proporcjonalna do stopnia niewykonania zobowiązania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaMiarkowanie kar umownych, zasady odpowiedzialności wykonawcy za opóźnienie, zasady rozliczeń w ramach konsorcjum w zamówieniach publicznych.
Dotyczy specyfiki umów o roboty budowlane i zamówień publicznych, a także specyfiki miarkowania kar umownych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kara umowna zastrzeżona w umowie za opóźnienie w wykonaniu zobowiązania, przekraczające 30 dni, w wysokości 20% wartości całego wynagrodzenia umownego, jest rażąco wygórowana, gdy umowa została wykonana w znacznej części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara umowna w wysokości 20% wartości całego wynagrodzenia umownego za opóźnienie przekraczające 30 dni, gdy umowa została wykonana w 84%, jest rażąco wygórowana i podlega miarkowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kara umowna za samo opóźnienie nie powinna być równa lub wyższa niż kara za odstąpienie od umowy z winy wykonawcy. Kara w wysokości 20% od całego wynagrodzenia za 30-dniowe opóźnienie, gdy umowa była w większości wykonana, jest nieproporcjonalna i demobilizująca dla wykonawcy. Sąd obniżył karę do 10% wartości wynagrodzenia.
Czy w przypadku umowy konsorcjum, w której strony nie założyły spółki cywilnej, dopuszczalne jest zasądzenie dochodzonego świadczenia łącznie (niepodzielnie) na rzecz wszystkich uczestników konsorcjum, mimo że świadczenie ma charakter podzielny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to dopuszczalne, jeśli umowa o udzielenie zamówienia publicznego i umowa konsorcjum przewidują jedno łączne wynagrodzenie dla wszystkich wykonawców i nie dokonano podziału przedmiotu zamówienia między konsorcjantów.
Uzasadnienie
Zasądzenie świadczenia łącznie umożliwia zamawiającemu wywiązanie się z umowy zgodnie z jej treścią, a uczestnikom konsorcjum pozwala na wewnętrzne rozliczenia. Sąd nie powinien ingerować w wewnętrzne ustalenia stron dotyczące podziału wynagrodzenia.
Czy pozwany skutecznie odstąpił od umowy z powodu opóźnienia wykonawcy?
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany uchybił terminom do odstąpienia od umowy zgodnie z jej postanowieniami.
Uzasadnienie
Pozwany złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy po upływie terminów przewidzianych w umowie, zarówno dla wykonania prac, jak i dla samego odstąpienia od umowy w przypadku opóźnienia lub przerwania prac.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| K. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne, Lasy Państwowe, Nadleśnictwo O. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Umożliwia miarkowanie kary umownej, gdy jest ona rażąco wygórowana lub gdy zobowiązanie zostało wykonane w znacznej części.
Pomocnicze
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zastrzeżenia kary umownej.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Określa zasady odpowiedzialności odszkodowawczej i związek przyczynowy.
k.c. art. 379
Kodeks cywilny
Dotyczy podzielności świadczenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany wyroku przez sąd apelacyjny.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd apelacyjny.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.z.p. art. 23 § ust. 1 i 3
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy wspólnego ubiegania się o zamówienie publiczne i traktowania wykonawców.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara umowna w wysokości 20% wartości całego wynagrodzenia za opóźnienie przekraczające 30 dni, przy wykonaniu 84% umowy, jest rażąco wygórowana i podlega miarkowaniu. • Zasądzenie łącznej kwoty na rzecz stron umowy konsorcjum jest dopuszczalne, jeśli umowa tak stanowi i nie dokonano podziału przedmiotu zamówienia.
Odrzucone argumenty
Pozwany skutecznie odstąpił od umowy z powodu opóźnienia wykonawcy. • Kara umowna nie powinna być miarkowana, ponieważ pozwany poniósł szkodę wyższą niż naliczona kara.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna za samo opóźnienie w oddaniu przedmiotu umowy nie powinna być równa lub wyższa takiej karze ustalonej na wypadek odstąpienia przez zamawiającego od umowy z przyczyn zawinionych przez wykonawcę. • kara umowna w wysokości 20% wartości całego wynagrodzenia umownego już tylko z uwagi na 30 – dniową zwłokę w wykonaniu umowy, i to w sytuacji, gdy umowa w zdecydowanej części została już przez wykonawców zrealizowana, jest rażąco wysoka. • nieproporcjonalność i nieracjonalność tego rodzaju postanowień umownych. • zasądzenie na rzecz powodów należnego im świadczenia łącznie (niepodzielnie), mimo że świadczenie to ma charakter podzielny ( art. 379 kc ), a po stronie wierzycieli niewątpliwie nie występuje solidarność czynna w rozumieniu przepisu art. 367 kc.
Skład orzekający
Ewa Staniszewska
przewodniczący
Bogdan Wysocki
sędzia-sprawozdawca
Ryszard Marchwicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Miarkowanie kar umownych, zasady odpowiedzialności wykonawcy za opóźnienie, zasady rozliczeń w ramach konsorcjum w zamówieniach publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów o roboty budowlane i zamówień publicznych, a także specyfiki miarkowania kar umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia miarkowania kar umownych w kontekście umów o roboty budowlane i zamówień publicznych, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sądy podchodzą do nadmiernych kar umownych.
“Kara umowna 20% za 30 dni opóźnienia? Sąd obniżył ją o połowę!”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
wynagrodzenie: 100 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 4050 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.