I AGa 230/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał sprawę z powództwa Syndyka masy upadłości (...) Spółki z o.o. przeciwko H. D. o zapłatę, dotyczącą zwrotu bezskutecznej w stosunku do masy upadłości wypłaty zaliczki na poczet dywidendy. Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r. zasądził od pozwanego na rzecz syndyka kwotę 849.360 zł z odsetkami oraz koszty procesu. Pozwany zaskarżył ten wyrok apelacją, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 328 § 2 kpc, art. 244 § 1 kpc, art. 182 § 1 kpc) oraz prawa materialnego (art. 128 § 1 i 2 Prawa upadłościowego). Pozwany kwestionował zasadność uznania wypłaty zaliczki za bezskuteczną, argumentując m.in. brakiem przesłanek do ogłoszenia upadłości w dacie jej dokonania. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za prawidłowe i nie znajdując podstaw do zarzutów naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że bezskuteczność czynności prawnej dokonanej przez upadłego z jego wspólnikami w okresie 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość wynika z mocy prawa (art. 128 Prawa upadłościowego) i nie zależy od wykazania zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli ani od oceny kondycji finansowej spółki w dacie czynności. Sąd odwoławczy odrzucił również zarzuty procesowe dotyczące rzekomego umorzenia postępowania, wskazując, że sąd pierwszej instancji działał zgodnie z wytycznymi sądu odwoławczego po uchyleniu postanowienia o umorzeniu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za drugą instancję nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 128 Prawa upadłościowego dotyczącego bezskuteczności czynności prawnych dokonywanych przez spółkę w okresie poprzedzającym ogłoszenie upadłości, zwłaszcza w kontekście wypłat dywidend lub zaliczek na dywidendę dla członków zarządu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości i wypłaty zaliczki na dywidendę. Kluczowe jest ustalenie, czy czynność była dokonana w ustawowym terminie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchwała zarządu spółki o wypłacie zaliczki na poczet dywidendy wspólnikom będącym jednocześnie członkami zarządu, podjęta w okresie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, jest bezskuteczna w stosunku do masy upadłości na podstawie art. 128 Prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała taka jest bezskuteczna w stosunku do masy upadłości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała zarządu o wypłacie zaliczki na poczet dywidendy wspólnikom będącym jednocześnie członkami zarządu, podjęta w okresie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, stanowi czynność prawną dokonaną przez upadłego (spółkę) z jej wspólnikami i reprezentantami, która jest bezskuteczna z mocy prawa na podstawie art. 128 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego. Bezskuteczność ta następuje z mocy prawa z datą ogłoszenia upadłości i nie zależy od wykazania zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli ani od oceny kondycji finansowej spółki w dacie dokonania czynności.
Czy sąd powinien umorzyć postępowanie, jeśli zostało ono zawieszone na zgodny wniosek stron, a następnie żadna ze stron nie złożyła wniosku o jego podjęcie w ciągu roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie miał obowiązku umorzenia postępowania w sytuacji, gdy postanowienie o zawieszeniu zostało uchylone przez sąd odwoławczy, a sąd pierwszej instancji był związany oceną prawną sądu odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzuty dotyczące umorzenia postępowania są bezzasadne, ponieważ sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie postanowieniem, które następnie zostało uchylone przez sąd odwoławczy w wyniku rozpoznania zażalenia powoda. W związku z tym sąd pierwszej instancji, związany wytycznymi sądu odwoławczego, nie mógł ponownie umorzyć postępowania, lecz był zobowiązany rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w L. | inne | powód |
| H. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
p.u.n. art. 128 § 1 i 2
Prawo upadłościowe i naprawcze
Czynności prawne odpłatne dokonane przez upadłego (będącego spółką) z jej wspólnikami, ich reprezentantami lub ich małżonkami, w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, są bezskuteczne w stosunku do masy upadłości.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, jeśli apelacja jest bezzasadna.
p.u. art. 134 § 1
Prawo upadłościowe
Syndyk może dochodzić zwrotu tego, co ubyło z masy upadłości wskutek czynności upadłego bezskutecznej z mocy prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby składającej oświadczenie woli może być wyrażona przez każde jej zachowanie, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zwracane koszty strony są ograniczone do niezbędnych kosztów procesu.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży stronę przegrywającą kosztami sądowymi, od których strona wygrywająca była zwolniona.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypłata zaliczki na poczet dywidendy wspólnikom będącym jednocześnie członkami zarządu, dokonana w okresie 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość, jest bezskuteczna w stosunku do masy upadłości na podstawie art. 128 Prawa upadłościowego. • Bezskuteczność czynności prawnej z mocy prawa nie wymaga wykazania zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli ani oceny kondycji finansowej spółki w dacie czynności. • Postanowienie o zawieszeniu postępowania, które zostało uchylone przez sąd odwoławczy, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 328 § 2 kpc przez pominięcie w uzasadnieniu faktów dotyczących zgodnego wniosku o zawieszenie postępowania. • Naruszenie art. 244 § 1 kpc przez pominięcie protokołu rozprawy z dnia 19 maja 2015 r. • Naruszenie art. 227 kpc i art. 232 kpc poprzez niedopuszczenie dowodów zawnioskowanych przez pozwanego. • Naruszenie art. 182 § 1 kpc poprzez nieumorzenie postępowania pomimo niezłożenia wniosku o podjęcie postępowania zawieszonego. • Błędne przyjęcie, że bezskuteczne są czynności dokonane w warunkach całkowitego braku przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Godne uwagi sformułowania
Bezskuteczność z mocy prawa jest bowiem jest skutkiem (z mocy prawa), który następuje z datą ogłoszenia upadłości i obejmuje wszelkie czynności prawne dokonane przez upadłego w warunkach określonych w art. 128 prawa upadłościowego. • Dlatego bez znaczenia jest świadomość i ocena kondycji finansowej upadającej Spółki przez osoby (podmioty) dokonujące czynności prawnej. • Rzeczą syndyka jest podejmowanie działań w interesie wszystkich wierzycieli upadłego.
Skład orzekający
Bogdan Radomski
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Popek
sędzia
Beata Błotnik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 128 Prawa upadłościowego dotyczącego bezskuteczności czynności prawnych dokonywanych przez spółkę w okresie poprzedzającym ogłoszenie upadłości, zwłaszcza w kontekście wypłat dywidend lub zaliczek na dywidendę dla członków zarządu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości i wypłaty zaliczki na dywidendę. Kluczowe jest ustalenie, czy czynność była dokonana w ustawowym terminie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezskuteczności czynności prawnych w kontekście upadłości, co jest kluczowe dla syndyków, wierzycieli i przedsiębiorców. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy chroniące masę upadłości.
“Czy wypłata dywidendy przed upadłością może być cofnięta? Sąd Apelacyjny wyjaśnia bezskuteczność czynności prawnych.”
Dane finansowe
WPS: 849 360 PLN
zapłata kwoty zasądzonej przez sąd pierwszej instancji: 849 360 PLN
zwrot kosztów postępowania za drugą instancję: 8100 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.