I AGA 222/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Sp. z o.o. Sp. k. kwoty 1.640.705,78 zł z tytułu bezpodstawnie naliczonych kar umownych, które pozwany zrealizował z gwarancji bankowej. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda 1.313.374,81 zł, uznając część kar za bezzasadne lub podlegające miarkowaniu. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje obu stron. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego, uznając, że powód nie wykonał umowy w terminie, co uzasadniało naliczenie kar umownych. Jednakże, Sąd Apelacyjny uznał za zasadne miarkowanie kar umownych, biorąc pod uwagę znaczne wykonanie zobowiązania przez powoda, niewielkie opóźnienia w niektórych przypadkach oraz brak precyzyjnie określonej szkody po stronie pozwanego. W szczególności, Sąd Apelacyjny uznał za bezzasadne naliczenie kar za opóźnienie w przedłożeniu gwarancji bankowej oraz za niezgłoszenie niektórych podwykonawców, a także za niezasadne naliczenie kar za opóźnienia w zakresie kamieni milowych bez wyczerpania procedury wezwania do uzupełnienia braków. Ostatecznie, Sąd Apelacyjny oddalił obie apelacje, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego w zakresie zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1.313.374,81 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kar umownych, miarkowania kar, odpowiedzialności kontraktowej, gwarancji bankowych oraz procedury zgłaszania podwykonawców w umowach o generalne wykonawstwo.
Specyfika konkretnej umowy i stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pozwany był uprawniony do naliczenia i realizacji kar umownych z tytułu opóźnień w wykonaniu umowy o generalne wykonawstwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pozwany był uprawniony do naliczenia kar umownych za opóźnienia w wykonaniu umowy, jednakże ich wysokość podlegała miarkowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykonał umowy w terminie, co uzasadniało naliczenie kar umownych. Jednakże, biorąc pod uwagę znaczne wykonanie zobowiązania, niewielkie opóźnienia w niektórych przypadkach oraz brak precyzyjnie określonej szkody po stronie pozwanego, Sąd miarkował wysokość kar umownych.
Czy kary umowne zastrzeżone w umowie o generalne wykonawstwo były ważne i czy ich wysokość była rażąco wygórowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kary umowne były ważne, ale ich wysokość podlegała miarkowaniu ze względu na rażące wygórowanie w stosunku do wykonania zobowiązania i poniesionej szkody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kary umowne były ważne, ponieważ strony określiły kryteria ich naliczania. Jednakże, zgodnie z art. 484 § 2 k.c., Sąd miarkował kary, uznając je za rażąco wygórowane w stosunku do stopnia wykonania zobowiązania i braku precyzyjnie określonej szkody po stronie pozwanego.
Czy pozwany był uprawniony do naliczenia kar umownych za opóźnienie w przedłożeniu gwarancji bankowej oraz za niezgłoszenie niektórych podwykonawców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie był uprawniony do naliczenia kar umownych w tych przypadkach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że gwarancja bankowa została przedłożona w terminie, a wymóg przedstawienia pełnomocnictw nie wynikał z umowy. Ponadto, w przypadku niezgłoszenia podwykonawców, pozwany nie wyczerpał procedury wezwania do uzupełnienia braków, a w jednym z przypadków powód nie wiedział o istnieniu dalszego podwykonawcy.
Czy powód może żądać zwrotu kwoty wypłaconej z gwarancji bankowej jako bezpodstawnego wzbogacenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód może żądać zwrotu kwoty wypłaconej z gwarancji bankowej jako bezpodstawnego wzbogacenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wypłata środków z gwarancji bankowej stanowiła świadczenie banku, a nie dobrowolne spełnienie świadczenia przez powoda. W przypadku bezzasadnej realizacji gwarancji, powód jako zleceniodawca gwarancji ma legitymację czynną do żądania zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w P. | spółka | powód |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Zastrzeżenie kary umownej.
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Miarkowanie kary umownej.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Prawo bankowe art. 81 § § 1 i 2
Definicja gwarancji bankowej.
Pomocnicze
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Określenie terminu płatności odsetek.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nadużycie prawa.
k.p.c. art. 232 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek dowodzenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie orzeczenia.
Prawo budowlane art. 59a
Kontrola budowy w celu stwierdzenia zgodności z pozwoleniem na budowę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Miarkowanie kar umownych ze względu na znaczne wykonanie zobowiązania i rażące wygórowanie. • Bezzasadność naliczenia kar umownych za opóźnienie w przedłożeniu gwarancji bankowej i niezgłoszenie podwykonawców. • Brak winy powoda w opóźnieniu wynikającym z konieczności uzyskania decyzji środowiskowej. • Legitymacja czynna powoda do żądania zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.
Odrzucone argumenty
Naliczanie kar umownych za opóźnienia w wykonaniu umowy i kamieni milowych. • Brak podstaw do miarkowania kar umownych. • Dobrowolność spełnienia świadczenia przez powoda.
Godne uwagi sformułowania
Kara umowna jest surogatem odszkodowania i nie może prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia wierzyciela. • W przypadku bezzasadnej realizacji przez beneficjenta gwarancji, usprawiedliwione jest żądanie przez dłużnika ze stosunku podstawowego zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia. • Przesłanki miarkowania kary należy badać na poziomie konkretnej umowy, a nie globalnej sytuacji jej stron.
Skład orzekający
Marek Górecki
przewodniczący
Mikołaj Tomaszewski
sędzia
Bogdan Wysocki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych, miarkowania kar, odpowiedzialności kontraktowej, gwarancji bankowych oraz procedury zgłaszania podwykonawców w umowach o generalne wykonawstwo."
Ograniczenia: Specyfika konkretnej umowy i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sporów o kary umowne w budownictwie, z elementami złożonych interpretacji umownych i procesowych, co czyni ją interesującą dla prawników i przedsiębiorców z branży.
“Kary umowne w budownictwie: Kiedy sąd obniży żądania wykonawcy?”
Dane finansowe
WPS: 1 640 705,78 PLN
zwrot kar umownych: 1 313 374,81 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.