I AGA 205/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane, gdzie pozwany potrącił należność z karą umowną za opóźnienie. Powód, syndyk masy upadłości, twierdził, że roboty zostały wykonane w terminie, a kara umowna została naliczona niezasadnie za okres po zgłoszeniu gotowości do odbioru. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając karę umowną za zasadną. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając na rzecz powoda ponad 114 tys. zł. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie momentu zakończenia robót i ustania stanu zwłoki wykonawcy. Sąd Apelacyjny uznał, że zgodnie z umową, zgłoszenie gotowości do odbioru przez wpis do dziennika budowy, które nie zostało zakwestionowane przez inspektora nadzoru w terminie 7 dni, oznaczało zakończenie robót i ustanie stanu zwłoki. Późniejsze stwierdzenie wad i braków w dokumentacji, które były usuwalne i nie uniemożliwiały korzystania z przedmiotu umowy, nie uzasadniało naliczania kary umownej za okres po dacie zgłoszenia gotowości do odbioru. W związku z tym, oświadczenie pozwanego o potrąceniu kary umownej zostało uznane za bezskuteczne, a powództwo uwzględnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja postanowień umownych dotyczących zgłoszenia gotowości do odbioru robót budowlanych, momentu ustania zwłoki wykonawcy, zasad naliczania kar umownych oraz procedury odbiorowej w kontekście wad usuwalnych i braków w dokumentacji.
Specyfika umowy i procedury odbiorowej ustalonej między stronami. Konieczność analizy konkretnych zapisów umownych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zgłoszenie gotowości do odbioru robót budowlanych, które nie zostało zakwestionowane przez inspektora nadzoru w terminie 7 dni, oznacza zakończenie robót i ustanie stanu zwłoki wykonawcy, nawet jeśli stwierdzono późniejsze wady usuwalne lub braki w dokumentacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgłoszenie gotowości do odbioru, które nie zostało zakwestionowane w terminie, oznacza zakończenie robót i ustanie stanu zwłoki wykonawcy. Późniejsze stwierdzenie wad usuwalnych lub braków w dokumentacji nie wpływa na datę ustania zwłoki, jeśli nie uniemożliwiają one korzystania z przedmiotu umowy i nie uzasadniają przerwania odbioru.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zinterpretował postanowienia umowy dotyczące zgłoszenia gotowości do odbioru i procedury odbiorowej. Kluczowe było §11 ust. 2 umowy, który stanowił, że brak reakcji inspektora nadzoru w ciągu 7 dni od wpisu do dziennika budowy oznaczał osiągnięcie gotowości do odbioru w dacie wpisu. Sąd uznał, że wady usuwalne lub braki w dokumentacji, które nie uniemożliwiały korzystania z przedmiotu umowy, nie uzasadniały przerwania odbioru ani nie wpływały na datę ustania zwłoki wykonawcy, a jedynie mogły stanowić podstawę do naliczenia kar umownych za ich usunięcie.
Czy kara umowna za nieterminowe wykonanie robót budowlanych, naliczona za okres po zgłoszeniu gotowości do odbioru, jest zasadna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara umowna za nieterminowe wykonanie robót budowlanych nie jest zasadna za okres po dacie, w której wykonawca zgłosił gotowość do odbioru, a inspektor nadzoru nie zakwestionował tego zgłoszenia w terminie.
Uzasadnienie
Skoro stan zwłoki wykonawcy ustał z dniem zgłoszenia gotowości do odbioru, naliczanie kary umownej za okres po tej dacie jest nieuzasadnione. Pozwany nie wykazał podstaw do uznania zgłoszenia za nieskuteczne w świetle umowy.
Czy kara umowna w wysokości ok. 33% wynagrodzenia brutto za nieterminowe wykonanie robót budowlanych jest rażąco wygórowana?
Odpowiedź sądu
Nie, kara umowna w tej wysokości nie jest rażąco wygórowana, biorąc pod uwagę funkcje kary umownej (stymulacyjną, represyjną) oraz fakt, że inwestycja była finansowana ze środków unijnych, co nadawało terminowości wykonania szczególne znaczenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kara umowna w wysokości ok. 33% wynagrodzenia nie jest rażąco wygórowana, zwłaszcza w kontekście funkcji stymulacyjnej i represyjnej kary, a także znaczenia terminowości wykonania dla rozliczenia środków unijnych. Sąd Apelacyjny nie odniósł się do tej kwestii, ponieważ uznał karę za niezasadnie naliczoną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości w K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy.
k.c. art. 484
Kodeks cywilny
W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane lub jeżeli kara jest rażąco wygórowana.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Strona przegrywająca sprawę ponosi koszty postępowania.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, aby zapewnić zgodność oświadczenia woli stron z ich rzeczywistym zamiarem i celem umowy.
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 486
Kodeks cywilny
Zwłoka wierzyciela.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok powinien odpowiadać prawu.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd powinien rozważyć wszystkie dowody.
Prawo budowlane
Ustawa Prawo budowlane
Regulacje dotyczące procesu budowlanego, funkcji kierownika budowy, inspektora nadzoru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgłoszenie gotowości do odbioru robót budowlanych, które nie zostało zakwestionowane przez inspektora nadzoru w terminie 7 dni, oznacza zakończenie robót i ustanie stanu zwłoki wykonawcy. • Późniejsze stwierdzenie wad usuwalnych lub braków w dokumentacji nie wpływa na datę ustania zwłoki, jeśli nie uniemożliwiają one korzystania z przedmiotu umowy i nie uzasadniają przerwania odbioru. • Kara umowna za nieterminowe wykonanie robót budowlanych nie jest zasadna za okres po dacie zgłoszenia gotowości do odbioru.
Odrzucone argumenty
Kara umowna za nieterminowe wykonanie robót budowlanych była zasadnie naliczona za okres od 15.08.2015 r. do 24.09.2015 r. • Oświadczenie o potrąceniu kary umownej było skuteczne. • Kara umowna nie była rażąco wygórowana.
Godne uwagi sformułowania
stan zwłoki wykonawcy ustał już w momencie, w którym wykonawca przedstawia wobec zamawiającego (inwestora) oświadczenie o gotowości do wydania dzieła. • Odbiór bowiem jako czynność zawierająca w sobie element woli stanowi wyraz potwierdzenia uznania jego świadczenia za spełnione. • Zatem jeśli data ta przypadała po upływie umownego terminu zakończenia robót, to z tą datą ustawał stan zwłoki (opóźnienia wykonawcy)...
Skład orzekający
Ryszard Iwankiewicz
przewodniczący
Halina Zarzeczna
sędzia
Krzysztof Górski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień umownych dotyczących zgłoszenia gotowości do odbioru robót budowlanych, momentu ustania zwłoki wykonawcy, zasad naliczania kar umownych oraz procedury odbiorowej w kontekście wad usuwalnych i braków w dokumentacji."
Ograniczenia: Specyfika umowy i procedury odbiorowej ustalonej między stronami. Konieczność analizy konkretnych zapisów umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kar umownych w umowach o roboty budowlane i precyzyjnej interpretacji zapisów umownych dotyczących odbioru robót i momentu ustania zwłoki. Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest korzystne dla wykonawców, którzy zgłosili gotowość do odbioru, a następnie napotkali na problemy z dokumentacją lub drobne wady.
“Kiedy kończy się zwłoka? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe znaczenie zgłoszenia gotowości do odbioru robót.”
Dane finansowe
WPS: 114 254,7 PLN
wynagrodzenie: 114 254,7 PLN
koszty procesu: 11 681,62 PLN
koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym: 9763 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.