Orzeczenie · 2021-08-11

I AGA 150/20

Sąd
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
Data
2021-08-11
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
odpady komunalnezagospodarowanie odpadówumowawynagrodzenieopłata za gotowośćbezpodstawne wzbogaceniewykładnia umowyapelacjakoszty procesu

Sprawa rozstrzygnęła spór o zapłatę wynagrodzenia za zagospodarowanie odpadów komunalnych między Związkiem gmin a Zakładem (...) Spółką z o.o. Sąd Okręgowy w (...) zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 309.021,35 zł wraz z odsetkami, oddalając jednocześnie powództwo wzajemne pozwanego. Kluczowym elementem sporu była interpretacja umowy z 2013 roku i jej aneksów, dotyczących ilości i rodzaju odpadów podlegających zagospodarowaniu oraz naliczania tzw. opłaty za gotowość. Pozwany w apelacji zarzucił m.in. naruszenie art. 405 k.c. (bezpodstawne wzbogacenie) i art. 65 § 1 i 2 k.c. (wykładnia umowy) oraz naruszenie przepisów procesowych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Okręgowego za prawidłowe. Sąd podkreślił, że roszczenie powoda dotyczyło zwrotu nienależnego świadczenia, a zarzut przedawnienia był niezasadny ze względu na 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością statutową związku gmin oraz prowadzone postępowanie ugodowe. Sąd Apelacyjny zgodził się z Sądem Okręgowym co do wykładni umowy, wskazując, że opłata za gotowość nie powinna obejmować odpadów niesortowanych z Gminy O., które były już objęte innym rozliczeniem, ani naliczana w okresach, gdy pozwany nie był w stanie przyjmować odpadów z powodu przepełnienia składowiska. W konsekwencji, apelacja pozwanego została oddalona, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od pozwanego na rzecz powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wykładnia umów o świadczenie usług w kontekście odpadów komunalnych, rozliczenia między jednostkami samorządu terytorialnego i ich jednostkami organizacyjnymi, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu i przedawnieniu roszczeń związanych z działalnością statutową.

Ograniczenia stosowania

Specyfika umowy i okoliczności faktyczne sprawy mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia do innych przypadków.

Zagadnienia prawne (3)

Czy opłata za gotowość, naliczana zgodnie z umową o zagospodarowanie odpadów, powinna uwzględniać odpady niesortowane z Gminy O. oraz czy może być naliczana w okresach, gdy pozwany nie był w stanie przyjmować odpadów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opłata za gotowość nie powinna uwzględniać odpadów niesortowanych z Gminy O. w sposób wskazany przez pozwanego, a także nie powinna być naliczana w okresach, gdy pozwany nie był w stanie przyjmować odpadów z powodu przepełnienia składowiska.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że aneks do umowy rozszerzył zakres odpadów, a odpady niesortowane powinny być wliczane do limitów. Ponadto, pozwany nie był w stanie świadczyć usług w pewnych okresach, co wyłączało możliwość naliczania opłaty za gotowość.

Jaki jest termin przedawnienia dla roszczeń związku gmin związanych z realizacją zadań statutowych, w tym rozliczeń z tytułu zagospodarowania odpadów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenia te podlegają 10-letniemu terminowi przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że realizacja zadań statutowych przez związek gmin nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 118 k.c., co skutkuje zastosowaniem dłuższego, 10-letniego terminu przedawnienia.

Czy prowadzenie rokowań ugodowych w ramach postępowania o zawezwanie do próby ugodowej może wpływać na bieg terminu przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie rokowań ugodowych w dobrej wierze może uzasadniać przerwanie biegu przedawnienia i nie może być uznane za nadużycie prawa podmiotowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że strony prowadziły długotrwałe rokowania ugodowe, co uzasadniało wstrzymanie się z wniesieniem pozwu i nie stanowiło nadużycia prawa podmiotowego, a tym samym nie można było skutecznie podnieść zarzutu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Związek (...) „ (...) ”

Strony

NazwaTypRola
Związek (...) „ (...) ”instytucjapowód
Zakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkapozwany/powód wzajemny
Związek (...) „ (...) ”instytucjapozwany wzajemny
Zakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkapowód wzajemny

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem trzech lat. W przypadku braku działalności gospodarczej, termin wynosi 10 lat.

Pomocnicze

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uprawnieniem i nie korzysta z ochrony.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego.

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli po zamknięciu rozprawy lub po wydaniu wyroku sąd uzna, że należy przesłuchać strony lub świadków, albo że należy przeprowadzić dowód z dokumentów, albo że należy przeprowadzić inny dowód, wyrok lub postanowienie w tym zakresie uchyla i wyznacza rozprawę albo posiedzenie.

u.s.g. art. 64 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Gminy mogą tworzyć związki w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych.

u.u.c.p.g. art. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Utrzymanie czystości i porządku w gminach jest zadaniem własnym gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe naliczenie opłaty za gotowość przez pozwanego, nieuwzględniające odpadów niesortowanych z Gminy O. oraz naliczanie jej w okresach braku możliwości zagospodarowania odpadów. • Roszczenie powoda o zwrot nienależnego świadczenia jest zasadne. • Zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia dla roszczeń związku gmin związanych z realizacją zadań statutowych. • Prowadzenie rokowań ugodowych w dobrej wierze uzasadniało przerwanie biegu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 405 k.c., 65 § 1 i 2 k.c.) i procesowego (art. 233 § 1 k.p.c., 299 k.p.c.). • Zarzut przedawnienia roszczenia powoda. • Argumentacja pozwanego dotycząca wykładni umowy i naliczania opłaty za gotowość.

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu sprowadzała się do odmiennej interpretacji poszczególnych zapisów umownych, w tym określenia “zmieszane odpady komunalne”. • Bezpodstawne wzbogacenie stanowi samoistne źródło zobowiązania. • Niewątpliwie rację ma pozwany, że zarówno faktura VAT jak i sprawozdanie roczne zostały sprawdzone przez pracowników powoda przed dokonaniem zapłaty, a zatem taki błąd winien zostać zauważony od razu, tymczasem dopiero kontrola (...) w 2017 r. wykazała nieprawidłowość. • W tym stanie rzeczy Sąd w pkt. I ppkt.1 wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 309.021,35 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 21 czerwca 2018 r. • Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. • Z tego względu zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc nie jest uzasadniony. • Takie roszczenie podlega zatem 10 letniemu terminowi przedawnienia z art. 118 kc. • Domaganie się zapłaty za gotowość do przyjęcia odpadów w roku 2016, której to gotowości pozwany/powód wzajemny wówczas nie posiadał.

Skład orzekający

Mikołaj Tomaszewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia umów o świadczenie usług w kontekście odpadów komunalnych, rozliczenia między jednostkami samorządu terytorialnego i ich jednostkami organizacyjnymi, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu i przedawnieniu roszczeń związanych z działalnością statutową."

Ograniczenia: Specyfika umowy i okoliczności faktyczne sprawy mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia do innych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu gospodarki odpadami i pokazuje złożoność rozliczeń między jednostkami samorządu terytorialnego oraz ich partnerami biznesowymi, a także znaczenie precyzyjnej wykładni umów.

Kto zapłaci za odpady? Sąd rozstrzyga spór o miliony między Związkiem gmin a spółką.

Dane finansowe

WPS: 309 021,35 PLN

zapłata: 309 021,35 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 8100 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst