I AGa 102/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kar umownych w wysokości 110.685,00 zł wraz z odsetkami, dochodzonych przez (...) Spółkę z o.o. w K. od (...) Spółki z o.o. w B. Sąd Okręgowy w Koszalinie uwzględnił powództwo w całości, opierając się na dokumentach przedstawionych przez powódkę i uznając, że pozwana nie podniosła skutecznie zarzutów merytorycznych w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 503 § 1 KPC, art. 233 § 1 KPC (błędne ustalenie stanu faktycznego i brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego), art. 321 § 1 KPC (uwzględnienie powództwa na podstawie faktycznej, na której powódka nie opierała żądania) oraz art. 339 KPC (naruszenie przez Sąd Okręgowy obowiązku wydania wyroku zaocznego). Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając sprawę po raz drugi po uchyleniu poprzedniego wyroku przez Sąd Najwyższy, uznał zarzut naruszenia art. 339 KPC za uzasadniony. Stwierdził, że Sąd Okręgowy powinien był wydać wyrok zaoczny, a zaniechanie tego naruszyło prawo pozwanego do obrony i prawo do dwuinstancyjności postępowania. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyroku zaocznego (art. 339 KPC) i jego wpływu na prawo do obrony oraz dwuinstancyjność postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której pozwany podniósł jedynie zarzut formalny.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo wydał wyrok zwykły zamiast wyroku zaocznego, gdy pozwany nie stawił się na rozprawę i nie podjął obrony merytorycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji naruszył art. 339 KPC, zaniechając wydania wyroku zaocznego, co pozbawiło pozwanego prawa do obrony i kontroli instancyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że nawet jeśli pozwany podniósł jedynie zarzut formalny (np. zapisu na sąd polubowny), to zaniechanie wdania się w spór co do istoty sprawy w piśmie procesowym lub na rozprawie, przy braku przesłanek z art. 340 KPC, powinno skutkować wydaniem wyroku zaocznego. Wydanie wyroku zwykłego w takiej sytuacji narusza gwarancje konstytucyjne i prawo do dwuinstancyjności.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i podstawę faktyczną żądania powoda w zakresie kar umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie odniósł się do zarzutów merytorycznych pozwanego i nie ocenił prawidłowo podstawy faktycznej żądania powoda.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że Sąd Okręgowy, zwracając pismo przygotowawcze pozwanego, nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż nie odniósł się do zarzutów merytorycznych pozwanego i nie ocenił stanowiska pozwanego. Konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego i ocena stanowisk obu stron.
Czy od kary umownej należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, od kary umownej nie przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Uzasadnienie
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych przewiduje odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego z tytułu odpłatnej dostawy towaru lub odpłatnego wykonania usługi. Zapłata kary umownej nie stanowi ani odpłatnej dostawy, ani odpłatnego świadczenia usług.
Czy pełnomocnictwo udzielone przez jednoosobowy zarząd spółki było skuteczne, gdy spółka miała dwuosobowy zarząd?
Odpowiedź sądu
Tak, pełnomocnictwo było skuteczne, ponieważ w dacie jego udzielenia zarząd spółki był jednoosobowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód wykazał, iż w dacie udzielenia pełnomocnictwa zarząd spółki był jednoosobowy, co czyniło pełnomocnictwo skutecznym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | powód |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 339
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd powinien wydać wyrok zaoczny, gdy pozwany nie stawił się na rozprawę lub nie bierze w niej udziału, chyba że zachodzą przesłanki z art. 340 KPC.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
u.t.z.t.h. art. 7 § 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Podstawa prawna do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 340
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok nie będzie zaoczny, jeżeli pozwany żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności albo składał już w sprawie wyjaśnienia ustnie lub na piśmie dotyczące meritum sporu.
k.p.c. art. 344
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwany może zaskarżyć wyrok zaoczny sprzeciwem, w którym powinien przytoczyć zarzuty i okoliczności faktyczne.
k.p.c. art. 207 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zażądać od stron złożenia wyjaśnień dotyczących okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 212
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd dąży do uzyskania wyjaśnień koniecznych dla ustalenia podstawy faktycznej żądań i wyjaśnienia spornych okoliczności.
k.c. art. 484
Kodeks cywilny
Podstawa prawna do zasądzenia kar umownych.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa prawna do zasądzenia odsetek ustawowych.
u.t.z.t.h. art. 4 § 3
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Definicja transakcji handlowej.
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne pozwu, w tym podstawa faktyczna żądania.
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może zasądzać ponad żądanie.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne wyroku, w tym uzasadnienie.
k.p.c. art. 379 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 339 KPC przez Sąd Okręgowy poprzez wydanie wyroku zwykłego zamiast zaocznego. • Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Okręgowy z powodu nieodniesienia się do zarzutów merytorycznych pozwanego. • Naruszenie prawa pozwanego do obrony i prawa do dwuinstancyjności postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Okręgowego dotyczące braku zarzutów merytorycznych pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty. • Argumenty powódki dotyczące prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny uznał, że uzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 339 k.p.c. • Zaniechanie wydania wyroku zaocznego może stanowić uchybienie wpływające na wynik sprawy. • Wydanie wyroku zaocznego stanowi w istocie sankcję za zaniechanie wykonania obowiązków z art. 210 §2 k.p.c. • Zaniechanie wydania wyroku naruszało przepis art. 339 k.p.c. Uniemożliwiając skorzystanie z prawa określonego w art. 344 k.p.c. wpływało w niniejszej sprawie na rozstrzygnięcie sporu i naruszało gwarancję dwuinstancyjności postępowania.
Skład orzekający
Małgorzata Gawinek
przewodnicząca
Halina Zarzeczna
członek
Krzysztof Górski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyroku zaocznego (art. 339 KPC) i jego wpływu na prawo do obrony oraz dwuinstancyjność postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której pozwany podniósł jedynie zarzut formalny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być błędy proceduralne popełnione przez sąd pierwszej instancji i jak ważne jest prawo do obrony dla stron postępowania.
“Błąd sądu pierwszej instancji pozbawił pozwanego prawa do obrony – sprawa wraca do Sądu Okręgowego!”
Dane finansowe
WPS: 110 685 PLN
kara umowna: 110 685 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.