I ACz 989/13

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2013-10-04
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
elektroniczne postępowanie upominawczekoszty sądoweopłata od pozwubraki formalnebraki fiskalneumorzenie postępowaniasąd apelacyjnysąd okręgowyk.p.c.

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o zapłatę, uznając, że brak opłaty od pozwu wniesionego w elektronicznym postępowaniu upominawczym nie mógł skutkować umorzeniem na podstawie przepisów o brakach formalnych.

Powód wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, który następnie został przekazany do postępowania zwykłego. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie z powodu nieuiszczenia opłaty od pozwu. Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że brak fiskalny nie jest brakiem formalnym w rozumieniu przepisów dotyczących e-postępowania upominawczego, a sankcją powinno być zwrot pozwu, a nie jego umorzenie.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach o umorzeniu postępowania w sprawie o zapłatę. Postępowanie zostało wszczęte w elektronicznym postępowaniu upominawczym, a następnie przekazane do sądu właściwości ogólnej z powodu niewłaściwości rzeczowej. Sąd Okręgowy wezwał powoda do usunięcia braków formalnych i fiskalnych pozwu pod rygorem umorzenia. Powód uzupełnił braki formalne, ale nie uiścił brakującej opłaty. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, powołując się na art. 505^37 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Zważył, że sprawa została wszczęta przed wejściem w życie nowelizacji art. 505^37 § 1 k.p.c., a jego dotychczasowe brzmienie nie obejmowało braków fiskalnych. Znowelizowana wersja, która dotyczy braków fiskalnych, nie mogła mieć zastosowania z uwagi na przepisy intertemporalne. Sąd Apelacyjny podkreślił, że brak fiskalny nie jest brakiem formalnym w rozumieniu art. 505^37 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 7 lipca 2013 r. Wobec braku wyraźnej regulacji w przepisach dotyczących e-postępowania upominawczego, w przypadku braku opłaty należało zastosować ogólne przepisy, w tym art. 130 § 1 k.p.c., który przewiduje rygor zwrotu pozwu, a nie umorzenia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, brak fiskalny nie jest brakiem formalnym w rozumieniu art. 505^37 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 7 lipca 2013 r. W przypadku braku opłaty, sankcją powinno być zwrot pozwu na podstawie art. 130 § 1 k.p.c., a nie umorzenie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że sprawa była wszczęta przed nowelizacją art. 505^37 § 1 k.p.c., a jego poprzednie brzmienie nie obejmowało braków fiskalnych. Znowelizowana wersja, która dotyczy braków fiskalnych, nie mogła mieć zastosowania z uwagi na przepisy intertemporalne. Podkreślono, że brak fiskalny nie jest brakiem formalnym, a w braku szczególnej regulacji należy stosować ogólne przepisy proceduralne, w tym art. 130 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowód
T. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 505^37 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W brzmieniu obowiązującym do 7 lipca 2013 r. nie dotyczył braków fiskalnych. W wersji znowelizowanej, która dotyczy braków fiskalnych, nie może znaleźć zastosowania w sprawie ze względu na przepisy intertemporalne. Brak fiskalny nie jest brakiem formalnym w rozumieniu tego przepisu.

u.k.s.c. art. 18

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

W zw. z art. 13 ust. 1 u.k.s.c. stanowi podstawę prawną obowiązku uiszczenia brakującej części opłaty od pozwu w przypadku przekazania sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego.

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa sankcję nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie jako zwrot pozwu, a nie umorzenie postępowania.

Pomocnicze

Dz. U. z 2013r., poz. 654 art. 2

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego

Przepis intertemporalny, zgodnie z którym do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji (7 lipca 2013r.) stosuje się przepisy dotychczasowe.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 505^37 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy data wszczęcia sprawy nie zezwalała na skorzystanie z tej regulacji. Żaden przepis nie przewiduje obowiązku uzupełnienia brakującej części opłaty w przypadku przekazania sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego do postępowania zwykłego. Brak fiskalny nie jest brakiem formalnym w rozumieniu art. 505^37 § 1 k.p.c. w brzmieniu do dnia 7 lipca 2013 r. Wobec braku wyraźnej regulacji w przepisach dotyczących elektronicznego postępowania upominawczego, w sprawie znaleźć winny zastosowanie przepisy ogólne o czynnościach procesowych, a to art. 130 § 1 k.p.c., który wyraźnie określa sankcję nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie.

Godne uwagi sformułowania

brak fiskalny nie należy do kategorii braków formalnych sankcją nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie jest zwrot pozwu

Skład orzekający

Ewa Tkocz

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Bohdziewicz

sędzia

Tomasz Ślęzak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących elektronicznego postępowania upominawczego, w szczególności kwestii braków fiskalnych i sankcji za ich nieuzupełnienie."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 7 lipca 2013 r. oraz specyfiki elektronicznego postępowania upominawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej związanej z elektronicznym postępowaniem upominawczym i jego przejściem do postępowania zwykłego, co jest częstym problemem praktycznym.

Elektroniczne postępowanie upominawcze: czy brak opłaty zawsze oznacza umorzenie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 989/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2013r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Ewa Tkocz (spr.) Sędziowie: SA Anna Bohdziewicz SO del. Tomasz Ślęzak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) w W. przeciwko T. K. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 6 sierpnia 2013r., sygn. akt II Nc 273/13 postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić Sądowi Okręgowemu w Katowicach w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Sygn. akt I ACz 989/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Katowicach umorzył postępowanie, powołując się na treść przepisu art. 505 37 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że powód wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w toku którego postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2013r. Sąd Rejonowy (...) w L. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu (...) w K. , który stwierdziwszy swoją niewłaściwość rzeczową postanowieniem z dnia 22 maja 2013r., sygn. akt I C 515/13 przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Katowicach. Zarządzeniem Przewodniczącego w tym Sądzie z dnia 10 lipca 2013r. wezwano powoda do usunięcia braków formalnych i fiskalnych pozwu – w terminie dwutygodniowym pod rygorem umorzenia postępowania. W wyznaczonym terminie powód usunął braki formalne pozwu, natomiast nie uczynił zadość obowiązkom fiskalnym na skutek czego Przewodniczący zastosował rygor z wyżej wskazanego zarządzenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód (...) w W. . Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 505 ( 37) § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy data wszczęcia sprawy nie zezwalała na skorzystanie z tej regulacji. Podniósł również, iż żaden przepis nie przewiduje obowiązku uzupełnienia brakującej części opłaty w przypadku przekazania sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego do postępowania zwykłego. W oparciu o tę podstawę skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa niniejsza wszczęta została w dniu 14 stycznia 2013r. (k. – 3) złożeniem pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, a zatem pod rządami art. 505 37 § 1 k.p.c. , który regulował porządek podejmowanych przez przewodniczącego czynności w sytuacji przekazania sprawy w przypadkach wskazanych w art. 505 33 , 505 34 i 505 36 k.p.c. Zgodnie z jego ówczesnym brzmieniem przewodniczący winien wezwać powoda do usunięcia braków formalnych pozwu oraz uzupełnienia pozwu, w sposób odpowiedni dla postępowania, w którym sprawa będzie rozpoznana – w terminie dwutygodniowym od daty doręczenia wezwania, pod rygorem umorzenia postępowania. Zgodnie zaś z art. 2 ustawy z dnia 10 maja 2013r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2013r., poz. 654), którą znowelizowano brzmienie art. 505 37 § 1 k.p.c. do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie (7 lipca 2013r.) stosuje się, poza pewnymi wyjątkami, które w sprawie niniejszej nie występują, przepisy dotychczasowe. Słusznie w takich okolicznościach zarzuca skarżący brak podstaw do zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 505 37 § 1 k.p.c. w obydwu brzmieniach, a to z tej przyczyny, że jego dotychczasowa wersja nie dotyczyła braków fiskalnych, a wersja znowelizowana, która tychże uchybień dotyczy, nie może w sprawie znaleźć zastosowania z uwagi na opisane wyżej przepisy intertemporalne. Pozew złożony w sprawie niniejszej, poza brakami formalnymi, które powód w wyznaczonym terminie skutecznie usunął, dotknięty był również brakiem fiskalnym (k. – 23). Przewodniczący w Sądzie Okręgowym prawidłowo wezwał powoda do uiszczenia brakującej opłaty od pozwu. Wbrew zarzutom skarżącego na gruncie przepisów obowiązujących przed 7 lipca 2013r. w razie przekazania sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego do sądu właściwości ogólnej powód powinien był brakującą część opłaty uiścić (a więc pozostałej jej ¾), a podstawę prawną takiego obowiązku stanowiła i nadal stanowi norma z art. 18 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . Nie może bowiem budzić wątpliwości, że materialnoprawną podstawą uiszczenia opłaty może być tylko przepis ustawy o kosztach, a przepisy proceduralne normować mogą jedynie skutki nieuiszczenia opłaty. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji wprawdzie prawidłowo i zgodnie z wyżej przedstawionym sposobem wezwał powoda do uiszczenia brakującej opłaty, jednakże wezwaniu temu nadał niewłaściwy rygor. Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony przez inny skład tego Sądu w postanowieniach z dnia 12 lipca 2012r., sygn. akt I ACz 627/12, oraz z dnia 11 września 2013r., sygn. akt I ACz 852/13, natomiast nie podziela stanowiska zawartego w postanowieniu z dnia 23 września 2013r., sygn. akt I ACz 885/13, ani też w dołączonym do zażalenia postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013r., sygn. akt VI ACz 242/13. Z uwagi na to, że brak fiskalny (którym niewątpliwie dotknięty był pozew wniesiony przez skarżącego) nie należy do kategorii braków formalnych, o których mowa była w przepisie art. 505 37 § 1 k.p.c. w brzmieniu do dnia 7 lipca 2013r., Przewodniczący w Sądzie pierwszej instancji, powinien nadać wezwaniu rygor zwrotu pozwu, albowiem wobec braku wyraźnej regulacji w przepisach dotyczących elektronicznego postępowania upominawczego, w sprawie znaleźć winny zastosowanie przepisy ogólne o czynnościach procesowych, a to art. 130 § 1 k.p.c. , który wyraźnie określa sankcję nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie. Z tych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym z mocy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie 1) sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono po myśli art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI