I ACz 989/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o zapłatę, uznając, że brak opłaty od pozwu wniesionego w elektronicznym postępowaniu upominawczym nie mógł skutkować umorzeniem na podstawie przepisów o brakach formalnych.
Powód wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, który następnie został przekazany do postępowania zwykłego. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie z powodu nieuiszczenia opłaty od pozwu. Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że brak fiskalny nie jest brakiem formalnym w rozumieniu przepisów dotyczących e-postępowania upominawczego, a sankcją powinno być zwrot pozwu, a nie jego umorzenie.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach o umorzeniu postępowania w sprawie o zapłatę. Postępowanie zostało wszczęte w elektronicznym postępowaniu upominawczym, a następnie przekazane do sądu właściwości ogólnej z powodu niewłaściwości rzeczowej. Sąd Okręgowy wezwał powoda do usunięcia braków formalnych i fiskalnych pozwu pod rygorem umorzenia. Powód uzupełnił braki formalne, ale nie uiścił brakującej opłaty. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, powołując się na art. 505^37 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Zważył, że sprawa została wszczęta przed wejściem w życie nowelizacji art. 505^37 § 1 k.p.c., a jego dotychczasowe brzmienie nie obejmowało braków fiskalnych. Znowelizowana wersja, która dotyczy braków fiskalnych, nie mogła mieć zastosowania z uwagi na przepisy intertemporalne. Sąd Apelacyjny podkreślił, że brak fiskalny nie jest brakiem formalnym w rozumieniu art. 505^37 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 7 lipca 2013 r. Wobec braku wyraźnej regulacji w przepisach dotyczących e-postępowania upominawczego, w przypadku braku opłaty należało zastosować ogólne przepisy, w tym art. 130 § 1 k.p.c., który przewiduje rygor zwrotu pozwu, a nie umorzenia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, brak fiskalny nie jest brakiem formalnym w rozumieniu art. 505^37 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 7 lipca 2013 r. W przypadku braku opłaty, sankcją powinno być zwrot pozwu na podstawie art. 130 § 1 k.p.c., a nie umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że sprawa była wszczęta przed nowelizacją art. 505^37 § 1 k.p.c., a jego poprzednie brzmienie nie obejmowało braków fiskalnych. Znowelizowana wersja, która dotyczy braków fiskalnych, nie mogła mieć zastosowania z uwagi na przepisy intertemporalne. Podkreślono, że brak fiskalny nie jest brakiem formalnym, a w braku szczególnej regulacji należy stosować ogólne przepisy proceduralne, w tym art. 130 § 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| T. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 505^37 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W brzmieniu obowiązującym do 7 lipca 2013 r. nie dotyczył braków fiskalnych. W wersji znowelizowanej, która dotyczy braków fiskalnych, nie może znaleźć zastosowania w sprawie ze względu na przepisy intertemporalne. Brak fiskalny nie jest brakiem formalnym w rozumieniu tego przepisu.
u.k.s.c. art. 18
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
W zw. z art. 13 ust. 1 u.k.s.c. stanowi podstawę prawną obowiązku uiszczenia brakującej części opłaty od pozwu w przypadku przekazania sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego.
k.p.c. art. 130 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa sankcję nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie jako zwrot pozwu, a nie umorzenie postępowania.
Pomocnicze
Dz. U. z 2013r., poz. 654 art. 2
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego
Przepis intertemporalny, zgodnie z którym do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji (7 lipca 2013r.) stosuje się przepisy dotychczasowe.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 505^37 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy data wszczęcia sprawy nie zezwalała na skorzystanie z tej regulacji. Żaden przepis nie przewiduje obowiązku uzupełnienia brakującej części opłaty w przypadku przekazania sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego do postępowania zwykłego. Brak fiskalny nie jest brakiem formalnym w rozumieniu art. 505^37 § 1 k.p.c. w brzmieniu do dnia 7 lipca 2013 r. Wobec braku wyraźnej regulacji w przepisach dotyczących elektronicznego postępowania upominawczego, w sprawie znaleźć winny zastosowanie przepisy ogólne o czynnościach procesowych, a to art. 130 § 1 k.p.c., który wyraźnie określa sankcję nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie.
Godne uwagi sformułowania
brak fiskalny nie należy do kategorii braków formalnych sankcją nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie jest zwrot pozwu
Skład orzekający
Ewa Tkocz
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Bohdziewicz
sędzia
Tomasz Ślęzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących elektronicznego postępowania upominawczego, w szczególności kwestii braków fiskalnych i sankcji za ich nieuzupełnienie."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 7 lipca 2013 r. oraz specyfiki elektronicznego postępowania upominawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej związanej z elektronicznym postępowaniem upominawczym i jego przejściem do postępowania zwykłego, co jest częstym problemem praktycznym.
“Elektroniczne postępowanie upominawcze: czy brak opłaty zawsze oznacza umorzenie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 989/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2013r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Ewa Tkocz (spr.) Sędziowie: SA Anna Bohdziewicz SO del. Tomasz Ślęzak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) w W. przeciwko T. K. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 6 sierpnia 2013r., sygn. akt II Nc 273/13 postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić Sądowi Okręgowemu w Katowicach w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Sygn. akt I ACz 989/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Katowicach umorzył postępowanie, powołując się na treść przepisu art. 505 37 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że powód wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w toku którego postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2013r. Sąd Rejonowy (...) w L. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu (...) w K. , który stwierdziwszy swoją niewłaściwość rzeczową postanowieniem z dnia 22 maja 2013r., sygn. akt I C 515/13 przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Katowicach. Zarządzeniem Przewodniczącego w tym Sądzie z dnia 10 lipca 2013r. wezwano powoda do usunięcia braków formalnych i fiskalnych pozwu – w terminie dwutygodniowym pod rygorem umorzenia postępowania. W wyznaczonym terminie powód usunął braki formalne pozwu, natomiast nie uczynił zadość obowiązkom fiskalnym na skutek czego Przewodniczący zastosował rygor z wyżej wskazanego zarządzenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód (...) w W. . Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 505 ( 37) § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy data wszczęcia sprawy nie zezwalała na skorzystanie z tej regulacji. Podniósł również, iż żaden przepis nie przewiduje obowiązku uzupełnienia brakującej części opłaty w przypadku przekazania sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego do postępowania zwykłego. W oparciu o tę podstawę skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa niniejsza wszczęta została w dniu 14 stycznia 2013r. (k. – 3) złożeniem pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, a zatem pod rządami art. 505 37 § 1 k.p.c. , który regulował porządek podejmowanych przez przewodniczącego czynności w sytuacji przekazania sprawy w przypadkach wskazanych w art. 505 33 , 505 34 i 505 36 k.p.c. Zgodnie z jego ówczesnym brzmieniem przewodniczący winien wezwać powoda do usunięcia braków formalnych pozwu oraz uzupełnienia pozwu, w sposób odpowiedni dla postępowania, w którym sprawa będzie rozpoznana – w terminie dwutygodniowym od daty doręczenia wezwania, pod rygorem umorzenia postępowania. Zgodnie zaś z art. 2 ustawy z dnia 10 maja 2013r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2013r., poz. 654), którą znowelizowano brzmienie art. 505 37 § 1 k.p.c. do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie (7 lipca 2013r.) stosuje się, poza pewnymi wyjątkami, które w sprawie niniejszej nie występują, przepisy dotychczasowe. Słusznie w takich okolicznościach zarzuca skarżący brak podstaw do zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 505 37 § 1 k.p.c. w obydwu brzmieniach, a to z tej przyczyny, że jego dotychczasowa wersja nie dotyczyła braków fiskalnych, a wersja znowelizowana, która tychże uchybień dotyczy, nie może w sprawie znaleźć zastosowania z uwagi na opisane wyżej przepisy intertemporalne. Pozew złożony w sprawie niniejszej, poza brakami formalnymi, które powód w wyznaczonym terminie skutecznie usunął, dotknięty był również brakiem fiskalnym (k. – 23). Przewodniczący w Sądzie Okręgowym prawidłowo wezwał powoda do uiszczenia brakującej opłaty od pozwu. Wbrew zarzutom skarżącego na gruncie przepisów obowiązujących przed 7 lipca 2013r. w razie przekazania sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego do sądu właściwości ogólnej powód powinien był brakującą część opłaty uiścić (a więc pozostałej jej ¾), a podstawę prawną takiego obowiązku stanowiła i nadal stanowi norma z art. 18 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . Nie może bowiem budzić wątpliwości, że materialnoprawną podstawą uiszczenia opłaty może być tylko przepis ustawy o kosztach, a przepisy proceduralne normować mogą jedynie skutki nieuiszczenia opłaty. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji wprawdzie prawidłowo i zgodnie z wyżej przedstawionym sposobem wezwał powoda do uiszczenia brakującej opłaty, jednakże wezwaniu temu nadał niewłaściwy rygor. Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony przez inny skład tego Sądu w postanowieniach z dnia 12 lipca 2012r., sygn. akt I ACz 627/12, oraz z dnia 11 września 2013r., sygn. akt I ACz 852/13, natomiast nie podziela stanowiska zawartego w postanowieniu z dnia 23 września 2013r., sygn. akt I ACz 885/13, ani też w dołączonym do zażalenia postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013r., sygn. akt VI ACz 242/13. Z uwagi na to, że brak fiskalny (którym niewątpliwie dotknięty był pozew wniesiony przez skarżącego) nie należy do kategorii braków formalnych, o których mowa była w przepisie art. 505 37 § 1 k.p.c. w brzmieniu do dnia 7 lipca 2013r., Przewodniczący w Sądzie pierwszej instancji, powinien nadać wezwaniu rygor zwrotu pozwu, albowiem wobec braku wyraźnej regulacji w przepisach dotyczących elektronicznego postępowania upominawczego, w sprawie znaleźć winny zastosowanie przepisy ogólne o czynnościach procesowych, a to art. 130 § 1 k.p.c. , który wyraźnie określa sankcję nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie. Z tych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym z mocy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie 1) sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono po myśli art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI