I ACz 985/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie powoda A. M. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach, które oddaliło jego wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego. Powód domagał się ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego z dnia 3 stycznia 2007 r. z powodu abuzywności postanowień dotyczących mechanizmu indeksacji, a także zasądzenia kwoty 77248,25 zł. W ramach zabezpieczenia wnosił o wstrzymanie obowiązku spłaty rat kredytu, zakazanie wypowiedzenia umowy przez bank oraz zakazanie przekazywania informacji o niespłacaniu rat do BIK i innych instytucji. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, wskazując na postępowanie restrukturyzacyjne pozwanego banku. Sąd Apelacyjny uznał jednak zażalenie za częściowo uzasadnione. Zgodnie z art. 730¹ § 1 kpc, powód uprawdopodobnił roszczenie o ustalenie nieważności umowy, gdyż spłacił już kwotę przewyższającą wypłacony kapitał. Sąd uznał, że brak zabezpieczenia mógłby uniemożliwić lub poważnie utrudnić wykonanie przyszłego orzeczenia. Powołując się na orzecznictwo TSUE (wyrok w sprawie C-287/22), sąd podkreślił konieczność zapewnienia pełnej skuteczności orzeczenia stwierdzającego nieważność umowy, co może wymagać tymczasowego zawieszenia obowiązku spłaty rat. Sąd Apelacyjny zinterpretował art. 135 ust. 4 ustawy o BFG jako nie stanowiący przeszkody dla zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego, gdy nie jest ono skierowane do majątku podmiotu w restrukturyzacji. Wstrzymano spłatę rat kredytu, uznając to za wystarczające zabezpieczenie. Oddalono natomiast wniosek o zakazanie wypowiedzenia umowy jako nieadekwatny oraz zakazanie informowania o niespłacaniu rat, wskazując na regulacje Prawa bankowego i ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych, które w przypadku zabezpieczenia nie powinny prowadzić do negatywnych konsekwencji dla zdolności kredytowej powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności i zasadności wstrzymania spłaty rat kredytu hipotecznego jako zabezpieczenia roszczenia o ustalenie nieważności umowy z powodu abuzywności, zwłaszcza w kontekście ochrony konsumenta i orzecznictwa TSUE, a także w sytuacji restrukturyzacji lub upadłości banku.
Dotyczy zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego. Konieczność indywidualnej oceny przesłanek zabezpieczenia w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wstrzymanie spłaty rat kredytu hipotecznego jest dopuszczalnym zabezpieczeniem roszczenia niepieniężnego o ustalenie nieważności umowy z powodu abuzywności klauzul, zwłaszcza w kontekście postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego banku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wstrzymanie spłaty rat kredytu jest dopuszczalnym i uzasadnionym zabezpieczeniem roszczenia niepieniężnego, jeśli powód uprawdopodobni roszczenie i wykaże interes prawny, a brak zabezpieczenia utrudniłby osiągnięcie celu postępowania. Przepisy dotyczące restrukturyzacji lub upadłości banku nie wyłączają takiego zabezpieczenia, jeśli nie jest ono skierowane bezpośrednio do majątku banku w restrukturyzacji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powód uprawdopodobnił roszczenie o nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności, ponieważ spłacił już więcej niż otrzymał. Brak zabezpieczenia mógłby prowadzić do konieczności wytoczenia kolejnego powództwa o zwrot nadpłaconych kwot, co stałoby w sprzeczności z celem dyrektywy o ochronie konsumentów. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i uznał, że art. 135 ust. 4 ustawy o BFG nie stanowi przeszkody dla takiego zabezpieczenia.
Czy bank w restrukturyzacji lub upadłości może być objęty zakazem informowania o niespłacaniu rat kredytu przez konsumenta w przypadku udzielonego zabezpieczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz informowania o niespłacaniu rat jest nieadekwatny. Nawet jeśli bank przekaże takie informacje, muszą one uwzględniać fakt udzielenia zabezpieczenia, co powinno neutralizować negatywne skutki dla oceny zdolności kredytowej konsumenta. Ponadto, istnieją procedury sprzeciwu konsumenta wobec przekazywania danych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na przepisy Prawa bankowego i rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące wymiany informacji gospodarczych. Podkreślono, że informacja o niespłacaniu rat w związku z udzielonym zabezpieczeniem nie powinna negatywnie wpływać na zdolność kredytową. Zastosowano również przepisy ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych dotyczące sprzeciwu dłużnika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank Spółka Akcyjna w W. w upadłości | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 730 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 730¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 755 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może unormować prawa i obowiązki stron na czas trwania postępowania w celu zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego.
Pomocnicze
u.o.BGF art. 135 § ust. 4
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
pr. bank. art. 105 § ust. 4i)
Prawo bankowe
rozp. MF art. 1 § ust. 2 pkt b), c), e), g), h), i) i j)
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych podlegających wymianie pomiędzy instytucjami utworzonymi na podstawie przepisów prawa bankowego a instytucjami pożyczkowymi i innymi podmiotami
u.u.i.d.g. art. 14 § ust. 1, 3 i 4
Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych
u.u.i.d.g. art. 15a
Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uprawdopodobnienie roszczenia o ustalenie nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych. • Istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, gdyż brak zabezpieczenia utrudniłby osiągnięcie celu postępowania. • Konieczność zapewnienia pełnej skuteczności orzeczenia stwierdzającego nieważność umowy, zgodnie z dyrektywą UE i orzecznictwem TSUE. • Art. 135 ust. 4 ustawy o BFG nie stanowi przeszkody dla zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego, gdy nie jest ono skierowane do majątku podmiotu w restrukturyzacji.
Odrzucone argumenty
Argument sądu pierwszej instancji o sprzeczności zabezpieczenia z postępowaniem restrukturyzacyjnym banku. • Wniosek o zakazanie wypowiedzenia umowy kredytu przez bank. • Wniosek o zakazanie przekazywania informacji o niespłacaniu rat do BIK i innych instytucji.
Godne uwagi sformułowania
brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie • brak zarządzenia środków tymczasowych mających na celu zawieszenie obowiązku spłaty miesięcznych rat (...) nie pozwala na osiągnięcie celu dyrektywy Rady 93/13/EWG (...) polegającego na przywróceniu poprzedniej sytuacji prawnej i faktycznej kredytobiorcy • norma art. 135 ust. 4 ustawy z dnia 10 czerwca 2016r. (...) nie stanowi przeszkody dla zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego w sytuacji, gdy nie jest ono skierowane do majątku podmiotu w przymusowej restrukturyzacji.
Skład orzekający
Lucyna Morys-Magiera
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i zasadności wstrzymania spłaty rat kredytu hipotecznego jako zabezpieczenia roszczenia o ustalenie nieważności umowy z powodu abuzywności, zwłaszcza w kontekście ochrony konsumenta i orzecznictwa TSUE, a także w sytuacji restrukturyzacji lub upadłości banku."
Ograniczenia: Dotyczy zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego. Konieczność indywidualnej oceny przesłanek zabezpieczenia w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów hipotecznych z klauzulami abuzywnymi i pokazuje, jak sądy stosują unijne prawo ochrony konsumentów, aby zapewnić skuteczną ochronę prawną. Wstrzymanie spłaty rat to bardzo konkretna i ważna korzyść dla konsumenta.
“Kredyt hipoteczny z abuzywnymi klauzulami? Sąd wstrzymał spłatę rat!”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.