I ACz 970/15

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2016-01-22
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
zdolność sądowaurząd gminygminabrak legitymacji procesowejodrzucenie pozwuzażaleniek.p.c.

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki, potwierdzając odrzucenie pozwu przeciwko Urzędowi Gminy z powodu braku zdolności sądowej pozwanego.

Powódka wniosła pozew przeciwko Urzędowi Gminy S., który Sąd Okręgowy odrzucił z powodu braku zdolności sądowej pozwanego. Urząd Gminy jest organem pomocniczym gminy i nie posiada osobowości prawnej ani zdolności sądowej. Powódka wniosła zażalenie, domagając się sprostowania strony pozwanej. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając brak zdolności sądowej za nieusuwalną przeszkodę procesową.

Sprawa dotyczyła pozwu wniesionego przez M. W. przeciwko Urzędowi Gminy S. o stwierdzenie nieważności czynności prawnych. Sąd Okręgowy w Krośnie odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c., wskazując na brak zdolności sądowej pozwanego. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że Urząd Gminy jest jedynie organem pomocniczym gminy i nie posiada osobowości prawnej ani zdolności procesowej, którą posiada gmina. Powódka wniosła zażalenie, domagając się sprostowania strony pozwanej i kontynuowania postępowania. Argumentowała, że sąd podjął już czynności w sprawie (zwolnienie od kosztów, oddalenie wniosku o zabezpieczenie), co powinno umożliwić sprostowanie oznaczenia strony. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zdolność sądową posiadają osoby fizyczne, prawne oraz jednostki organizacyjne posiadające zdolność prawną. Urząd Gminy nie spełnia tych kryteriów. Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym brak zdolności sądowej jest brakiem nieusuwalnym, jeśli jego uzupełnienie prowadziłoby do zmiany tożsamości strony procesowej. W tym przypadku, pozwanie gminy zamiast jej urzędu oznaczałoby zmianę strony, co jest niedopuszczalne. Sąd Apelacyjny uznał, że błąd w oznaczeniu strony pozwanej był pierwotny i nieusuwalny, co skutkowało koniecznością odrzucenia pozwu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, urząd gminy nie posiada zdolności sądowej, ponieważ jest organem pomocniczym gminy i nie posiada osobowości prawnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zdolność sądową posiadają osoby prawne i jednostki organizacyjne posiadające zdolność prawną. Urząd gminy jest jedynie organem pomocniczym gminy, a osobowość prawną posiada gmina.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Urząd Gminy S.

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznapowódka
Urząd Gminy S.innepozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 64

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 70 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 202

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.g. art. 2 § ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 33 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urząd gminy nie posiada zdolności sądowej, ponieważ jest organem pomocniczym gminy i nie posiada osobowości prawnej. Brak zdolności sądowej pozwanego jest brakiem nieusuwalnym, gdyż jego uzupełnienie prowadziłoby do zmiany tożsamości strony procesowej.

Odrzucone argumenty

Sąd powinien dokonać sprostowania strony pozwanej, ponieważ nie ma wątpliwości, kogo powódka zamierzała pozwać. Sąd I instancji podjął czynności w sprawie (zwolnienie od kosztów, oddalenie wniosku o zabezpieczenie), co powinno umożliwić sprostowanie oznaczenia strony.

Godne uwagi sformułowania

urząd gminy nie posiada zdolności sądowej brak zdolności sądowej pozwanego stanowi brak nieusuwalny zachowanie tożsamości stron pierwotny i nieusuwalny brak zdolności sądowej strony pozwanej

Skład orzekający

Dariusz Mazurek

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Klimczak

członek

Jan Sokulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że urząd gminy nie posiada zdolności sądowej i że brak ten jest nieusuwalny, gdyby miał prowadzić do zmiany strony procesowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zdolności sądowej organu pomocniczego gminy. Interpretacja art. 70 k.p.c. w kontekście zmiany tożsamości strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą zdolności sądowej, która jest kluczowa dla praktyki prawniczej, choć może nie być fascynująca dla szerokiej publiczności.

Czy urząd gminy może być pozwany? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczową kwestię zdolności sądowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 970/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Dariusz Mazurek (spr.) SA Marek Klimczak SA Jan Sokulski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. W. przeciwko U rzędowi Gminy S. o stwierdzenie nieważności czynności prawnych na skutek zażalenia powódki od postanowienia Sądu Okręgowego w Krośnie, Wydział I Cywilny z dnia 18 września 2015r., sygn. akt I C 546/15 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. SSA Jan Sokulski SSA Dariusz Mazurek SSA Marek Klimczak UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił pozew powódki na podstawie art. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, iż powódka wniosła pozew przeciwko stronie pozwanej, która nie posiada zdolności sądowej. Pozwany przez nią Urząd Gminy S. nie posiada legitymacji procesowej czynnej, ani też biernej, bowiem jest jedynie ogranemu pomocniczym gminy. Osobowość prawną posiada gmina. W ocenie Sądu Okręgowego brak zdolności sądowej pozwanego stanowi brak nieusuwalny i jest przeszkodą procesową uniemożliwiającą dalsze prowadzenie sprawy z udziałem takiego podmiotu, co skutkowało odrzuceniem pozwu. Od powyższego postanowienia zażalenie wniosła powódka, domagając się sprostowania strony pozwanej i przyjęcie sprawy do dalszego prowadzenia z prawidłowo oznaczoną stroną pozwaną. W uzasadnieniu powódka podniosła, iż Sąd I instancji dokonał czynności w sprawie bowiem zwolnił powódkę od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa. W jej ocenie Sąd powinien dokonać sprostowania strony, albowiem nie ma wątpliwości, kogo powódka zamierzała pozwać. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 64 k.p.c. zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność sądową) posiadają osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Powódka w pozwie, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wskazała jako stronę pozwaną, Urząd Gminy S. . Jednakże, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, urząd gminy nie ma osobowości prawnej, co skutkuje, że nie ma zdolności sądowej. Osobowość prawną posiada gmina ( art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym – j.t. Dz. U. z 2015r., poz. 1515), zaś urząd gminy jest organem pomocniczym gminy (art. 33 ust. 1 ww. ustawy). Nie wchodzi przy tym w grę możliwość zastosowania w tym wypadku art. 70 § 1 k.p.c. , obligującego sąd do podjęcia czynności w celu uzupełnienia braków w zakresie zdolności sądowej. Jak bowiem wielokrotnie wyjaśniał Sąd Najwyższy (m.in. uchwała SN z 19.04.2001r., III CZP 10/01, OSNC 2001, nr 10, poz. 147, postanowienie SN z 3.10.2002r., I CKN 448/01, Lex nr 57226) - brak zdolności sądowej, o którym mowa w powołanym przepisie, odnosi się do podmiotu będącego stroną procesową. Konieczną zatem przesłanką uzupełnienia tego braku jest zachowanie tożsamości stron, a więc zachowanie takiego stanu rzeczy, w którym zarówno przed uzupełnieniem, jak i po uzupełnieniu braku zdolności sądowej, stroną pozostaje ten sam podmiot. W rozważanym wypadku warunek ten nie zostałby spełniony. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu Apelacyjnego błąd powódki w określeniu strony pozwanej, który powoduje pierwotny i nieusuwalny brak zdolności sądowej strony pozwanej. Podnoszona przez powódkę okoliczność dotycząca podjęcia przez Sąd I instancji czynności w sprawie nie ma znaczenia, albowiem sąd obowiązany jest badać istnienie (nieistnienie) okoliczności wymienionych w art. 199 k.p.c. w zasadzie z urzędu, w każdym stanie sprawy ( art. 202 k.p.c zdanie trzecie ). Z tych też przyczyn Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki na podstawie art. 385 k.p.c w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSA Jan Sokulski SSA Dariusz Mazurek SSA Marek Klimczak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI