I ACz 907/14

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2014-10-22
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
apelacjaprzywrócenie terminupouczenieterminy procesowezażaleniepostępowanie apelacyjnesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji, uznając, że pozwana wykazała brak winy w uchybieniu terminu z powodu wadliwego pouczenia.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację pozwanej spółki z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, oddalając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu. Sąd pierwszej instancji uznał, że pozwana nie wykazała braku winy, a pouczenie było wystarczające. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie pozwanej, uchylił zaskarżone postanowienie. Uzasadniono to wadliwym i niejednoznacznym pouczeniem sądu pierwszej instancji co do konieczności samodzielnego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia apelacji przez każdego z pozwanych.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej Wydawnictwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach, które odrzuciło jej apelację. Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanej o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, uznając, że nie wykazała ona braku winy w uchybieniu terminu, a pouczenie sądu było wystarczające. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że zażalenie jest uzasadnione. Sąd drugiej instancji stwierdził, że wadliwe lub niedostateczne pouczenie strony co do terminu i sposobu dokonania czynności procesowej może być uznane za przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie terminu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, pouczenie udzielone przez Sąd Okręgowy nie spełniało wymogów jasności i zrozumiałości, zwłaszcza dla strony niezastępowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. Nie było jednoznaczne, że każdy z pozwanych musi samodzielnie złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że pozwana wykazała brak winy w uchybieniu terminu i złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ustawowym terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe lub niedostateczne pouczenie strony co do terminu i sposobu dokonania czynności procesowej może być uznane za przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie terminu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że pouczenie sądu pierwszej instancji było niejednoznaczne i niejasne dla strony niezastępowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, co uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia apelacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Wydawnictwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w J.

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznapowód
Wydawnictwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w J.spółkapozwana
J. M.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu - wykazanie braku winy w uchybieniu.

k.p.c. art. 169 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia apelacji jako spóźnionej.

k.p.c. art. 73 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przypadków, w których czynności procesowe współuczestników są skuteczne wobec niedziałających.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzyganie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe i niejednoznaczne pouczenie sądu pierwszej instancji co do konieczności samodzielnego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia apelacji przez każdego z pozwanych. Pozwana wykazała brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia apelacji z powodu nieprawidłowego pouczenia.

Odrzucone argumenty

Pozwana nie wykazała braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia apelacji. Pouczenie sądu pierwszej instancji było wystarczające i zrozumiałe.

Godne uwagi sformułowania

wadliwe bądź niedostateczne pouczenie strony co do terminu i sposobu dokonania czynności procesowej udzielone przez sąd stronie działającej bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika pouczenie [...] powinno zawierać jasny i zrozumiały dla niej przekaz nie sposób jednak uznać, zwłaszcza w świetle treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, iż z pouczenia tego jednoznacznie, jasno i zrozumiale wynikało, że każdy z pozwanych winien taki wniosek złożyć dla pozwanych, nie reprezentowanych przez fachowego pełnomocnika, konieczność samodzielnego dokonania tej czynności procesowej nie musiała być subiektywnie oczywista

Skład orzekający

Ewa Jastrzębska

przewodniczący

Lucyna Świderska-Pilis

sprawozdawca

Tomasz Ślęzak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów prawidłowego pouczenia stron przez sąd w kontekście przywrócenia terminu do wniesienia apelacji, zwłaszcza dla stron niezastępowanych przez profesjonalnych pełnomocników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego pouczenia w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne pouczenie stron przez sąd, szczególnie gdy nie mają one profesjonalnego pełnomocnika. Błąd sądu może mieć istotne konsekwencje procesowe dla strony.

Błąd w pouczeniu sądu kosztował stronę apelacją – Sąd Apelacyjny naprawia sytuację.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 907/14 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSA Ewa Jastrzębska Sędziowie: SA Lucyna Świderska-Pilis (spr.) SO (del.) Tomasz Ślęzak po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. S. przeciwko Wydawnictwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w J. i J. M. o nakazanie i zapłatę na skutek zażalenia pozwanej Wydawnictwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. na punkt 2. postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II C 10/14 p o s t a n a w i a : 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie. Sygn. akt I ACz 907/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Katowicach odrzucił apelację pozwanej Wydawnictwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. w konsekwencji oddalenia jej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka odwoławczego. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku pozwanej o przywrócenie terminu do złożenia apelacji. Pozwana nie zarzuca bowiem braku pouczenia. Standartowo Sąd poucza strony o tym, że aby można było skutecznie wnieść apelację należy w terminie 7 dni od ogłoszenia orzeczenia złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia, tej treści pouczenia ze strony Sądu pozwana zaś nie zaprzecza. Zdaniem Sądu Okręgowego, jest przy tym oczywiste, że wniosek taki musi złożyć każda strona. Pouczenie nie było skomplikowane, a udzielono je osobom wykształconym, które nie miały w dniu ogłoszenia orzeczenia żadnych wątpliwości, co do jego treści . Konsekwencją oddalenia wniosku o przywrócenie terminu było odrzucenie apelacji pozwanej - jako spóźnionej – na mocy art. 370 k.p.c. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła pozwana Wydawnictwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w J. . Skarżąca zarzuciła, iż dla niej z pouczenia Sąd Okręgowego w sposób oczywisty nie wynikało, że winna samodzielnie, odrębnie od drugiego z pozwanych, złożyć wniosek o uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Wskazała, ponadto, że z treści kwestionowanego postanowienia wynika, że pouczenie strony dokonane przez ten Sąd było nieprawidłowe. W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie było uzasadnione. Nie ma racji Sąd Okręgowy, iż wniosek pozwanej nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie wykazała ona braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia apelacji. Zgodnie bowiem z wyrażonym w judykaturze i zasługującym na akceptację poglądem, za przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie przez stronę terminu może być uznane wadliwe bądź niedostateczne pouczenie strony co do terminu i sposobu dokonania czynności procesowej. Przy czym, udzielone przez sąd stronie działającej bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika pouczenie, co do sposobu i terminu zaskarżenia orzeczenia powinno zawierać jasny i zrozumiały dla niej przekaz, z którego wynika jednoznaczna informacja umożliwiająca skorzystanie z niego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt IV CZ 101/13, LEX nr 1430439). Jak zaś wynika z protokołu publikacji wyroku z dnia 10 marca 2014 r., jak również z treści pisemnych motywów zaskarżonego postanowienia, dokonane przez ten Sąd pouczenie, co do przysługujących pozwanym środków odwoławczych, wymogów tych nie spełniało. Treść tego protokołu prowadzi do wniosku, iż Sąd Okręgowy pouczył pozwanych jedynie o „terminie i sposobie wniesienia apelacji”. Zgodzić się przy tym można z tym Sądem, że udzielone stronom pouczenie w rzeczywistości zawierało również informację dotyczącą możności zgłoszenia wniosku o uzasadnienie wyroku i konsekwencjach – dla biegu terminu do wniesienia apelacji - związanych z brakiem jego złożenia. Świadczy o tym fakt, że drugi z pozwanych wniósł o sporządzenie takiego uzasadnienia. Nie sposób jednak uznać, zwłaszcza w świetle treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, iż z pouczenia tego jednoznacznie, jasno i zrozumiale wynikało, że każdy z pozwanych winien taki wniosek złożyć. W szczególności, wbrew tezie Sądu Okręgowego, dla pozwanych, nie reprezentowanych przez fachowego pełnomocnika, konieczność samodzielnego dokonania tej czynności procesowej nie musiała być subiektywnie oczywista. W dodatku, w tym układzie procesowym, w którym od pozwanych solidarnie zasądzono kwotę 5 000 zł, a także nakazano im złożenia oświadczenia określonej treści w celu usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, kwestia ta mogła też być dla nich obiektywnie niejednoznaczna, zwłaszcza że Kodeks postępowania cywilnego przewiduje przypadki, w których czynności procesowe współuczestników są skuteczne wobec niedziałających ( art. 73 § 2 k.p.c. ). W tej sytuacji uznać należało, że pozwana spółka wykazała, iż wniosła apelację po terminie z przyczyn przez nią niezawinionych. Spełniona została zatem przez nią przesłanka, o której mowa w art. 168 § 1 k.p.c. Pozwana wykazała również, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji złożyła w objętym art. 169 § 1 k.p.c. tygodniowym terminie. Postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie odrzucenia apelacji, w którym wskazano pozwanej na przyczyny uchybienia terminowi do jej wniesienia doręczono jej w dniu 30 czerwca 2014 r., zaś ów wniosek został przez nią złożony w dniu 7 lipca 2014 r. W tej sytuacji, Sąd Okręgowy bezzasadnie oddalił wniosek pozwanej o przywrócenie terminu do złożenia apelacji. W konsekwencji, Sąd ten nieprawidłowo uznał, że apelacja pozwanej, jako spóźniona podlegała odrzuceniu. Z powołanych względów na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji, o kosztach orzekając na mocy art. 108 § 1 k.p.c. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI