I ACz 1144/16

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2016-09-12
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
opłaty sądowezażaleniefundusz inwestycyjnyczynności bankowekoszty sądoweprawo procesowe cywilne

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie funduszu inwestycyjnego na zarządzenie o uzupełnieniu opłaty od zażalenia na zwrot pozwu, uznając, że fundusz nie może korzystać z preferencyjnych stawek opłat przewidzianych dla czynności bankowych.

Powód, Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty, złożył zażalenie na zarządzenie wzywające go do uzupełnienia opłaty od zażalenia na zwrot pozwu. Fundusz argumentował, że opłata nie powinna przekraczać 200 zł, powołując się na przepisy dotyczące czynności bankowych. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że fundusz inwestycyjny nie jest bankiem i nie może korzystać z preferencyjnych stawek opłat, nawet jeśli dochodzone roszczenie wywodzi się z czynności bankowej.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda, Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w G., na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego w Częstochowie, które wzywało do uzupełnienia opłaty od zażalenia na zwrot pozwu. Powód uiścił już 200 zł opłaty, ale sąd wezwał do zapłaty dalszych 949 zł. Powód zarzucił obrazę przepisów ustawy o kosztach sądowych, twierdząc, że opłata od zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu nie powinna przekraczać 200 zł. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił to zażalenie. Kluczową kwestią było ustalenie, czy fundusz inwestycyjny, nie będący bankiem, może korzystać z preferencyjnych stawek opłat sądowych przewidzianych dla czynności bankowych (art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Sąd uznał, że przepis ten stanowi lex specialis i nie może być wykładany rozszerzająco na podmioty niebędące bankami, nawet jeśli dochodzone roszczenie wywodzi się z czynności bankowej. Podkreślono, że fundusze inwestycyjne nie są uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych przepisów. W związku z tym, opłata od zażalenia powinna być naliczana na zasadach ogólnych, co uzasadniało wezwanie do zapłaty dalszych 949 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, fundusz inwestycyjny niebędący bankiem nie może korzystać z preferencyjnych stawek opłat sądowych przewidzianych dla czynności bankowych.

Uzasadnienie

Przepis art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, dotyczący niższych opłat od czynności bankowych, jest przepisem szczególnym (lex specialis) i nie może być wykładany rozszerzająco na inne podmioty, nawet jeśli dochodzone roszczenie wywodzi się z czynności bankowej. Fundusze inwestycyjne nie są uprawnione do wykonywania czynności bankowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwana (A.N.)

Strony

NazwaTypRola
(...) Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w G.instytucjapowód
A. N.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

u.k.s.c. art. 13 § ust. 1a

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis ten stanowi lex specialis i nie może być wykładany rozszerzająco na podmioty niebędące bankami.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 13 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Ogólne unormowanie dotyczące opłaty stosunkowej.

u.k.s.c. art. 19 § ust. 3 pkt 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa wysokość opłaty od zażalenia jako 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie wyższej niż 100 000 zł.

Pr. bank. art. 5 § ust. 1

Prawo bankowe

Określa czynności bankowe zastrzeżone dla banków.

Pr. bank. art. 5 § ust. 2

Prawo bankowe

Pr. bank. art. 5 § ust. 5

Prawo bankowe

Reguluje możliwość wykonywania niektórych czynności bankowych przez inne podmioty.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fundusz inwestycyjny niebędący bankiem nie może korzystać z preferencyjnych stawek opłat sądowych przewidzianych dla czynności bankowych. Przepis art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest przepisem szczególnym i nie podlega wykładni rozszerzającej. Fundusze inwestycyjne nie są uprawnione do wykonywania czynności bankowych na podstawie odrębnych przepisów.

Odrzucone argumenty

Opłata od zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu nie powinna przekraczać 200 zł, ponieważ powód jest funduszem inwestycyjnym dochodzącym roszczenia z czynności bankowej.

Godne uwagi sformułowania

Siłą rzeczy zatem przy rozpoznawaniu obecnego zażalenia trzeba rozstrzygnąć kwestię, czy powód, nie będący bankiem, może korzystać z istniejącego w dacie wnoszenia przezeń pozwu szczególnego uprzywilejowania, jakie ustawodawca w art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewidział dla czynności bankowych. Już z samego brzmienia tego przypisu wynika, że nawet na gruncie prezentowanej przez skarżącego koncepcji opłata od zażalenia winna wynieść piątą część opłaty stosunkowej naliczonej od wartości przedmiotu zaskarżenia (...), nie więcej niż 1000,- zł, co oznacza, że uiszczona przezeń kwota 200,-zł jest z pewnością niewystarczająca i że żądanie uiszczenia dalszej opłaty (co najmniej w zakresie 800,-zł) było uzasadnione. Rzecz w tym jednak, że koncepcji, w myśl której przewidziane w art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uprzywilejowanie rozciągać miałoby się także na podmioty nie będące bankami, Sąd Apelacyjny nie akceptuje. art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stanowi lex specialis w stosunku do ogólnego unormowania zawartego w art. 13 ust.1 tejże ustawy, nie może być zatem wykładany rozszerzająco. okoliczność, że nabyte przezeń roszczenie wywodzone być mogło z takiej czynności przez uprzednio wierzycielski bank, nie ma żadnego znaczenia.

Skład orzekający

Piotr Wójtowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Bohdziewicz

sędzia

Aneta Pieczyrak-Pisulińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w sprawach związanych z czynnościami bankowymi, w szczególności w kontekście podmiotów innych niż banki (np. funduszy inwestycyjnych)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funduszu inwestycyjnego i opłaty od zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu. Nie dotyczy bezpośrednio meritum sprawy o zapłatę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną wykładnię przepisów o kosztach sądowych i rozróżnienie między bankami a innymi podmiotami w kontekście czynności bankowych.

Fundusz inwestycyjny kontra bankowe ulgi w opłatach sądowych – kto ma rację?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1144/16 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2016 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach w Wydziale I Cywilnym w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Piotr Wójtowicz (spr.) Sędziowie: SA Anna Bohdziewicz SO Aneta Pieczyrak-Pisulińska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w G. przeciwko A. N. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 1 sierpnia 2016 r., sygn. akt I Nc 156/16, p o s t a n a w i a : 1) oddalić zażalenie; 2) rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić orzeczeniu końcowemu. SSO Aneta Pieczyrak-Pisulińska SSA Piotr Wójtowicz SSA Anna Bohdziewicz UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący wezwał powoda do uzupełnienia opłaty od zażalenia na jego zarządzenie z dnia 30 maja 2016 r. w przedmiocie zwrotu pozwu przez zapłatę obok już uiszczonych 200,-zł dalszych 949,-zł. W zażaleniu na opisane zarządzenie powód zarzucił obrazę art. 13 ust. 1a w związku z art. 19 ust. 3 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i w oparciu o ten zarzut wniósł o uchylenie tego zarządzenia i o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Powód tezę swą, że należna od zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu nie powinna przekraczać 200,-zł, wywodzi z przekonania, że cała opłata w sprawie nie może być wyższa niż 1000,-zł, tożsamego skądinąd z tym, które legło u podstaw jego zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu. Siłą rzeczy zatem przy rozpoznawaniu obecnego zażalenia trzeba rozstrzygnąć kwestię, czy powód, nie będący bankiem, może korzystać z istniejącego w dacie wnoszenia przezeń pozwu szczególnego uprzywilejowania, jakie ustawodawca w art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewidział dla czynności bankowych. Art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, obrazę którego zarzuca skarżący, stanowi, że w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 Prawa bankowego , opłata stosunkowa od pozwu lub środka zaskarżenia wynosi nie więcej niż 1000,-zł, a więc stukrotnie mniej niż maksymalna opłata stosunkowa podlegających pobraniu w przypadku innych roszczeń. Już z samego brzmienia tego przypisu wynika, że nawet na gruncie prezentowanej przez skarżącego koncepcji opłata od zażalenia winna wynieść piątą część opłaty stosunkowej naliczonej od wartości przedmiotu zaskarżenia (byłoby to w sprawie niniejszej 1149,-zł), nie więcej niż 1000,- zł, co oznacza, że uiszczona przezeń kwota 200,-zł jest z pewnością niewystarczająca i że żądanie uiszczenia dalszej opłaty (co najmniej w zakresie 800,-zł) było uzasadnione. Rzecz w tym jednak, że koncepcji, w myśl której przewidziane w art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uprzywilejowanie rozciągać miałoby się także na podmioty nie będące bankami, Sąd Apelacyjny nie akceptuje. Pomijając już wątpliwości co do konstytucyjności takiego uprzywilejowania pod względem fiskalnym nie tyle nawet konkretnych roszczeń, ile konkretnych, nie najuboższych przecież podmiotów, stwierdzić należy, że art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stanowi lex specialis w stosunku do ogólnego unormowania zawartego w art. 13 ust.1 tejże ustawy, nie może być zatem wykładany rozszerzająco. Wynika stąd, że uprzywilejowanie owo nie może rozciągać się na inne podmioty, nie wykonujące czynności bankowych, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 lub ust. 2 Prawa bankowego . Za tezą o takim „rozszerzonym” uprzywilejowaniu nie może w szczególności przemawiać to, że u podstaw dochodzonego w niniejszej sprawie roszczenia istotnie legła jedna z czynności bankowych, o jakich mowa w art. 5 Prawa bankowego , powód bowiem swego roszczenia dochodzi na zasadach ogólnych, a okoliczność, że nabyte przezeń roszczenie wywodzone być mogło z takiej czynności przez uprzednio wierzycielski bank, nie ma żadnego znaczenia. Zwrócić w tym miejscu przyjdzie uwagę na szczególne unormowanie art. 5 ust. 5 Prawa bankowego . Wynika zeń, że jednostki inne niż banki wykonywać mogą czynności zastrzeżone w ust. 1 wyłącznie dla banków jedynie wtedy, gdy uprawniają je do tego odrębne przepisy, żaden przepis tymczasem nie upoważnia funduszy inwestycyjnych do udzielania kredytów. Skoro zatem dochodzone w niniejszej sprawie roszczenie nie jest (nie może być) wywodzone z czynności bankowej, zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu podlega opłacie na zasadach ogólnych, to jest – jak stanowi art. 13 ust. 1 w związku z art. 19 ust. 3 pkt 2 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych – w wysokości odpowiadającej 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie wyższej niż 100000,-zł. W konsekwencji wezwanie powoda przez Przewodniczącego do zapłaty dalszych 949,-zł uznać w tej sytuacji należało za w pełni uzasadnione. Z powyższych względów na podstawie art. 397§2 k.p.c. w związku z art. 385 k.p.c. i na podstawie art. 108§1 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji. SSO Aneta Pieczyrak-Pisulińska SSA Piotr Wójtowicz SSA Anna Bohdziewicz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI