I ACz 884/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na postanowienie o przekazaniu sprawy do innego sądu, uznając za zasadne postanowienie o niewłaściwości miejscowej sądu pierwszej instancji oparte na umownej klauzuli prorogacyjnej.
Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o przekazaniu sprawy do innego sądu z powodu niewłaściwości miejscowej. Sąd Okręgowy oparł się na umowie stron (§ 13), która wskazywała sąd właściwy dla siedziby zamawiającego (Gminy Z.). Powód argumentował, że umowa została rozwiązana ze skutkiem wstecznym, co unieważnia klauzulę prorogacyjną. Sąd Apelacyjny uznał, że spór o zasadność odstąpienia od umowy i jego skutki nie mógł być rozstrzygnięty na etapie postępowania o właściwość, a skoro strony zawarły umowę i powód dochodził roszczeń z niej wynikających, klauzula prorogacyjna była wiążąca. W konsekwencji zażalenie powoda zostało oddalone.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Przemyślu. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 30 k.p.c. oraz art. 46 k.p.c., wskazując, że strony w umowie z dnia 6 stycznia 2010 r. (§ 13) umówiły się o poddanie sporów sądowi właściwemu dla siedziby zamawiającego (Gminy Z.). Powód w zażaleniu argumentował, że umowa została rozwiązana ze skutkiem wstecznym, co spowodowało utratę mocy postanowień dotyczących właściwości sądu, z wyjątkiem tych, które wprost przewidywały taki skutek. Powód powołał się również na właściwość przemienną wynikającą z art. 34 k.p.c. w związku z art. 454 § 1 k.c. Pozwana Gmina wniosła o oddalenie zażalenia, podtrzymując stanowisko o obowiązującej klauzuli prorogacyjnej. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że strony przyznają, iż łączyła ich umowa, a spór dotyczy zasadności odstąpienia od niej i jego skutków. Ponieważ rozstrzygnięcie tych kwestii nie było możliwe na etapie postępowania o właściwość, Sąd Apelacyjny przyjął, że roszczenie powoda ma podstawę prawną w umowie. Wobec podniesionego przez pozwaną zarzutu niewłaściwości miejscowej opartego na § 13 umowy, Sąd Okręgowy prawidłowo orzekł o swojej niewłaściwości miejscowej zgodnie z art. 202 k.p.c. w związku z art. 200 § 1 k.p.c. W związku z tym zażalenie powoda zostało uznane za bezzasadne i oddalone na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, klauzula prorogacyjna jest wiążąca, jeśli strony dochodzą roszczeń z umowy, a spór o zasadność odstąpienia od umowy nie może być rozstrzygnięty na etapie postępowania o właściwość sądu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że skoro strony przyznają istnienie umowy i powód dochodzi roszczeń z niej wynikających, a spór dotyczy jedynie zasadności odstąpienia od umowy, to klauzula prorogacyjna (§ 13 umowy) jest wiążąca dla ustalenia właściwości sądu. Rozstrzygnięcie kwestii odstąpienia od umowy nie jest możliwe na etapie postępowania o właściwość miejscową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
Gmina Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości (...) Spółki z o. o. w upadłości likwidacyjnej w R. | inne | powód |
| Gmina Z. | instytucja | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mogą umówić się o poddanie sądowi, który według ustawy nie jest właściwy miejscowo, sporu już wynikłego lub mogącego w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego; sąd ten będzie wyłącznie właściwy, jeżeli strony umowy podały do wiadomości przeciwnej stronie treści umowy lub tej treści dochowały.
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, który uznał się za niewłaściwy, podejmuje dalsze czynności w zakresie nałożonym na niego przez ustawę lub potrzebnym do chwili przekazania sprawy innemu sądowi.
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, który uznał się za niewłaściwy, przekaże sprawę innemu sądowi wraz z aktami sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 30
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo przeciwko osobie prawnej wytacza się według miejsca jej siedziby.
k.c. art. 454 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli stronyonden umówiły się o inną właściwość sądu, sąd ten będzie wyłącznie właściwy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie oddalenia zażalenia przez sąd drugiej instancji, postanowienie sądu pierwszej instancji staje się prawomocne.
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o roszczenie ze stosunku najmu, dzierżawy, pożyczki, rachunku bankowego, spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego i z tytułu najmu lub dzierżawy nieruchomości można wytoczyć także przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby pozwanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa stron zawierała klauzulę prorogacyjną (§ 13), która wskazywała sąd właściwy dla siedziby zamawiającego. Spór o zasadność odstąpienia od umowy nie wyklucza stosowania klauzuli prorogacyjnej na etapie ustalania właściwości sądu. Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował przepisy k.p.c. dotyczące stwierdzenia niewłaściwości miejscowej.
Odrzucone argumenty
Umowa o roboty budowlane została rozwiązana ze skutkiem wstecznym, co spowodowało utratę mocy postanowień dotyczących właściwości sądu. Powód dochodził roszczenia z właściwości przemiennej wynikającej z art. 34 k.p.c. w związku z art. 454 § 1 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie tych spornych kwestii nie jest możliwe na tym etapie postępowania Sąd Okręgowy, dodatkowo w sytuacji gdy właściwość Sądu Okręgowego w Rzeszowie nie jest właściwością miejscowa wyłączną, trafnie i zgodnie z art.202 kpc w związku z art.200 § 1 kpc orzekł jak w zaskarżonym postanowieniu.
Skład orzekający
Andrzej Palacz
przewodniczący-sprawozdawca
Grażyna Demko
sędzia
Jan Sokulski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości sądu w sprawach wynikających z umów, w których strony zawarły klauzulę prorogacyjną, zwłaszcza w kontekście odstąpienia od umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy spór o odstąpienie od umowy nie jest rozstrzygany na etapie postępowania o właściwość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - właściwości sądu i interpretacji klauzul umownych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Klauzula prorogacyjna w umowie: czy zawsze wiąże, nawet po odstąpieniu od umowy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 884/12 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Andrzej Palacz (spraw.) Sędziowie: SA Grażyna Demko SA Jan Sokulski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) Spółki z o. o. w upadłości likwidacyjnej w R. przeciwko Gminie Z. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt I C 1382/12 p o s t a n a w i a: o d d a l i ć zażalenie .- UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Rzeszowie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Przemyślu jako właściwemu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd Okręgowy przyjął, że zgodnie z art.30 kpc powództwo przeciwko osobie prawnej wytacza się według miejsca jego siedziby, z tym , że strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi, który według ustawy nie jest właściwy miejscowo, sporu już wynikłego lub mogącego w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego i wówczas ten sąd będzie wyłącznie właściwy do rozpoznania takiej sprawy ( art.46 kpc ). Ponieważ w zawartej między stronami umowy z dnia 6 stycznia 2010 r. (§ 13 umowy) strony umówiły się, że wszelkie spory z tej umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby zamawiającego, czyli Gminy Z. , należało orzec jak w postanowieniu na podstawie art.46 § 1 kpc i art.200 § 1 kpc . Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł powód z wnioskiem o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie od pozwanej Gminy na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Powód naprowadził w uzasadnieniu zażalenia, że wnosząc pozew do Sądu Okręgowego w Rzeszowie, miejsca siedziby swojej Firmy, powołał się na właściwość przemienną wynikającą z art.34 kpc w związku z art.454 § 1 kc , zgodnie z którym spełnienie świadczenia pieniężnego powinno być dokonane w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela. Łącząca strony umowy o roboty budowlane na skutek złożenia oświadczenia(eń) o odstąpieniu została rozwiązana z mocą wsteczną, tak więc automatycznie utraciły moc wszelkie postanowienia tej umowy w tym dotyczące ustalenia właściwości sądu, za wyjątkiem tych zapisów umowy, które wprost zostały przewidziane na taką okoliczność. Dlatego tez przepis § 13 tej umowy nie może być stosowany. Pozwana Gmina w odpowiedzi na zażalenie wniosła o oddalenie zażalenia i pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi I instancji. W uzasadnieniu odpowiedzi na zażalenie pozwana Gmina wywiodła, że w dalszym ciągu obowiązuje przepis § 13 cytowanej umowy, bo nawet odstąpienie od umowy, bez względu na to która strona skutecznie złożyła takie oświadczenie w tym zakresie, nie wywołało skutku ex-tunc i on decyduje który sąd okręgowy jest miejscowo właściwy do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd Apelacyjny rozpoznając zażalenie powoda zważył, co następuje: Z twierdzeń faktycznych pozwu i twierdzeń faktycznych zawartych w sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym wynika, że strony przyznają, że łączyła ich umowa dnia 6 stycznia 2010 r. na wykonanie robót budowlanych i że powód dochodzi swojego roszczenia w oparciu o tę umowę, ale są już w sporze czy doszło do zasadnego odstąpienia od tej umowy przez powoda i pozwanego i jaki jest ewentualny skutek tego odstąpienia. Rozstrzygnięcie tych spornych kwestii nie jest możliwe na tym etapie postępowania i dlatego też rozstrzygając zażalenie powoda Sąd Apelacyjny przyjmuje, że roszczenie powoda ma podstawę prawną w tej umowie. Skoro tak, a pozwana Gmina w sprzeciwie od nakazu zapłaty, przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, podniosła zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Rzeszowie z uwagi na uregulowania zawarte w § 13 ust.1 umowy, gdzie strony zgodnie wskazały, że wszelkie spory mogące wyniknąć z tytułu niniejszej umowy będą rozstrzygane przez Sąd właściwy miejscowo dla siedziby zamawiającego, to Sąd Okręgowy w Rzeszowie, dodatkowo w sytuacji gdy właściwość Sądu Okręgowego w Rzeszowie nie jest właściwością miejscowa wyłączną, trafnie i zgodnie z art.202 kpc w związku z art.200 § 1 kpc orzekł jak w zaskarżonym postanowieniu. To powoduje, że zażalenie powoda należy uznać za bezzasadne, co skutkuje jego oddaleniem na mocy art.385 kpc w związku z art.397 § 2 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI