I ACz 880/12

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2012-12-21
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
jurysdykcjaumowy międzynarodoweKPCzażaleniesąd apelacyjnysąd okręgowypostępowanie niejawne

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu pozwu z powodu braku jurysdykcji krajowej, potwierdzając priorytet umów międzynarodowych.

Powód złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pozwu, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących jurysdykcji. Sąd Okręgowy odrzucił pozew z powodu braku jurysdykcji krajowej, wskazując na siedzibę pozwanego poza Polską i brak umowy prorogacyjnej. Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował umowę międzynarodową, która ma pierwszeństwo przed przepisami KPC, i słusznie wziął brak jurysdykcji pod rozwagę z urzędu.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie, który odrzucił pozew z powodu braku jurysdykcji krajowej. Sąd Okręgowy uzasadnił swoją decyzję tym, że siedziba pozwanego znajdowała się poza Polską, strony nie zawarły umowy prorogacyjnej, a brak było podstaw do nabycia jurysdykcji po doręczeniu pozwu. Sąd pierwszej instancji powołał się na umowę o pomocy prawnej między Polską a U. z 1993 roku. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów KPC, w tym art. 202 i 1099 § 2 w związku z art. 1104 § 2 KPC, domagając się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do rozpoznania. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając je za niezasadne. Sąd drugiej instancji potwierdził, że umowy międzynarodowe mają pierwszeństwo przed przepisami KPC, a sąd był zobowiązany do zbadania braku jurysdykcji z urzędu na tym etapie postępowania. Sąd Apelacyjny podkreślił, że jednoznaczne uregulowanie w umowie międzynarodowej przesłanek jurysdykcji krajowej wykluczało stosowanie argumentów opartych na okolicznościach realizacji zobowiązań czy dorozumianej prorogacji jurysdykcji. Sąd odrzucił również argumenty powoda dotyczące ograniczeń badania właściwości sądu, wskazując, że kwestia braku jurysdykcji krajowej musi być brana pod uwagę w każdym stanie sprawy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd krajowy nie posiada jurysdykcji, jeśli umowa międzynarodowa, która ma pierwszeństwo przed przepisami KPC, nie przewiduje takiej jurysdykcji.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny potwierdził, że umowy międzynarodowe, ratyfikowane przez Polskę, mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. W sytuacji, gdy umowa międzynarodowa (w tym przypadku umowa o pomocy prawnej z U.) jednoznacznie określa przesłanki jurysdykcji krajowej i nie przewiduje jej w danym przypadku, sąd jest zobowiązany do jej zbadania z urzędu i odrzucenia pozwu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
Syndyk Masy Upadłości (...) Spółki z o.o. w likwidacjispółkapowód
ZPT z O. T.innepozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 1099 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd jest zobowiązany do wzięcia braku jurysdykcji krajowej pod rozwagę z urzędu na tym etapie sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 33

Kodeks postępowania cywilnego

Umowa o pomocy prawnej między Rzecząpospolitą Polską a U. sporządzona w K. 24 maja 1993 r. (Dz.U. z 1994 r., Nr 96, poz.465 i 466) reguluje przesłanki jurysdykcji krajowej.

k.p.c. art. 1104 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dorozumianej prorogacji jurysdykcji, która nie miała zastosowania w tej sprawie ze względu na jednoznaczne uregulowanie w umowie międzynarodowej.

k.p.c. art. 202

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzucane naruszenie przez powoda.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy międzynarodowe mają pierwszeństwo przed przepisami KPC. Sąd ma obowiązek badać brak jurysdykcji krajowej z urzędu na każdym etapie postępowania, w tym przed doręczeniem pozwu. Jednoznaczne uregulowanie jurysdykcji w umowie międzynarodowej wyklucza inne podstawy jurysdykcji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 202 KPC. Naruszenie art. 1099 zd. 2 KPC w związku z art. 1104 § 2 KPC przez odrzucenie pozwu przed doręczeniem. Argumenty oparte na okolicznościach realizacji zobowiązań w ramach stosunku obligacyjnego. Możliwość zastosowania uchwały SN dotyczącej ograniczeń badania właściwości sądu.

Godne uwagi sformułowania

ze względu na priorytet umów międzynarodowych sądy powinny bezpośrednio i w pierwszej kolejności stosować postanowienia tych umów ratyfikowanych przez Polskę w takim zakresie, jaki jest odmiennie regulowany umową międzynarodową przepisy tego Kodeksu są więc wyłączone był zobowiązany do wzięcia braku jurysdykcji krajowej pod rozwagę z urzędu na tym etapie sprawy, to jest przed doręczeniem pozwu stronie przeciwnej nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy argumenty oparte na okolicznościach realizacji zobowiązań w ramach łączącego strony stosunku obligacyjnego kwestią braku jurysdykcji krajowej Sąd musi mieć na uwadze w każdym stanie sprawy

Skład orzekający

Marek Klimczak

przewodniczący

Grażyna Demko

sędzia

Kazimierz Rusin

sędzia (spraw.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie pierwszeństwa umów międzynarodowych nad KPC w kwestii jurysdykcji krajowej oraz obowiązku badania jurysdykcji z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej umowy międzynarodowej z U. i specyficznej sytuacji braku jurysdykcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się sprawami międzynarodowymi i jurysdykcją, ponieważ jasno określa priorytet umów międzynarodowych i obowiązki sądu w tym zakresie.

Umowy międzynarodowe ponad KPC: Sąd wyjaśnia zasady jurysdykcji w sprawach zagranicznych.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I ACz 880/12 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Marek Klimczak Sędziowie: SA Grażyna Demko SA Kazimierz Rusin (spraw.) po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) Spółki z o.o. w likwidacji w R. przeciwko ZPT z O. T. we L. ( U. ) o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt VI GNc 597/12 o d d a l a zażalenie.- UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił pozew ze względu na brak jurysdykcji krajowej, że w sytuacji, kiedy siedziba pozwanego znajduje się na U. , strony nie zawarły umowy prorogacyjnej, brak było możliwości nabycia jurysdykcji po doręczeniu pozwu drugiej stronie to stosownie do art.33 łączącej Rzeczypospolitą Polską z U. umowy o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych sporządzonej w K. 24 maja 1993 r. (Dz.U. z 1994 r., Nr 96, poz.465 i 466). W zażaleniu powód wnosił o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do rozpoznania zarzucając naruszenie art.202 kpc oraz art.1099 zd.2 kpc w związku z art.1104 § 2 kpc przez odrzucenie pozwu przed jego doręczeniem pozwanemu. Zażalenia nie można uznać za zasadne . Sąd Okręgowy trafnie zauważa, że ze względu na priorytet umów międzynarodowych sądy powinny bezpośrednio i w pierwszej kolejności stosować postanowienia tych umów ratyfikowanych przez Polskę, to jest nie tylko przed przepisami zawartymi w części czwartej Kodeksu postępowania cywilnego , lecz ogólnie przed unormowaniami tego Kodeksu. W takim zakresie, jaki jest odmiennie regulowany umową międzynarodową przepisy tego Kodeksu są więc wyłączone. Słusznie też Sąd Okręgowy, z uwagi na treść art.1099 § 1 kpc uznał, że był zobowiązany do wzięcia braku jurysdykcji krajowej pod rozwagę z urzędu na tym etapie sprawy, to jest przed doręczeniem pozwu stronie przeciwnej. Z tego względu Sąd ten nie był uprawniony do sugerowanego przez powoda oczekiwania na wdanie się pozwanego w spór co do istoty sprawy dla umożliwienia pozwanemu poddania się jurysdykcji sądu polskiego stosownie do art.1104§ 2 kpc (prorogatio fori tacita). Z uwagi na jednoznaczne uregulowanie w art.33 przytoczonej umowy międzynarodowej przesłanek ustalenia jurysdykcji krajowej nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy argumenty oparte na okolicznościach realizacji zobowiązań w ramach łączącego strony stosunku obligacyjnego. Do stanu prawnego niniejszej sprawy nie można też odnieść treści powołanej w zażaleniu uchwały Sądu Najwyższego dotyczącej ograniczeń badania właściwości sądu skoro kwestią braku jurysdykcji krajowej Sąd musi mieć na uwadze w każdym stanie sprawy ( art.1099 kpc ). Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu ( art.385 kpc w związku z art.397 § 1 i 2 kpc ). (...) (...) M. (...)

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę