I ACZ 866/12Uchylenie klauzuli wykonalności naruszenie prawa procesowego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę z zażalenia małżonki dłużnika na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie, które nadało klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Wojewódzkiego z 1993 roku przeciwko małżonce dłużnika, z ograniczeniem odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością ustawową. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na aktualnym brzmieniu art. 787 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Małżonka dłużnika zarzuciła w zażaleniu naruszenie art. 787 k.p.c., wskazując, że wierzyciel nie wykazał, iż stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za jej zgodą. Sąd Apelacyjny uznał rację skarżącej. Wskazał, że w niniejszej sprawie, ze względu na datę powstania zobowiązania (przed 20 stycznia 2005 r.), zastosowanie powinny mieć przepisy obowiązujące przed tą datą. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 787 § 1 k.p.c., przed nadaniem klauzuli wykonalności sąd miał obowiązek wysłuchać małżonka dłużnika. Sąd Okręgowy tego nie uczynił, stosując błędnie przepisy nieobowiązujące i naruszając tym samym przepisy postępowania, co skutkowało nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania art. 787 kpc oraz znaczenie obligatoryjnego wysłuchania małżonka dłużnika w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 787 kpc z 2005 roku, choć zasada wysłuchania strony jest uniwersalna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd nadając klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, stosuje przepisy obowiązujące w dacie powstania zobowiązania, czy przepisy aktualne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku zobowiązań powstałych przed wejściem w życie nowelizacji art. 787 kpc (przed 20 stycznia 2005 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej, do zobowiązań powstałych przed określonym terminem stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją.
Czy sąd może nadać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika bez jego wysłuchania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie powstania zobowiązania, sąd miał obowiązek wysłuchać małżonka dłużnika przed nadaniem klauzuli wykonalności.
Uzasadnienie
Niewysłuchanie małżonka dłużnika stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym prawa do obrony i zasady równości stron, co skutkuje nieważnością postępowania.
Czy zastosowanie przez sąd pierwszej instancji nieobowiązującego przepisu prawa procesowego i brak wysłuchania strony stanowi podstawę do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi to podstawę do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wysłuchania strony, skutkuje nieważnością postępowania i koniecznością ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. w K. | spółka | wierzyciel |
| W. P. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| E. P. | osoba_fizyczna | małżonka dłużnika |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 787 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W brzmieniu obowiązującym przed 20 stycznia 2005 r. wymagał obligatoryjnego wysłuchania małżonka dłużnika przed nadaniem klauzuli wykonalności.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw art. 5 § 5 pkt 2 i ust. 6
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów w przypadku zobowiązań powstałych przed wejściem w życie nowelizacji.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony jej praw.
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o apelacji do zażalenia.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy zastosował nieobowiązujący przepis art. 787 kpc. • Sąd Okręgowy nie wysłuchał małżonki dłużnika, co narusza jej prawo do obrony. • Wierzyciel nie wykazał, że wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonki dłużnika (argumentacja zażalenia, choć nie była głównym powodem uchylenia).
Odrzucone argumenty
Argumenty wierzyciela o zasadności nadania klauzuli wykonalności na podstawie aktualnych przepisów (nie zostały szczegółowo opisane w tekście).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy błędnie zastosował obecnie obowiązujący art. 787 kpc, który zawiera całkiem odmienne przesłanki nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika i do tego nie zawiera wymogu jego wysłuchania. • Tym samym Sąd Okręgowy pozbawił małżonkę dłużnika możliwości obrony jej praw w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji ( art. 379 pkt 5 kpc ), naruszając jednocześnie zasadę równości.
Skład orzekający
Dariusz Mazurek
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Pelc
sędzia
Kazimierz Rusin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania art. 787 kpc oraz znaczenie obligatoryjnego wysłuchania małżonka dłużnika w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 787 kpc z 2005 roku, choć zasada wysłuchania strony jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest stosowanie właściwych przepisów prawnych, zwłaszcza w kontekście przepisów przejściowych, oraz jak kluczowe jest przestrzeganie podstawowych praw procesowych stron, takich jak prawo do wysłuchania.
“Błąd proceduralny sądu pierwszej instancji uchyla klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.