I ACz 864/12

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2012-12-21
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
wyłączenie sędziegobezstronnośćznajomość stronzażaleniepostępowanie cywilnesąd apelacyjnysąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o wyłączeniu sędziów, uznając brak podstaw do wyłączenia większości sędziów Sądu Rejonowego w Leżajsku od rozpoznania sprawy.

Pozwana wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które częściowo uwzględniło jej wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Leżajsku od rozpoznania sprawy o zapłatę. Pozwana domagała się wyłączenia wszystkich sędziów, argumentując ich znajomością z powodem. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że sama znajomość stron przez sędziego nie stanowi podstawy do wyłączenia, jeśli nie budzi uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności. Sąd podkreślił, że obawa uzyskania niekorzystnego rozstrzygnięcia nie jest przesłanką do wyłączenia sędziego.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanej D. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie, które częściowo uwzględniło wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Leżajsku od rozpoznania sprawy o zapłatę z powództwa A. S. Sąd Okręgowy wyłączył od rozpoznania sprawy sędziów SSR (...) , SSR (...) i SSR (...) , a oddalił wniosek w pozostałej części. Pozwana zaskarżyła postanowienie w części oddalającej jej wniosek, domagając się wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w Leżajsku, wskazując na ich rzekomą znajomość z powodem i towarzyskie relacje powoda z byłym prezesem sądu. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie jako nieuzasadnione. Podkreślono, że obowiązek zachowania bezstronności jest konstytucyjny i sędzia nie może być wyłączony od sprawy tylko z powodu znajomości stron, o ile ta znajomość nie budzi uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd stwierdził, że ze złożonych oświadczeń sędziów wynikało, iż nie znają oni stron w sposób mogący budzić wątpliwości, a obawa uzyskania niekorzystnego wyroku nie jest podstawą do wyłączenia. Sąd zauważył jedynie, że sędzia SSR (...) , która wydała nakaz zapłaty, powinna była wstrzymać się od udziału w sprawie z uwagi na osobistą znajomość z powodem, jednak nie spowodowało to nieważności postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sama znajomość sędziego z jedną ze stron postępowania, o ile nie ma ona charakteru mogącego doprowadzić do powstania u obiektywnego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego, nie stanowi podstawy do jego wyłączenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że obowiązek zachowania bezstronności jest konstytucyjny. Znajomość stron przez sędziego nie jest przesłanką do wyłączenia, jeśli nie wpływa na jego obiektywizm i nie budzi wątpliwości co do bezstronności. Obawa uzyskania niekorzystnego rozstrzygnięcia nie jest podstawą do żądania wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwana (w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznapowód
D. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wnioskowania o wyłączenie sędziego przez stronę.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjny obowiązek zachowania bezstronności przez sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy.

k.p.c. art. 51

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek sędziego do wstrzymania się od udziału w sprawie w określonych sytuacjach.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do wyłączenia sędziów na podstawie art. 49 kpc, gdyż znajomość stron nie budziła uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności. Obawa uzyskania niekorzystnego rozstrzygnięcia nie jest przesłanką do wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Istnienie znajomości powoda z sędziami Sądu Rejonowego w Leżajsku, w tym z byłym prezesem, uzasadnia wyłączenie wszystkich sędziów. Sędzia SSR (...) wydała nakaz zapłaty pomimo istnienia podstaw do wyłączenia.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek zachowania bezstronności przez sędziego przy rozpoznawaniu każdej sprawy jest jego obowiązkiem konstytucyjnym sędzia nie może być wyłączony od rozpoznania sprawy zawsze w sytuacji, gdy zna osoby będące uczestnikami postępowania, o ile ta znajomość nie ma charakteru mogącego doprowadzić do powstania u obiektywnego, nie zainteresowanego w sprawie, zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego przeświadczenie pozwanej co do tego, że wszyscy sędziowie Sądu Rejonowego w Leżajsku będą stronniczy i świadomie doprowadzą do błędnego i niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia wszystkich sędziów tego sądu W niniejszym procesie nie uzasadnia wniosku o wyłączenie sędziego obawa uzyskania niekorzystnego rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Dariusz Mazurek

przewodniczący-sprawozdawca

Grażyna Demko

sędzia

Jan Sokulski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w postępowaniu cywilnym, interpretacja art. 49 kpc i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziów w sądzie rejonowym, gdzie pozwana domagała się wyłączenia wszystkich sędziów z powodu rzekomej znajomości z powodem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego - wyłączenia sędziego, co jest kluczowe dla zapewnienia sprawiedliwego procesu. Interpretacja przepisów dotyczących bezstronności sędziego jest zawsze istotna dla prawników.

Kiedy znajomość sędziego z powodem może prowadzić do wyłączenia go z procesu? Wyjaśniamy kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 864/12 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2012 roku Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Dariusz Mazurek (spr.) Sędziowie: SA Grażyna Demko SA Jan Sokulski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. S. przeciwko D. S. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie Wydział I Cywilny z dnia 6 września 2012r., sygn. akt I Co 122/12 p o s t a n a w i a: o d d a l i ć zażalenie . UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy wyłączył od rozpoznania sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w Leżajsku pod sygn. akt I Nc 143/12 sędziów: SSR (...) , SSR (...) i SSR (...) , zaś oddalił wniosek w pozostałej części odnośnie wyłączenia sędziów: SSR (...) , SSR (...) , SSR (...) , SSR (...) i SSR (...) . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż z oświadczeń złożonych przez wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w Leżajsku wynika, iż tylko sędzia (...) i H. D. potwierdziły osobistą znajomość z powodem, zaś co do sędzi (...) występuje sytuacja interpersonalna z powodem, mogąca wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności. Natomiast odnośnie pozostałych sędziów tego sądu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku pozwanej, gdyż nie znają oni osobiście stron, zaś sędzia (...) zna strony z racji prowadzenia wcześniej ich sprawy o rozdzielność majątkową oraz spraw wieczystoksięgowych powoda. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwana zaskarżyła je w części oddalającej wniosek. W jej ocenie istnieją podstawy do wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w Leżajsku, ponieważ niemal wszystkich (oprócz sędziego (...) ) łączy z powodem taka sama znajomość. Wskazała, że powód zna środowisko sędziów Sądu Rejonowego w Leżajsku poprzez towarzyskie relacje z byłym prezesem tego sądu (...) . Pozwana zaznaczyła też, że SSR (...) pomimo istnienia oczywistych podstaw do wyłączenia, wydała w niniejszej sprawie nakaz zapłaty. Mając powyższe na uwadze pozwana wniosła o wyłączenie pozostałych sędziów Sądu Rejonowemu w Leżajsku od rozpoznania niniejszej sprawy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. W pierwszej kolejności należy nadmienić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 48 kpc wyłączające z mocy ustawy sędziego od prowadzenia sprawy. Wniosek pozwanej o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Leżajsku podlega więc ocenie wyłącznie na podstawie art. 49 kpc , gdyż jedynie w oparciu o ten przepis strona może wnioskować o wyłączenie sędziego. Przede wszystkim obowiązek zachowania bezstronności przez sędziego przy rozpoznawaniu każdej sprawy jest jego obowiązkiem konstytucyjnym ( art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ), którego ma przestrzegać bez względu na to kim są strony w poddanej jego rozstrzygnięciu sprawie i czego sprawa dotyczy. Dlatego sędzia nie może być wyłączony od rozpoznania sprawy zawsze w sytuacji, gdy zna osoby będące uczestnikami postępowania, o ile ta znajomość nie ma charakteru mogącego doprowadzić do powstania u obiektywnego, nie zainteresowanego w sprawie, zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. W przedmiotowej sprawie pozwana powołała się jedynie na znajomość powoda z byłym prezes tego sądu, z czego wywodzi stronniczość u pozostałych sędziów. Ze złożonych przez sędziów (...) , W. J. , J. C. i T. K. oświadczeń wynika, że nie znają żadnej ze stron niniejszego postępowania i nie łączą ich z żadną z nich jakiekolwiek relacje mogące budzić wątpliwości do co bezstronności. Natomiast sędzia (...) potwierdziła, że orzekała we wcześniejszych sprawach stron, co jednak nie stanowi podstawy uzasadniającej jej wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy. Tym samym przeświadczenie pozwanej co do tego, że wszyscy sędziowie Sądu Rejonowego w Leżajsku będą stronniczy i świadomie doprowadzą do błędnego i niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia wszystkich sędziów tego sądu. W niniejszym procesie nie uzasadnia wniosku o wyłączenie sędziego obawa uzyskania niekorzystnego rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdyby pozwana uzyskała ewentualnie wyrok dla siebie niekorzystny, to będzie mogła go zwalczać za pomocą środków odwoławczych (por. orz. SN z dnia 24.03.1966r., II PZ 15/66, PREiS 1966, nr 4, s. 261, post. SN z dnia 02.05.1974r., I CZ 48/74 oraz post. SA w Białymstoku z dnia 26.10.1995r., I ACz 309/95, OSA 1997/9/49). Ponadto brak jest podstaw do przyjęcia, że wszyscy sędziowie Sądu Rejonowego w Leżajsku znają powoda osobiście i będą mu sprzyjać przy rozstrzyganiu sprawy. Na marginesie należy zauważyć, iż SSR (...) , która wydała w niniejszej sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym powinna była w oparciu o dyspozycję z art. 51 kpc wstrzymać się od udziału w sprawie, skoro sama w swym oświadczeniu podała, iż zna osobiście powoda. Nie powoduje to jednak nieważności postępowania, które może nastąpić w sytuacji rozpoznawania sprawy przez sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy ( art. 48 kpc ). Z tych względów zażalenie pozwanej, jako nieuzasadnione, podlegało oddaleniu przez Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI