Orzeczenie · 2012-09-20

I ACz 850/12

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2012-09-20
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaapelacyjny
zabezpieczenienieruchomośćumowa sprzedażynieważność umowypozornośćinteres prawnypostępowanie zabezpieczającezażalenie

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie pozwanego S. G. na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej, które udzieliło powódce A. G. zabezpieczenia roszczenia poprzez nakazanie wpisania ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o uznanie za nieważne oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości. Sąd Okręgowy uzasadnił swoją decyzję wykazaniem przez powódkę przesłanek zabezpieczenia, powołując się na art. 755 § 5 kpc. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 357 § 2 kpc w związku z art. 140 i 128 § 1 kpc (niedoręczenie odpisu wniosku), art. 328 § 2 kpc w związku z art. 361 kpc (błędne wyjaśnienie podstawy prawnej) oraz art. 730 1 kpc (błędne przyjęcie spełnienia przesłanek zabezpieczenia i nieuwzględnienie interesu pozwanego). Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za nieuzasadnione. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 730 1 § 1 i 2 kpc, zabezpieczenie wymaga istnienia roszczenia i interesu prawnego, które muszą być uprawdopodobnione. Wskazał, że powódka uprawdopodobniła roszczenie oparte na art. 83 kc (pozorność oświadczenia woli) oraz interes prawny w zabezpieczeniu, polegający na zapobieżeniu zbyciu nieruchomości, co mogłoby unicestwić cel postępowania. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia wniosku, sąd stwierdził, że jest to sprzeczne z charakterem postępowania zabezpieczającego, które ma na celu natychmiastowe zapobieżenie działaniom strony przeciwnej. Uzasadnienie Sądu Okręgowego, choć syntetyczne, zostało uznane za merytorycznie trafne, a interes pozwanego nie został naruszony, gdyż wpis ostrzeżenia nie powoduje nadmiernych uciążliwości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia roszczeń, w szczególności charakteru postępowania zabezpieczającego i przesłanek jego udzielenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia roszczenia o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o zabezpieczenie roszczenia wymaga doręczenia stronie przeciwnej przed wydaniem postanowienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie wniosku o zabezpieczenie stronie przeciwnej przed wydaniem postanowienia jest sprzeczne z charakterem postępowania zabezpieczającego, które ma na celu natychmiastowe zapobieżenie działaniom strony przeciwnej.

Uzasadnienie

Postępowanie zabezpieczające ma na celu natychmiastowe zapobieżenie działaniom strony przeciwnej, które mogłyby utrudnić lub uniemożliwić osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Doręczenie wniosku przed wydaniem postanowienia zaprzeczyłoby tej funkcji.

Jakie są przesłanki udzielenia zabezpieczenia roszczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przesłankami udzielenia zabezpieczenia są: istnienie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia, które wymagają uprawdopodobnienia.

Uzasadnienie

Uprawdopodobnienie roszczenia oznacza przedstawienie i uzasadnienie twierdzeń, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia, zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym. Interes prawny polega na tym, że brak zabezpieczenia mógłby uniemożliwić lub znacznie utrudnić osiągnięcie celu postępowania w sprawie.

Czy sąd ma obowiązek uwzględnić interes pozwanego przy wyborze sposobu zabezpieczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd przy wyborze sposobu zabezpieczenia uwzględnia interesy stron w takiej mierze, aby zapewnić uprawnionemu należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 730 1 § 3 kpc, sąd musi wyważyć interesy stron, zapewniając ochronę prawną uprawnionemu, ale nie obciążając nadmiernie obowiązanego. Wpis ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu nie stanowi nadmiernej uciążliwości dla pozwanego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
powódka A. G.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznapowódka
S. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 83

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia powódki opartego na zarzucie pozorności oświadczenia woli.

k.p.c. art. 730

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólne przepisy dotyczące zabezpieczenia roszczeń.

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa merytoryczne podstawy zabezpieczenia: istnienie roszczenia i interes prawny.

k.p.c. art. 730 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia.

k.p.c. art. 730 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje uwzględnienie interesów stron przy wyborze sposobu zabezpieczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 755 § § pkt. 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 357 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 140

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 128 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 243

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uprawdopodobnienia w postępowaniu zabezpieczającym.

k.p.c. art. 737

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy terminu rozpoznania wniosku o zabezpieczenie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 897 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie powódki oparte na art. 83 kc (pozorność oświadczenia woli) zostało uprawdopodobnione. • Powódka uprawdopodobniła interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia, polegający na zapobieżeniu zbyciu nieruchomości. • Doręczenie wniosku o zabezpieczenie przed wydaniem postanowienia jest sprzeczne z charakterem postępowania zabezpieczającego. • Wpis ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu nie stanowi nadmiernej uciążliwości dla pozwanego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez niedoręczenie pozwanemu odpisu wniosku o zabezpieczenie. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne wyjaśnienie podstawy prawnej. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki do udzielenia zabezpieczenia. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie interesu pozwanego przy wyborze sposobu zabezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

istotą postępowania zabezpieczającego jest to, że sąd dokonuje jedynie pobieżnej analizy dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego. • w braku zabezpieczenia uniemożliwione lub znacznie utrudnione może być osiągnięcie celu postępowania w sprawie. • sprzeciwia się to charakterowi postępowania zabezpieczającego, mającego na celu właśnie natychmiastowe zapobieżenie dokonania przez stronę przeciwną kroków zmierzających do utrudnienia lub uniemożliwienia osiągnięcia celu postępowania.

Skład orzekający

Piotr Wójtowicz

przewodniczący

Lucyna Świderska - Pilis

sprawozdawca

Tomasz Ślęzak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia roszczeń, w szczególności charakteru postępowania zabezpieczającego i przesłanek jego udzielenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia roszczenia o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania zabezpieczającego, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy sąd może odmówić doręczenia wniosku o zabezpieczenie? Kluczowe zasady postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst