I ACz 849/13

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2013-05-16
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
kara umownadroga sądowadroga administracyjnaustawa o gospodarce nieruchomościamikodeks cywilnypostępowanie cywilnezażalenieuchylenie postanowienia

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o odrzuceniu pozwu, uznając, że sprawa o zapłatę kary umownej z umowy cywilnej należy do drogi sądowej, a nie administracyjnej.

Sąd Okręgowy odrzucił pozew Gminy J. przeciwko Przedsiębiorstwu (...) s.j. o zapłatę, uznając, że dochodzona opłata stanowiła opłatę roczną z ustawy o gospodarce nieruchomościami, podlegającą drodze administracyjnej. Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że roszczenie wynika z kary umownej zastrzeżonej w umowie cywilnej, a nie z decyzji administracyjnej, co kwalifikuje sprawę jako cywilną należącą do drogi sądowej.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze odrzucił pozew Gminy J. przeciwko Przedsiębiorstwu (...) s.j. o zapłatę, opierając się na art. 199 § 1 pkt 1 kpc. Sąd pierwszej instancji uznał, że dochodzona przez powoda kwota stanowiła "dodatkową opłatę roczną" w rozumieniu art. 63 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem sprawa powinna być rozpatrywana w drodze postępowania administracyjnego, a nie sądowej. Sąd Okręgowy zasądził również od powoda na rzecz pozwanego 3.600 zł kosztów postępowania. Strona powodowa wniosła zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że przedmiotem sporu nie jest opłata administracyjna, lecz kara umowna uregulowana w art. 483 Kodeksu cywilnego, wynikająca z zawartej między stronami umowy. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 2 § 1 kpc, sprawy cywilne co do zasady należą do właściwości sądów powszechnych. Analizując przedmiot procesu, Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód wywodzi swoje roszczenie z umowy cywilnoprawnej, a konkretnie z kary umownej zastrzeżonej w umowie z dnia 13 marca 2008 r. (§ 4 ust. 1 umowy). Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym ocena dopuszczalności drogi sądowej zależy od przedmiotu procesu i stanu faktycznego wskazanego przez stronę. Sąd Apelacyjny zauważył również, że nie została wydana żadna decyzja administracyjna nakładająca opłatę dodatkową, co podważało argumentację sądu pierwszej instancji o braku drogi sądowej. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 4 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o zapłatę kary umownej wynikającej z umowy cywilnej należy do drogi sądowej.

Uzasadnienie

Roszczenie strony powodowej wynika ze stosunku cywilnoprawnego (kara umowna z umowy), a nie z aktu władczego organu administracji. Brak wydanej decyzji administracyjnej potwierdza, że sprawa ma charakter cywilny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Gmina J.

Strony

NazwaTypRola
Gmina J.instytucjapowód
Przedsiębiorstwo (...) s.j.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa pojęcie spraw cywilnych.

k.p.c. art. 2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stwierdza, że sprawy cywilne co do zasady należą do kognicji sądów powszechnych.

k.c. art. 483

Kodeks cywilny

Reguluje kary umowne.

Pomocnicze

u.g.n. art. 63

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy dodatkowej opłaty rocznej, która była przedmiotem błędnej kwalifikacji przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia pozwu przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji w postępowaniu zażaleniowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie wynika z kary umownej uregulowanej w umowie cywilnej, a nie z decyzji administracyjnej. Brak wydanej decyzji administracyjnej nakładającej opłatę. Sprawa ma charakter cywilny i należy do drogi sądowej.

Odrzucone argumenty

Dochodzona opłata stanowi dodatkową opłatę roczną z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sprawa powinna być rozpatrywana w drodze postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

strona powodowa dochodzi od pozwanego tzw dodatkowej opłaty rocznej w oparciu o art. 63 ustawy o gospodarce nieruchomościami droga sądowa jest niedopuszczalna Dochodzenie opłaty dodatkowej związane jest z ostępowaniem administracyjnym przedmiotem procesu nie jest opłata roczna wymierzona w drodze decyzji administracyjnej [...] lecz kara umowna regulowana art. 483 k.c. Źródłem roszczenia strony powodowej jest stosunek cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. rozpoznawana sprawa ma charakter cywilny według kryterium materialnoprawnego.

Skład orzekający

Tadeusz Nowakowski

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Guzińska

sędzia

Małgorzata Lamparska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprawy o zapłatę kar umownych z umów cywilnych należą do drogi sądowej, nawet jeśli mogą być powiązane z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i umowy stron; nie wyklucza możliwości istnienia opłat administracyjnych w innych sytuacjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozgraniczenia między prawem cywilnym a administracyjnym, co jest istotne dla praktyków obu dziedzin.

Kara umowna czy opłata administracyjna? Kiedy sprawa trafia do sądu, a kiedy do urzędu?

Dane finansowe

koszty postępowania: 3600 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 849/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Tadeusz Nowakowski (spr.) Sędzia SA: Sędzia SA: Anna Guzińska Małgorzata Lamparska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: Gminy J. przeciwko: Przedsiębiorstwu (...) s.j. (...) we W. o zapłatę na skutek zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 4 marca 2013 r. sygn. akt I C 492/12 p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 kpc i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 3.600 zł kosztów postępowania. W ocenie tego Sądu strona powodowa dochodzi od pozwanego tzw dodatkowej opłaty rocznej w oparciu o art. 63 ustawy o gospodarce nieruchomościami . Zatem niezależnie od zapisów w akcie notarialnym, nie zwalnia to Gminy od wydania decyzji administracyjnej ustalającej kwotowo swoistą karę umowną. Powołując się na stanowisko doktryny i judykatury Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że skoro mamy do czynienia z aktem władczym organu nie tylko nakładającym dodatkową opłatę roczną, ale i określającą jej faktyczną wysokość, to droga sądowa jest niedopuszczalna. Dochodzenie opłaty dodatkowej związane jest z ostępowaniem administracyjnym. Strona powodowa zaskarżyła powyższe postanowienie w całości i wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazała, że przedmiotem procesu nie jest opłata roczna wymieniona w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 63 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz 651, ze zm) lecz kara umowna regulowana art. 483 k.c. , a wynikająca z zawartej przez strony umowy. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Zażalenie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c. sprawy cywilne co do zasady należą do kognicji sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego. Pojęcie sprawy cywilnej określa przepis art. 1 k.p.c. , który zawiera ustawową definicję spraw cywilnych. Źródłem roszczenia strony powodowej jest stosunek cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Zatem rozpoznawana sprawa ma charakter cywilny według kryterium materialnoprawnego. Trafnie strona powodowa w zażaleniu przywołuje orzeczenie Sądu Najwyższego z 6 maja 2003 r. w sprawie V CK 435/02 Lex Polonica nr 2419028 gdzie Sąd ten uznał, że ocena danej sprawy na tle art. 1 k.p.c. zależy przede wszystkim od przedmiotu procesu oraz wskazanego przez stronę powodową stanu faktycznego. Strona powodowa wywodzi swoje roszczenie z zastrzeżonej w umowie z 13.03.2008 r. kary umownej (§ 4 ust. 1 umowy). Przedmiotem procesu nie jest opłata roczna wymierzona w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 63 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami , lecz kara umowna wynikająca z regulacji zawartej w art. 483 k.c. , wynikająca z zawartej umowy. Potwierdzają to przytoczone w pozwie okoliczności faktyczne. Słusznie strona skarżąca podnosi ponadto, że nie została wydana decyzja administracyjna zobowiązująca drugą stronę do uiszczenia opłaty dodatkowej. Brak jest zatem przesłanki, o której pisze Sąd Okręgowy, a dotyczącej aktu władczego organu. Ważne jest także to, że wydanie decyzji administracyjnej nakładającej opłatę zostało pozostawione uznaniu organu. Nie ma zatem przepis art. 63 charakteru bezwzględnie obowiązującego. Wzmacnia to pogląd, że strony mogły uregulować w umowie swoje prawa i obowiązki w granicach określonych zasadą swobody umów, co też uczyniły. Z powyższych względów uznać należy, że sformułowane przez stronę powodową żądanie, należy zaliczyć jako należące do drogi sądowej. Dlatego też zaskarżone postanowienie należało uchylić ( art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. ). MW

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI