I ACz 81/16

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2016-01-28
SAOSCywilneodpowiedzialność cywilnaŚredniaapelacyjny
koszty procesuzażaleniezniesienie kosztówart. 100 k.p.c.zadośćuczynienieśmierć osoby bliskiejSąd ApelacyjnySąd Okręgowy

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach procesu, uznając, że sąd okręgowy miał podstawy do wzajemnego zniesienia kosztów mimo nierównego wyniku sprawy.

Pozwany zaskarżył postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego, domagając się zmiany rozstrzygnięcia i zasądzenia od powódki części poniesionych kosztów. Sąd Okręgowy zniósł koszty między stronami, mimo że powódka wygrała jedynie 31% swojego roszczenia. Pozwany argumentował, że takie rozliczenie jest nieprawidłowe. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając, że sąd pierwszej instancji miał podstawy do zastosowania zasady wzajemnego zniesienia kosztów, biorąc pod uwagę specyfikę sprawy i ocenny charakter zasądzonego zadośćuczynienia.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki 25.000 zł zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną śmiercią osoby bliskiej, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Następnie, opierając się na art. 100 k.p.c., Sąd Okręgowy zniósł koszty procesu między stronami, mimo że powódka wygrała jedynie 31% swojego roszczenia, a poniosła 65% kosztów. Pozwany zaskarżył to postanowienie, domagając się zmiany i zasądzenia od powódki 479,46 zł tytułem zwrotu kosztów. Argumentował, że przy nierównym wyniku sprawy nie można stosować wzajemnego zniesienia kosztów. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił zażalenie. Sąd odwoławczy wyjaśnił, że zasada wzajemnego zniesienia kosztów (art. 100 zd. pierwsze k.p.c.) nie wymaga ścisłego uwzględnienia powództwa w połowie i równego poniesienia kosztów przez strony. Wystarczające jest, gdy koszty poniesione przez strony są mniej więcej adekwatne do wyniku sporu. Sąd Apelacyjny przyjął, że tolerancja nieprzekraczająca 10% ogólnej sumy kosztów jest dopuszczalna. W tej sprawie kwota, którą powódka powinna zwrócić pozwanemu według ścisłego rozliczenia, stanowiła ok. 4% ogólnej sumy kosztów, co uzasadniało zastosowanie zasady wzajemnego zniesienia. Dodatkowo, sąd odwoławczy wskazał, że określenie wysokości zadośćuczynienia zależało od oceny sądu, co na mocy art. 100 zd. drugie k.p.c. również uzasadniało odstąpienie od zasady rozliczenia kosztów według wyniku sporu. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na rzecz powódki kwotę 120 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ma podstawy do wzajemnego zniesienia kosztów, jeśli koszty poniesione przez strony są mniej więcej adekwatne do wyniku sporu, a charakter dochodzonego roszczenia (np. zadośćuczynienie) zależy od oceny sądu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że zasada wzajemnego zniesienia kosztów nie wymaga ścisłego matematycznego rozliczenia. Dopuszczalna jest tolerancja do 10% ogólnej sumy kosztów. Ponadto, jeśli wysokość zasądzonego świadczenia zależy od oceny sądu, można odstąpić od zasady rozliczenia kosztów według wyniku sporu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznapowódka
Towarzystwo (...)spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 100 § zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia kosztów nie jest obwarowana rygorystycznym warunkiem uwzględnienia powództwa w połowie i poniesieniem przez strony kosztów w równej wysokości. Wystarczające jest, że każda ze stron poniosła koszty mniej więcej adekwatnie do wyniku sporu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 100 § zdanie drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie należnej powódce sumy z tytułu zadośćuczynienia, które stanowiło przedmiot sporu, zależało wyłącznie od oceny Sądu, co uzasadniało odstąpienie przez Sąd od zasady rozliczenia kosztów procesu w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik sporu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt. 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 1 pkt. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy miał podstawy do wzajemnego zniesienia kosztów procesu na podstawie art. 100 k.p.c., gdyż różnica między poniesionymi kosztami a wynikiem sporu mieściła się w dopuszczalnej tolerancji. Charakter sprawy, gdzie wysokość zadośćuczynienia zależała od oceny sądu, uzasadniał odstąpienie od ścisłego rozliczenia kosztów według wyniku sporu.

Odrzucone argumenty

Pozwany argumentował, że przy nierównym wyniku sprawy (powódka wygrała 31%) nie można stosować wzajemnego zniesienia kosztów, a jedynie rozliczenie proporcjonalne.

Godne uwagi sformułowania

zasada zniesienia kosztów między stronami nie jest obwarowana rygorystycznie warunkiem uwzględnienia powództwa w połowie i poniesieniem przez strony kosztów w równej wysokości dla zastosowania tej zasady wystarczające jest, że każda ze stron poniosła koszty mniej więcej adekwatnie do wyniku sporu wartość adekwatna do wyniku sporu to wartość oscylująca w granicach wartości wynikającej ze ścisłego matematycznie, stosunkowego rozliczenia kosztów z tolerancją nieprzekraczającą 10% ogólnej sumy kosztów określenie należnej powódce sumy z tytułu zadośćuczynienia, które stanowiło przedmiot sporu, zależało wyłącznie od oceny Sądu, co w świetle regulacji art. 100 zdanie drugie k.p.c. także uzasadniało odstąpienie przez Sąd od zasady rozliczenie kosztów procesu w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik sporu.

Skład orzekający

Małgorzata Wołczańska

przewodniczący

Ewa Jastrzębska

sędzia

Joanna Naczyńska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 100 k.p.c. w zakresie wzajemnego zniesienia kosztów procesu, zwłaszcza w sprawach o zadośćuczynienie, gdzie wynik zależy od oceny sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie różnica w kosztach jest niewielka w stosunku do ogólnej sumy kosztów i charakter sprawy uzasadnia odstąpienie od ścisłego rozliczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na praktyczną interpretację przepisów o kosztach procesu, szczególnie w kontekście spraw o zadośćuczynienie.

Czy można znieść koszty procesu, gdy wygrało się tylko 31% roszczenia? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 25 000 PLN

zadośćuczynienie: 25 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 81/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w następującym składzie Przewodniczący – Sędzia SA Małgorzata Wołczańska Sędziowie SA Ewa Jastrzębska SA Joanna Naczyńska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2016r. sprawy z powództwa J. P. przeciwko Towarzystwu (...) w W. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach procesu zawarte w pkt. 3 wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej z dnia 15 kwietnia 2015r., sygn. akt I C 449/11 postanawia : 1. oddalić zażalenie; 2. zasądzić od pozwanego na rzecz powódki 120 (sto dwadzieścia) złotych z tytułu kosztów postępowania zażaleniowego. SSA Joanna Naczyńska SSA Małgorzata Wołczańska SSA Ewa Jastrzębska Sygn. akt I ACz 81/16 UZASADNIENIE Postanowieniem zawartym w wyroku zasądzającym od pozwanego na rzecz powódki 25.000zł z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną śmiercią osoby bliskiej (matki) i oddalającym powództwo w pozostałym zakresie, Sąd Okręgowy wzniósł między stronami koszty procesu. Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy podjął - w oparciu o art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. , stwierdzając, iż powódka uległa ze swym roszczeniem w 69%, przy czym poniosła 65% kosztów procesu, które wyniosły 11.734zł (powódka poniosła 7.617zł). Postanowienie to zaskarżył pozwany, domagając się jego zmiany przez zasądzenie od powódki 479,46zł oraz kosztów postępowania zażaleniowego. Wywodził, iż skoro powódka przegrała proces w 69% nie można uznać, iż strony w niemal równym stopniu wygrały i przegrały proces. Podkreślił, iż podstawy do wzajemnego zniesienia kosztów zachodzą jedynie wówczas, gdy żądanie zostanie uwzględnione w około połowie przy mniej więcej równej wysokości kosztów poniesionych przez każdą za stron. Podkreślił, iż realny wynik wzajemnego zniesienia kosztów procesu nie może być inny, niż wynik ich rozdzielenia w takim stosunku, w jakim każda ze stron procesu przegrała. Powódka wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Powódka uiściła opłatę od pozwu w kwocie 4.000zł. Natomiast pozwany wniósł zaliczkę na poczet kosztów opinii biegłego w kwocie 500zł. Każda ze stron poniosła koszt wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, które stosownie do § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 490 ze zm.) wynosiło 3.600zł oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17zł. Suma kosztów procesu wyniosła 11.734zł, a powódka utrzymała się ze swym roszczeniem w 31%. Przy ścisłym stosunkowym rozdzieleniu tychże kosztów powódka powinna ponieść 69% kosztów, tj. 8.096,50zł (a poniosła 7.617), zaś pozwany - 3.637,50zł (a poniósł 4.117zł). Zatem trafnie wywodzi skarżący, iż z wyliczeń matematycznych wynika, iż powódka powinna zwrócić pozwanemu 479,50zł. Niemniej uregulowana w art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. zasada zniesienia kosztów między stronami nie jest obwarowana rygorystycznie warunkiem uwzględnienia powództwa w połowie i poniesieniem przez strony kosztów w równej wysokości. Dla zastosowania tej zasady wystarczające jest, że każda ze stron poniosła koszty mniej więcej adekwatnie do wyniku sporu. Sąd Apelacyjny przyjmuje, iż wartość adekwatna do wyniku sporu to wartość oscylująca w granicach wartości wynikającej ze ścisłego matematycznie, stosunkowego rozliczenia kosztów z tolerancją nieprzekraczającą 10% ogólnej sumy kosztów. Skoro kwota wynikająca ze ścisłego matematycznego rozliczenia kosztów, którą powódka powinna zwrócić pozwanemu, stanowi ok. 4% ogólnej sumy kosztów, Sąd Okręgowy miał podstawy ku temu, by koszty procesu znieść między stronami. Zwłaszcza, że określenie należnej powódce sumy z tytułu zadośćuczynienia, które stanowiło przedmiot sporu, zależało wyłącznie od oceny Sądu, co w świetle regulacji art. 100 zdanie drugie k.p.c. także uzasadniało odstąpienie przez Sąd od zasady rozliczenie kosztów procesu w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik sporu. Z tych też względów Sąd Apelacyjny - w oparciu o art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. - oddalił zażalenie pozwanego, jako bezzasadne. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98§ 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. , zasądzając od pozwanego na rzecz powódki 120zł, tj. sumę odpowiadającą stawce minimalnej wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym określonej w § 6 pkt. 1 w zw. z §12 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 490 ze zm.). SSA Joanna Naczyńska SSA Małgorzata Wołczańska SSA Ewa Jastrzębska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI