I ACz 782/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił postanowienie sądu niższej instancji, zabezpieczając roszczenie o wydanie ruchomości poprzez ich zajęcie, uznając uprawdopodobnienie roszczenia i interesu prawnego.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu uwzględnił zażalenie wnioskodawczyni i zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, zabezpieczając roszczenie o wydanie wskazanych ruchomości poprzez ich zajęcie. Sąd odwoławczy uznał, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła zarówno istnienie roszczenia (na podstawie art. 589 k.c. w związku z zastrzeżeniem prawa własności do chwili zapłaty ceny), jak i interes prawny w zabezpieczeniu (ryzyko zbycia ruchomości przez obowiązanego).
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenie uprawnionej A. J. na postanowienie Sądu Okręgowego, które oddaliło jej wniosek o zabezpieczenie roszczenia o wydanie konkretnych maszyn (kruszarek, przesiewacza, ładowarek, koparki). Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła przesłanek uzasadniających zabezpieczenie, w szczególności roszczenia o wydanie na podstawie art. 589 k.c. oraz interesu prawnego. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, zmienił zaskarżone postanowienie. Uznał, że roszczenie o wydanie maszyn jest uprawdopodobnione, ponieważ wnioskodawczyni powołała się na zastrzeżenie prawa własności do chwili uiszczenia całej ceny przez kupującego i wskazała na fakt niezapłacenia części ceny. Sąd odwoławczy podkreślił, że na tym etapie postępowania wystarczy uprawdopodobnienie, a dalsze kwestie, jak naliczenie kar umownych, wymagają szczegółowego postępowania dowodowego. Ponadto, Sąd Apelacyjny uznał, że istnieje interes prawny w zabezpieczeniu, gdyż ewentualne zbycie ruchomości przez obowiązanego mogłoby uczynić przyszły proces bezprzedmiotowym. W związku z tym, Sąd Apelacyjny nakazał zajęcie wskazanych ruchomości, oddalił zażalenie w pozostałym zakresie i wyznaczył wnioskodawczyni termin na wytoczenie powództwa o wydanie tych ruchomości pod rygorem upadku zabezpieczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie jest uprawdopodobnione, gdy sprzedający zastrzegł prawo własności do chwili zapłaty ceny, a kupujący nie uiścił całej ceny. Interes prawny istnieje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia lub osiągnięcie celu postępowania, np. poprzez ryzyko zbycia ruchomości.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że samo zastrzeżenie własności do chwili zapłaty ceny i wskazanie na nieuiszczenie ceny przez kupującego wystarcza do uprawdopodobnienia roszczenia o wydanie rzeczy na etapie postępowania zabezpieczającego. Ryzyko zbycia ruchomości przez obowiązanego uzasadnia istnienie interesu prawnego w zabezpieczeniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia i uwzględnienie częściowo wniosku o zabezpieczenie
Strona wygrywająca
A. J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. J. | osoba_fizyczna | uprawniona/wnioskodawczyni |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. | spółka | obowiązana |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 730 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wydanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia uzależnione jest od uprawdopodobnienia przez uprawnionego istnienia roszczenia oraz istnienia interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia.
k.p.c. art. 730 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.
k.c. art. 589
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o wydanie rzeczy w przypadku zastrzeżenia prawa własności do chwili zapłaty ceny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 730 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sposób zabezpieczenia nie może obciążać obowiązanej ponad miarę.
k.p.c. art. 731
Kodeks postępowania cywilnego
Sposób zabezpieczenia nie może zmierzać do zaspokojenia zabezpieczonego roszczenia.
k.p.c. art. 733
Kodeks postępowania cywilnego
Wyznaczenie terminu do wytoczenia powództwa pod rygorem upadku zabezpieczenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia w pozostałym zakresie.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 848
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki zajęcia ruchomości dla rozporządzania nią przez dłużnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uprawdopodobnienie roszczenia o wydanie ruchomości na podstawie art. 589 k.c. w związku z zastrzeżeniem prawa własności do chwili zapłaty ceny. Uprawdopodobnienie interesu prawnego w zabezpieczeniu ze względu na ryzyko zbycia ruchomości przez obowiązanego. Zastosowany sposób zabezpieczenia (zajęcie ruchomości) nie narusza przepisów o zakazie zaspokojenia ani nadmiernego obciążenia dłużnika.
Odrzucone argumenty
Argumentacja sądu okręgowego o braku uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli prima facie istnieje znaczna szansa jego istnienia wymóg uprawdopodobnienia roszczenia wiąże się z koniecznością uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone istotą postępowania zabezpieczającego jest to, że Sąd dokonuje jedynie pobieżnej (wstępnej) analizy dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego w judykaturze nie budzi wątpliwości, że w przypadku zastrzeżenia własności sprzedanej rzeczy, kupujący, któremu rzecz została wydana, traci uprawnienie do posiadania rzeczy już wskutek zwłoki w zapłacie ceny ewentualne zbycie przedmiotowych ruchomości przez obowiązanego, uczyniłoby przyszły proces, w obecnie ustalonym kształcie, bezprzedmiotowym.
Skład orzekający
Jan Gibiec
przewodniczący
Małgorzata Bohun
sędzia
Iwona Biedroń
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zabezpieczenia roszczenia o wydanie ruchomości w oparciu o zastrzeżenie prawa własności i ryzyko zbycia rzeczy przez dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania, a nie postępowania egzekucyjnego. Interpretacja przepisów k.p.c. i k.c. w kontekście zabezpieczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zabezpieczenia roszczenia o wydanie wartościowych ruchomości przemysłowych, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o zabezpieczeniu i uprawdopodobnieniu.
“Sąd Apelacyjny nakazał zajęcie maszyn wartych setki tysięcy złotych – kluczowe zabezpieczenie dla sprzedawcy!”
Sektor
przemysł ciężki
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 782/12 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec Sędzia SA: Sędzia SA: Małgorzata Bohun Iwona Biedroń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z wniosku uprawnionej A. J. przeciwko obowiązanej (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością we W. o zabezpieczenie roszczenia przed wszczęciem postępowania na skutek zażalenia uprawnionej na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt X GCo 50/12 p o s t a n a w i a: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zabezpieczyć roszczenie wnioskodawczyni o wydanie niżej wymienionych ruchomości przez nakazanie zajęcia: - mobilnej kruszarki szczękowej E. , model (...) , rok prod. 2005, nr seryjny (...) , - mobilnej kruszarki udarowej E. , model (...) , rok prod. 2003, nr seryjny (...) , - mobilnego przesiewacza marki T. F. , model (...) , rok prod. 2005, nr seryjny (...) , - ładowarki kołowej marki (...) , model (...) , rok prod. 2007, nr seryjny (...) , - ładowarki kołowej marki (...) , model (...) , rok prod. 2009, nr seryjny (...) , - koparki gąsienicowej marki C. , model (...) , rok prod. 2003, nr (...) , znajdujących się w posiadaniu (...) Sp. z o.o. we W. ; 2. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie, 3. wyznaczyć uprawnionej termin 2 tygodni do wytoczenia powództwa o wydanie wyżej opisanych ruchomości przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością we W. , pod rygorem upadku zabezpieczenia. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek uprawnionej o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o ustalenie i wydanie: - mobilnej kruszarki szczękowej E. , model (...) , rok prod. 2005, nr seryjny (...) , - mobilnej kruszarki udarowej E. , model (...) , rok prod. 2003, nr seryjny (...) , - mobilnego przesiewacza marki T. F. , model (...) , rok prod. 2005, nr seryjny (...) , - ładowarki kołowej marki (...) , model (...) , rok prod. 2007, nr seryjny (...) , - ładowarki kołowej marki (...) , model (...) , rok prod. 2009, nr seryjny (...) , -koparki gąsienicowej marki C. , model (...) , rok prod. 2003, nr (...) , poprzez ich zajęcie, w szczególności poprzez zakazanie obowiązanej (...) Sp. z o.o. rozporządzania lub obciążania oraz użytkowania zajętych dóbr oraz nakazanie obowiązanej złożenia do depozytu dokumentów rejestracyjnych tych maszyn i kluczyków, na czas trwania postępowania o ustalenie i wydanie ww. rzeczy. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Okręgowy wskazał, iż wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła przesłanek uzasadniających udzielenie zabezpieczenia. Sąd Okręgowy przyjął, iż roszczenie o wydanie wyszczególnionych przedmiotów umowy sprzedaży w oparciu o art. 589 kc nie zostało uprawdopodobnione. Sąd wskazał, że sama wnioskodawczyni, która formułuje swoje żądanie w oparciu o zapis umowny, który zastrzegał na jej rzecz jako sprzedającej prawo własności sprzedanych rzeczy do chwili uiszczenia całej ceny przez kupującego, wskazuje, iż obowiązana spółka nie uiściła części ceny sprzedaży, dokonując potrącenia tej wierzytelności z własną wierzytelnością z tytułu naliczonych uprawnionej kar umownych oraz przyznaje, że nie realizowała miesięcznych dostaw na rzecz obowiązanej na poziomie minimum określonego umownie, co zgodnie z zapisem § 1 ust. 4 umowy współpracy uprawniać miało obowiązaną do naliczenia kar umownych. W ocenie Sądu Okręgowego na podstawie materiału zgromadzonego w aktach sprawy, nie można było także przyjąć, iż został uprawdopodobniony interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła uprawniona, zarzucając naruszenie przepisu art. 730 1 § 1 k.p.c. , poprzez odmowę udzielenia zabezpieczenia pomimo uprawdopodobnienia przez uprawnionego roszczenia oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Formułując powyższy zarzut wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i udzielenie zabezpieczenia zgodnie z wnioskiem. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wydanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia uzależnione jest od uprawdopodobnienia przez uprawnionego dwóch przesłanek, o których mowa w art. 730 1 k.p.c. , tj. istnienia roszczenia oraz istnienia interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia, zdefiniowanego w § 2 cytowanego przepisu. Przyjmuje się, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli prima facie istnieje znaczna szansa jego istnienia. Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia wiąże się z koniecznością uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone. Należy przy tym zaznaczyć, iż uprawdopodobnienie nie przesądza udowodnienia mogącego być podstawą do pozytywnego rozstrzygnięcia co do meritum sprawy. Istotą postępowania zabezpieczającego jest bowiem to, że Sąd dokonuje jedynie pobieżnej (wstępnej) analizy dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu Apelacyjnego należało przyjąć, iż roszczenie uprawnionego o wydanie maszyn na podstawie art. 589 k.c. jest uprawdopodobnione. Określając żądanie przyszłego powództwa o wydanie wskazanych we wniosku maszyn, uprawniona powołała się na zastrzeżenie prawa własności sprzedanych rzeczy, do chwili uiszczenia całej ceny przez obowiązaną i jednocześnie wskazała na fakt niezapłacenia przez obowiązaną ceny sprzedaży. Ponieważ w judykaturze nie budzi wątpliwości, że w przypadku zastrzeżenia własności sprzedanej rzeczy, kupujący, któremu rzecz została wydana, traci uprawnienie do posiadania rzeczy już wskutek zwłoki w zapłacie ceny (por. wyrok SN z 21 stycznia 1999 r., I CKN 955/97, OSNC 1999, nr 10, poz. 169), należy przyjąć, iż istnieje znaczna szansa istnienia roszczenia wnioskodawczyni. Bez znaczenia na obecnym etapie są dalsze okoliczności, na które zwrócił uwagę Sąd Okręgowy (obciążenie uprawnionej karami umownymi, których zasadność naliczenia uprawniona kwestionuje i dokonanie potrącenia wierzytelności przez obowiązanego), gdyż ustalenia w tej kwestii wymagają przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego. Następnie rozważenia wymagało, czy uprawdopodobniony został także interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, który istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie ( art. 730 1 § 2 k.p.c. ). Sąd odwoławczy przyjął, że uprawniony wykazał w/w przesłankę interesu prawnego. W istocie bowiem ewentualne zbycie przedmiotowych ruchomości przez obowiązanego, uczyniłoby przyszły proces, w obecnie ustalonym kształcie, bezprzedmiotowym. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny uwzględnił częściowo wniosek o zabezpieczenie roszczenia, uznając, że zajęcie wskazanych we wniosku ruchomości zabezpiecza w wystarczający sposób interes uprawnionego. Z przepisu art. 848 k.p.c. wynika bowiem, że dłużnik nie może skutecznie rozporządzać zajętą ruchomością, jeżeli miałoby to wpływ na udaremnienie egzekucji. W ww. zakresie zażalenie uprawnionego, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. podlegało oddaleniu, co znalazło wyraz w punkcie II sentencji postanowienia. Zmieniając zaskarżone orzeczenie i uwzględniając częściowo wniosek o zabezpieczenie roszczenia, Sąd Apelacyjny miał również na względzie, że zastosowany sposób zabezpieczenia, ani nie narusza zakazu stosowania takiej formy zabezpieczenia, która zmierza do zaspokojenia zabezpieczonego roszczenia ( art. 731 k.p.c. ), ani też nie obciąża obowiązanego ponad miarę ( art. 730 § 3 k.p.c. ). Mając powyższe na uwadze - w oparciu o treść art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. - Sąd Apelacyjny orzekł jak w pkt. I sentencji. Na podstawie art. 733 k.p.c. Sąd wyznaczył uprawnionej termin dwóch tygodni, w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione pod rygorem upadku zabezpieczenia ( pkt III ). mw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI