I ACz 757/13

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2013-04-22
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaapelacyjny
zachowekzabezpieczeniehipoteka przymusowapostanowieniezażalenieSąd Apelacyjnyroszczeniespadkobierca

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił zażalenie pozwanego, utrzymując w mocy postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia o zachowek poprzez obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu udzielił powódce zabezpieczenia roszczenia o zapłatę zachowku w kwocie 175.000 zł oraz kosztów procesu w kwocie 3.167 zł, obciążając nieruchomość pozwanego hipoteką przymusową. Pozwany złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów o udzielaniu zabezpieczenia. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając, że powódka uprawdopodobniła zarówno roszczenie, jak i interes prawny w jego udzieleniu, a pozwany nie wykazał, aby istniały inne środki zaspokojenia jego roszczeń.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenie pozwanego G. K. na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. akt I C 1189/12, którym udzielono powódce G. T. zabezpieczenia roszczenia o zapłatę zachowku w kwocie 175.000 zł oraz kosztów procesu w kwocie 3.167 zł poprzez obciążenie samodzielnego lokalu mieszkalnego pozwanego hipoteką przymusową. Sąd Okręgowy uzasadnił swoje postanowienie tym, że powódka uprawdopodobniła swoje roszczenie, wskazując na dziedziczenie ustawowe po rodzicach i rozdysponowanie majątku na rzecz innej spadkobierczyni, co pozbawiło ją należnego zachowku. Ponieważ zobowiązana zmarła, jej zobowiązanie przeszło na pozwanego. Sąd I instancji uznał również, że istnieje interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, ze względu na udzielone przez pozwanego pełnomocnictwo obcej osobie do zarządzania jego środkami finansowymi, co stwarzało ryzyko ich usunięcia lub ukrycia. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 730¹ § 1 i 2 kpc poprzez bezpodstawne przyjęcie uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, wymagającym jedynie prawdopodobieństwa twierdzeń. Sąd Apelacyjny uznał, że powódka sprostała wymogom uprawdopodobnienia roszczenia, wskazując na wstępną analizę akt sprawy i istnienie znacznej szansy na jego uwzględnienie. Interes prawny został uprawdopodobniony poprzez twierdzenia pozwanego o trudnej sytuacji materialnej, nieporadności życiowej oraz udzielenie pełnomocnictwa, co mogło utrudnić wykonanie przyszłego orzeczenia. Sąd Apelacyjny stwierdził, że obie przesłanki z art. 730¹ kpc zostały spełnione, a wybór zabezpieczenia uwzględniał interesy obu stron.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do udzielenia zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że powódka uprawdopodobniła zarówno roszczenie o zachowek, jak i interes prawny w jego udzieleniu. Interes prawny został wykazany poprzez ryzyko ukrycia lub zbycia środków przez pozwanego, co mogłoby utrudnić wykonanie przyszłego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
G. T.osoba_fizycznapowódka
G. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda ze stron, jeżeli uprawdopodobni roszczenie i interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

k.p.c. art. 730 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Interes prawny istnieje m.in. wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia.

k.p.c. art. 243

Kodeks postępowania cywilnego

Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uprawdopodobnienie roszczenia o zachowek przez powódkę. Uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia przez powódkę. Ryzyko ukrycia lub zbycia środków przez pozwanego, co utrudniłoby wykonanie orzeczenia. Brak wykazania przez pozwanego posiadania innego majątku na zaspokojenie roszczeń powódki.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 730¹ § 1 i 2 kpc poprzez bezpodstawne przyjęcie uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu (art. 243 kpc) w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, a wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Roszczenie jest bowiem uprawdopodobnione jeżeli prima facie , gdy po pobieżnej analizie akt sprawy istnieje znaczna szansa na jego istnienie. Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone.

Skład orzekający

Jan Gibiec

przewodniczący

Małgorzata Bohun

sprawozdawca

Aleksandra Marszałek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zabezpieczenia roszczenia o zachowek, w szczególności wymogów uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w której pozwany posiadał pełnomocnictwo do zarządzania środkami finansowymi, co stanowiło podstawę do obaw o ich ukrycie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zabezpieczenia roszczeń, co jest cenne dla praktyków prawa spadkowego i procesowego.

Jak zabezpieczyć roszczenie o zachowek? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Dane finansowe

WPS: 178 617 PLN

zachowek: 175 000 PLN

koszty procesu: 3167 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 757/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec Sędzia SA: Sędzia SA: Aleksandra Marszałek Małgorzata Bohun (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: G. T. przeciwko: G. K. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. akt I C 1189/12 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy we Wrocławiu udzielił powódce zabezpieczenia w ten sposób, że obciążyć samodzielny lokal mieszkalny położony przy ul. (...) we W. , stanowiący odrębną nieruchomość objętą księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy (...) , hipoteką przymusową do kwoty 178.617 zł dla zabezpieczenia roszczenia G. T. o zapłatę przez G. K. zachowku w kwocie 175.000 zł oraz kosztów procesu w kwocie 3.167 zł i zarządził wpisanie hipoteki przymusowej w dziale IV wskazanej księgi wieczystej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że powódka uprawdopodobniła zarówno same roszczenie jak i interes prawny w jego udzieleniu. Wskazała, że jest ona spadkobiercą ustawowym po rodzicach i wskutek rozdysponowania przez nich majątkiem na rzecz drugiej spadkobierczyni, nie uzyskała należnego jej zachowku. Ponieważ zobowiązana do zachowku obdarowana zmarła, jej zobowiązanie przeszło na następcę prawnego, którym jest pozwany G. K. . Natomiast skoro pozwany udzielił obcej osobie pełnomocnictwa do dokonywania czynności dotyczących środków finansowych pozwanego, istnieje prawdopodobieństwo usunięcia czy ukrycia tychże środków, co z kolei mogłoby pozbawić powódkę zaspokojenia przypadającego jej roszczenia o zachowek. Pozwany żaląc się na to postanowienie wniósł o jego uchylenie w całości lub zmianę poprzez odmowę udzielenia zabezpieczenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 730 1 § 1 i 2 kpc poprzez bezpodstawne przyjęcie, że powódka uprawdopodobniła roszczenie oraz wykazała interes prawny. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z treścią art. 730 1 § 1 kpc udzielenia zabezpieczenia może żądać każda ze stron, jeżeli uprawdopodobni roszczenie i interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, który wedle paragrafu 2 tegoż artykułu istnieje m.in. wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. Uprawdopodobnienie, czego skarżący zdaje się nie zauważać, jest środkiem zastępczym dowodu ( art. 243 kpc ) w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, a wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie, co stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa w określonym wypadku zezwala na posłużenie się prawdopodobieństwem zamiast dowodu. Uprawdopodobnienie jest słabszą formą od dowodzenia i nie wymaga na określonym etapie postępowania niepodważalnych dowodów np. co do istnienia lub wysokości wierzytelności. Jednak uprawdopodobnienie oznacza uzasadnienie zgłoszonych twierdzeń, dające przekonanie o jego prawdopodobieństwie. Od swobodnej oceny sądu zależy uznanie, czy dokonanie na podstawie uprawdopodobnienia ustalenia są na tyle wygórowane, by na tej podstawie uznać fakty, na które strona się powołała. W ocenie Sądu Apelacyjnego, podzielającego w tym zakresie pogląd Sądu I instancji, powódka sprostał zarówno obowiązkowi uprawdopodobnienia roszczenia, jak i również wykazania interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Roszczenie jest bowiem uprawdopodobnione jeżeli prima facie , gdy po pobieżnej analizie akt sprawy istnieje znaczna szansa na jego istnienie (por. post. SA w Szczecinie z dnia 28 grudnia 2006 r., I ACz 1129/06, LEX nr 516576 ). Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone. Sąd w ramach postępowania zabezpieczającego dokonuje pobieżnej analizy materiału dowodowego. W świetle twierdzeń pozwu i dowodów zaoferowanych przez powódkę, a także częściowo przy uwzględnieniu stanowiska pozwanego, można uznać roszczenie powódki za uwiarygodnione. Gdy zaś chodzi o uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, to już z samych twierdzeń pozwanego zawartych w składanych pismach procesowych wynika, że znajduje się on w trudnej sytuacji materialnej oraz jest osobą nieporadna życiowo, utrzymuje się jedynie z zasiłku w kwocie 153 zł i nie jest w stanie zaspokoić jednorazowo roszczenia powoda. Gdy do tego dodać udzielone przez pozwanego osobie obcej pełnomocnictwo do dokonywania czynności dotyczących jego środków finansowych, to uznać należy, że powódka dostatecznie uprawdopodobnił istnienie niebezpieczeństwa zbycia lub obciążenia lokalu przez pozwanego, co niewątpliwie utrudniłoby wykonanie (ewentualnie w drodze egzekucyjnej) zapadłego w sprawie orzeczenia, a tym samym sprostała uprawdopodobnieniu interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczania według reguł z art. 730 1 § 2 kpc . Pozwany nie podjął natomiast, próby wykazania posiadania innego majątku, który mógłby posłużyć do zaspokojenia roszczeń powódki. Także co do wysokości dochodzonego roszczenia, skutkującego rozmiarem udzielonego zabezpieczenia, powódka sprostała regułom z art. 243 kpc . Ostatecznie zaś rozmiar przysługującego ewentualnie powódce zachowku weryfikowany będzie w toku toczącego się postępowania, już za pomocą dowodów w ścisłym tego słowa znaczeniu. W realiach rozpoznawanej sprawy żądanie zabezpieczenia uznać należy za słuszne, bowiem występują obie przesłanki określone w przepisie art. 730 1 k.p.c. , a przy wyborze zabezpieczenia uwzględniony został wynikający z § 3 art. 730 1 k.p.c. interes stron, w takiej mierze aby powódce zapewnić należytą ochronę prawną, a pozwanego nie obciążać ponad potrzebę. Z tych przyczyn zażalenie nie mogło odnieść pożądanego rezultatu i na podstawie art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc , podlegało oddaleniu. bp

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI