I ACz 751/18

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2018-06-26
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaapelacyjny
dobra osobisteochrona prawnakoszty sądowepełnomocnik z urzęduartykuł prasowywolność słowawolność prasyzadośćuczynienie

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, zwalniając powoda od kosztów sądowych i ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, uznając, że jego roszczenie o ochronę dóbr osobistych nie jest oczywiście bezzasadne.

Powód domagał się od spółki z o.o. 6 mln zł zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w artykule prasowym, który negatywnie przedstawiał jego osobę i okoliczności rozstania z żoną. Sąd Okręgowy oddalił jego wnioski o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika, uznając powództwo za oczywiście bezzasadne. Sąd Apelacyjny zmienił to postanowienie, stwierdzając, że roszczenie nie jest oczywiście bezzasadne, a okoliczności faktyczne mogą uzasadniać jego zasadność.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, który oddalił wnioski powoda A. N. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Powód dochodził od (...) spółki z o.o. kwoty 6.000.000 zł tytułem naruszenia dóbr osobistych, wskazując na artykuł prasowy z 3 stycznia 2014 r. opisujący jego agresywne zachowanie wobec żony i okoliczności związane z odebraniem dzieci, pomijając chorobę żony. Sąd Okręgowy uznał oba wnioski za bezzasadne z powodu oczywistej bezzasadności powództwa, argumentując, że nawet osobie bez wiedzy prawniczej powinno być jasne, iż roszczenie jest nieuzasadnione, a zatarcie skazania nie zmienia faktu popełnienia przestępstwa. Sąd Apelacyjny, odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, stwierdził, że roszczenie nie jest oczywiście bezzasadne, gdyż okoliczności faktyczne (negatywne przedstawienie rozstania, zdjęcie płaczącego dziecka) mogą uzasadniać roszczenie o ochronę dóbr osobistych. Zgłoszenie wygórowanego żądania finansowego nie jest podstawą do oddalenia wniosków o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika, jeśli istnieje podstawa faktyczna roszczenia. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, zwalniając powoda od kosztów sądowych w całości i ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, uznając, że jego dochody uzasadniają zwolnienie, a charakter sprawy uzasadnia udział pełnomocnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie nie jest oczywiście bezzasadne, jeśli istnieją okoliczności faktyczne, które mogą uzasadniać jego zasadność, nawet jeśli wartość żądania jest wygórowana.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że oczywista bezzasadność roszczenia, jako podstawa odmowy zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika, zachodzi tylko wtedy, gdy jest ona zrozumiała dla każdego bez szczegółowej analizy lub jest sprzeczna z niepodlegającymi różnej wykładni przepisami. W niniejszej sprawie, mimo wygórowanej kwoty, istniały okoliczności faktyczne (negatywne przedstawienie w prasie, zdjęcie dziecka) mogące uzasadniać roszczenie o ochronę dóbr osobistych, co wykluczało stwierdzenie oczywistej bezzasadności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
A. N.osoba_fizycznapowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.k. art. 106

Kodeks karny

Zatarcie skazania powoduje, że skazanie uważa się za niebyłe, ale nie oznacza, że do popełnienia przestępstwa nie doszło. Nie prowadzi do zmiany tego, co się wydarzyło, a jedynie do pomijania skutków prawnych skazania.

u. o k. s. art. 117

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych, który może być zastosowany, gdy roszczenie nie jest oczywiście bezzasadne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności faktyczne sprawy (negatywne przedstawienie w prasie, zdjęcie dziecka) mogą uzasadniać roszczenie o ochronę dóbr osobistych. Roszczenie nie jest oczywiście bezzasadne, nawet jeśli jego wartość jest rażąco wygórowana. Dochody powoda uzasadniają zwolnienie od kosztów sądowych. Charakter sprawy uzasadnia udział pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Powództwo jest oczywiście bezzasadne z uwagi na wygórowaną wartość żądania i fakt zatarcie skazania. Brak podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

oczywiście bezzasadne jest takie roszczenie, którego bezzasadność jest oczywiście zrozumiała dla każdego, bez potrzeb dokładnej analizy sprawy pod względem faktycznym i prawnym lub jeśli jest sprzeczna z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa Nie może być tu żadnej wątpliwości, że roszczeniu nie przysługuje ochrona prawna, każda - chociażby najmniejsza - wątpliwość uniemożliwia więc odmowę zwolnienia od kosztów na podstawie tej regulacji Zgłoszenie rażąco wygórowanego roszczenia nie uzasadnia przyjęcia jego oczywistej bezzasadności a w konsekwencji oddalenia wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych można wywieść roszczenie o ochronę dóbr osobistych.

Skład orzekający

Jan Kremer

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'oczywistej bezzasadności' roszczenia w kontekście wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie ocena zasadności roszczenia jest wstępna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków o zwolnienie od kosztów i pomoc prawną, gdy powód dochodzi wysokich kwot zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, nawet jeśli jego sytuacja życiowa (np. przeszłość kryminalna) może być kontrowersyjna.

Czy wysokie żądanie zadośćuczynienia automatycznie dyskwalifikuje wniosek o pomoc prawną?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 751/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2018 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Jan Kremer po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. N. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o ochronę dóbr osobistych na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2018r., sygn. akt IC408/18 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że: 1. zwolnić powoda od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić dla powoda pełnomocnika z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. SSA Jan Kremer sygn. akt I ACz 751/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie w punkcie I. oddalił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych; w punkcie II. oddalił wniosek powoda o ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy podał, że powód w pozwie skierowanym przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. domagał się zasądzenia na swoją rzecz od strony pozwanej kwoty 6.000.000 zł tytułem naruszenia jego dóbr osobistych w artykule z dnia 3 stycznia 2014 r., którego wydruk załączył do pozwu. Podniósł, że Sąd postanowieniem z dnia 8 marca 2017 r. orzekł o zatarciu jego skazania tymczasem w artykule napisano, że był agresywny w stosunku do D. N. . Powód wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy uznał obydwa wnioski za bezzasadne z uwagi na oczywistą bezzasadność powództwa. Zdaniem Sądu Okręgowego nawet dla osoby o podstawowym zakresie wiedzy prawniczej oczywiste jest, że powodowi nie przysługuje roszczenie wskazane w pozwie. Z treści artykułu z dnia 3 stycznia 2014 r., którego wydruk został załączony do pozwu, wynika, że mąż D. N. zachowywał się wobec niej agresywnie. Powód nie wyjaśnia bliżej podstawy faktycznej swojego roszczenia, ale z przytoczonych faktów wynika, że był dwukrotnie skazany, obie orzeczone kary wykonał i postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 marca 2017 r. zostało orzeczone zatarcie skazania. Nawet gdyby w powołanym artykule doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, to mając na uwadze treść tego artykułu, oczywiste jest także dla osoby bez jakiejkolwiek znajomości przepisów prawa, że poszkodowanemu nie przysługuje kilkumilionowe zadośćuczynienie. Zatarcie skazania nie oznacza, że do popełnienia przestępstwa nie doszło. Zatarcie skazania powoduje, co prawda, że zatarcie skazania uważa się za niebyłe ( art. 106 k.k. ) nie oznacza to jednak, że osoba taka nie popełniła w przeszłości przestępstwa. Zatarcie skazania nie prowadzi zatem do zmiany tego, co się wydarzyło, a jedynie do pomijania skutków prawnych skazania . Postanowienie to zaskarżył w całości powód. Podniósł, że bez jego zgody na portalu dziennik.pl zostało opublikowane zdjęcie jego syna, który płacze a nadto został napisany tekst, z którego wynika, że on jako mąż D. N. był agresywny w stosunku do żony, która z obawy przed nim zgodziła się na odebranie jej dzieci. Pominięte zaś zostało że D. N. była chora na schizofrenię. Artykuł nosił tytuł ” (...) ”. W ocenie powoda powyższy artykuł narusza jego dobra osobiste, dobre imię, godności. Został przez dziennikarzy zlekceważony. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zgodnie z wnioskiem. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że oczywiście bezzasadne jest takie roszczenie, którego bezzasadność jest oczywiście zrozumiała dla każdego, bez potrzeb dokładnej analizy sprawy pod względem faktycznym i prawnym lub jeśli jest sprzeczna z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1947 r., sygn. akt: C III 149/47, OSN 1948, Nr 1, poz. 28). Nie może być tu żadnej wątpliwości, że roszczeniu nie przysługuje ochrona prawna, każda - chociażby najmniejsza - wątpliwość uniemożliwia więc odmowę zwolnienia od kosztów na podstawie tej regulacji ( K. Korzan, Postępowanie nieprocesowe, s. 82-83). Wbrew ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. W niniejszej sprawie powód wywodzi swoje roszczenie o ochronę dóbr osobistych z okoliczności faktycznych, które mogą nieść za sobą naruszenie dóbr osobistych powoda. Negatywne przedstawienie okoliczności związanych z rozstaniem z Żoną, zamieszczenie zdjęcia płaczącego dziecka powoda na zdjęciu w publikacji mogą uzasadniać roszczenie, co nie przesądza o jego zasadności, ale uzasadnia brak przesłanek dla zastosowania art. 117 u. o k. s. Zgłoszenie rażąco wygórowanego roszczenia nie uzasadnia przyjęcia jego oczywistej bezzasadności a w konsekwencji oddalenia wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych można wywieść roszczenie o ochronę dóbr osobistych. Rzeczą pełnomocnika będzie sprecyzowanie żądania pozwu, w tym w realnej wysokości odnośnie roszczeń finansowych, przy uwzględnieniu okoliczności sprawy. Powyższe nie przesądza o zasadności powództwa, a jedynie o tym, że podane okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie oczywistej bezzasadności powództwa. Z przedstawionych przyczyn zaskarżone postanowienie uległo zmianie, gdyż dochody powoda uzasadniają zwolnienie od kosztów , a charakter sprawy uzasadnia udział pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny postanowił jak w sentencji na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSA Jan Kremer

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI