I ACz 748/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie Gminy S. na postanowienie o oddaleniu wniosku o zabezpieczenie roszczenia, uznając, że gmina nie jest jeszcze wierzycielem swojego wykonawcy.
Gmina S. wniosła o zabezpieczenie powództwa o uznanie za bezskuteczne czynności prawne dłużnika (darowizny nieruchomości), twierdząc, że może być zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia podwykonawcom, a dłużnik jest niewypłacalny. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, wskazując, że gmina nie spełniła jeszcze świadczenia na rzecz podwykonawców, a zatem nie przysługuje jej roszczenie regresowe wobec wykonawcy. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, uznając, że brak jest uprawdopodobnienia roszczenia, które miałoby zostać zabezpieczone.
Gmina S. złożyła wniosek o zabezpieczenie powództwa o uznanie za bezskuteczne czynności prawnych dłużnika S. K., polegających na darowiznach nieruchomości na rzecz uczestników postępowania. Wniosek złożono przed wytoczeniem powództwa, a zabezpieczenie miało polegać na ustanowieniu hipoteki przymusowej, zakazie zbywania nieruchomości i wpisaniu ostrzeżenia. Gmina argumentowała, że może być odpowiedzialna solidarnie z wykonawcą wobec podwykonawców robót budowlanych, a dłużnik jest niewypłacalny. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, wskazując, że roszczenie regresowe dłużnika solidarnego powstaje dopiero z chwilą spełnienia świadczenia, a gmina jeszcze go nie spełniła. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie Gminy, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że konieczną przesłanką udzielenia zabezpieczenia jest uprawdopodobnienie roszczenia, które ma zostać zabezpieczone, a w tym przypadku roszczenie oparte na skardze paulińskiej nie powstało, gdyż gmina nie jest jeszcze wierzycielem S. K. w rozumieniu art. 527 k.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie można udzielić zabezpieczenia, ponieważ nie powstało roszczenie, które miałoby zostać zabezpieczone.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 527 k.c., roszczenie oparte na skardze paulińskiej przysługuje wierzycielowi. Roszczenie regresowe dłużnika solidarnego, który spełnił świadczenie, powstaje dopiero z chwilą spełnienia świadczenia (art. 376 § 1 k.c.). Skoro gmina nie spełniła jeszcze świadczeń na rzecz podwykonawców, nie powstało jej roszczenie regresowe wobec wykonawcy, a tym samym nie jest ona wierzycielem w rozumieniu art. 527 k.c. w stosunku do czynności darowizny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
B. L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina S. | instytucja | wnioskodawca |
| B. L. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| K. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| R. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. K. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| (...) SA | spółka | podwykonawca |
| (...) sp. z o.o. | spółka | podwykonawca |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Roszczenie o uznanie za bezskuteczne czynności prawnej dłużnika przysługuje wierzycielowi.
k.c. art. 647 § 1 § 5
Kodeks cywilny
Inwestor i wykonawca robót budowlanych ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy.
k.c. art. 376 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie regresowe dłużnika solidarnego, który spełnił świadczenie, względem współdłużników powstaje dopiero z chwilą spełnienia świadczenia.
k.p.c. art. 730 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące udzielania zabezpieczenia.
k.p.c. art. 730 § 1 § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Konieczną przesłanką udzielenia zabezpieczenia jest uprawdopodobnienie roszczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel jest osobą, która może żądać od dłużnika świadczenia.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 243
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady dotyczące czynności procesowych.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące zażalenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji/zażalenia.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 7 i z § 6 pkt 7 oraz § 12 ust. 2 pkt 2
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina S. nie jest jeszcze wierzycielem S. K. w rozumieniu art. 527 k.c., ponieważ nie spełniła świadczenia na rzecz podwykonawców, a tym samym nie powstało jej roszczenie regresowe. Zabezpieczenie może dotyczyć jedynie istniejącego roszczenia, a nie hipotetycznego, które może powstać w przyszłości.
Odrzucone argumenty
Gmina S. podniosła, że może być zobowiązana do zapłaty podwykonawcom i że dłużnik jest niewypłacalny, co uzasadnia zabezpieczenie roszczenia opartego na skardze paulińskiej.
Godne uwagi sformułowania
Konieczną przesłanką udzielenia zabezpieczenia jest uprawdopodobnienie roszczenia. Przepis ten nie przewiduje też dopuszczalności zabezpieczenia roszczenia jeszcze nie istniejącego, a którego powstanie w przyszłości jest wiarygodne. Skoro Gmina S. nie spełniła dotychczas świadczeń na rzecz podwykonawców, nie powstało jej roszczenie regresowe względem S. K. , a zatem Gmina S. nie jest dotychczas jego wierzycielem.
Skład orzekający
Andrzej Struzik
przewodniczący
Hanna Nowicka de Poraj
sędzia
Władysław Pawlak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek udzielenia zabezpieczenia w sprawach dotyczących skargi paulińskiej, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawców robót budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wierzyciel (inwestor) nie spełnił jeszcze świadczenia na rzecz podwykonawcy, a chce zabezpieczyć roszczenie oparte na skardze paulińskiej przeciwko dłużnikowi (wykonawcy) dokonującemu darowizn.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą zabezpieczenia roszczeń, szczególnie w kontekście odpowiedzialności solidarnej w budownictwie i skargi paulińskiej. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy można zabezpieczyć dług, zanim on faktycznie powstanie? Sąd wyjaśnia kluczową przesłankę zabezpieczenia.”
Sektor
budowlane
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 748/13 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Struzik Sędziowie: SA Hanna Nowicka de Poraj SA Władysław Pawlak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2013 r. w Krakowie sprawy z wniosku Gminy S. przy udziale B. L. , K. K. i R. K. o zabezpieczenie na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt I Co 22/13 p o s t a n a w i a: 1. oddalić zażalenie; 2. zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki B. L. kwotę 1350 zł (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił wniosek Gminy S. w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Uzasadniając to postanowienie sąd I instancji wskazał, że przedmiotem wniosku było zabezpieczenie powództwa o uznanie za bezskuteczne czynności prawnych dłużnika S. K. z uczestnikami, polegających na darowiznach na ich rzecz nieruchomości, przy czym wniosek złożono przed wytoczeniem powództwa, a zabezpieczenie miało polegać na ustanowieniu hipoteki przymusowej na nieruchomościach będących przedmiotem kwestionowanych czynności, ustanowieniu zakazu ich zbywania oraz nakazaniu wpisania ostrzeżenia. Jako podstawę wniosku wskazano fakt, iż S. K. zawarł z Gminą S. umowę o wykonanie na jej rzecz kanalizacji sanitarnej w R. , a podwykonawcami tej inwestycji byli (...) SA oraz (...) sp. z o.o. , przy czym pierwszy z tych podwykonawców został zgłoszony inwestorowi. Inwestor wypłacił całe wynagrodzenie wykonawcy, ten zaś, jak się następnie okazało, nie wypłacił wynagrodzenie podwykonawcom, co rodzi odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawców, przy czym w odniesieniu do wierzytelności pierwszego z nich toczy się postępowanie zainicjowane wezwaniem do próby ugodowej, zaś w stosunku do wierzytelności drugiego z nich proces z jego powództwa. Może to spowodować zobowiązanie Gminy S. do zapłaty należności podwykonawcom. Wnioskodawca podniósł też, ze S. K. jest niewypłacalny. W swych rozważaniach sąd I instancji wskazał, że przepis art. 647 1 § 5 k.c. stanowi o solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy za roboty budowlane. Z mocy art. 376 k.c. roszczenie regresowe w stosunku do współdłużników solidarnych służy temu z dłużników solidarnych, który spełnił świadczenie. Skoro Gmina S. nie spełniła świadczenia na rzecz podwykonawców, to nie służy jej roszczenie regresowe względem wykonawcy, a zatem nie można uznać roszczenia za wiarygodne. Nadto sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wywody dotyczące sekwencji czasowej umów darowizn i wypłaty przez Gminę S. S. K. wynagrodzenia oraz niedopuszczalności zabezpieczenia roszczenia ze skargi paulińskiej poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej. Postanowienie powyższe zostało zaskarżone przez wnioskodawcę w całości. Zaskarżonemu postanowieniu wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów art. 730 § 1 i 2 w zw. z art. 730 1 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. i art. 243 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie wniosku o zabezpieczenie ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uczestniczka B. L. złożyła odpowiedź na zażalenie, w której domagała się oddalenia zażalenia i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z przepisem art. 730 1 § 1 k.p.c. konieczną przesłanką udzielenia zabezpieczenia jest uprawdopodobnienie roszczenia. Nie chodzi tu oczywiście o uprawdopodobnienie jakiegokolwiek roszczenia, ale tego, które ma zostać zabezpieczone. Przepis ten nie przewiduje też dopuszczalności zabezpieczenia roszczenia jeszcze nie istniejącego, a którego powstanie w przyszłości jest wiarygodne. W przypadku rozważanym w niniejszej sprawie zabezpieczone miałoby zostać roszczenie skierowane przeciwko uczestnikom o uznanie za bezskuteczne w stosunku do wnioskodawcy umów, którymi S. K. darował im nieruchomości. Zgodnie z art. 527 k.c. roszczenie takie służy wierzycielowi. Wierzycielem jest osoba, która może żądać od dłużnika świadczenia ( art. 353 § 1 k.c. ). Trafnie sąd I instancji powołuje, że odpowiedzialność inwestora i wykonawcy względem podwykonawców robót budowlanych jest odpowiedzialnością solidarną ( art. 647 1 § 5 k.c. ), zaś roszczenie regresowe dłużnika solidarnego, który spełnił świadczenie, względem współdłużników powstaje dopiero z chwilą spełnienia świadczenia ( art. 376 § 1 k.c. ). Z tej przyczyny, skoro Gmina S. nie spełniła dotychczas świadczeń na rzecz podwykonawców, nie powstało jej roszczenie regresowe względem S. K. , a zatem Gmina S. nie jest dotychczas jego wierzycielem. Okoliczność ta przesądza, że w chwili obecnej nie istnieje roszczenie o uznanie za bezskuteczne czynności S. K. polegającej na obdarowaniu uczestników, a w konsekwencji wniosek o zabezpieczenie nie mógł zostać uwzględniony. Z tej przyczyny zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu na podstawie art. 13 § 2 w zw. z art. 397 § 2 i z art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 13 § 2 w zw. z art. 397 § 2 , z art. 391 § 1 i z art. 98 § 1 k.p.c. zasądzając od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki B. L. kwotę odpowiadającą wynagrodzeniu jej pełnomocnika – radcy prawnego ustalona stosownie do stawek minimalnych wynikających z przepisów § 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 7 i z § 6 pkt 7 oraz § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI