I ACz 741/16

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2016-05-09
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
zabezpieczeniehipoteka przymusowatytuł wykonawczyinteres prawnypostępowanie cywilnezażaleniezachowek

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki na postanowienie o oddaleniu wniosku o zabezpieczenie roszczenia poprzez hipotekę przymusową, wskazując na istnienie odrębnego trybu uzyskania hipoteki na podstawie tytułu wykonawczego.

Powódka domagała się zabezpieczenia roszczenia o zachowek poprzez obciążenie nieruchomości pozwanego hipoteką przymusową. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając brak interesu prawnego powódki, gdyż dysponuje ona tytułem wykonawczym, na podstawie którego może uzyskać hipotekę w odrębnym postępowaniu wieczystoksięgowym. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie powódki i wskazując, że interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje tylko wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia lub osiągnięcie celu postępowania.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa L. B. przeciwko D. B. o zachowek, na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 3 lutego 2016 roku, które oddaliło wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia. Sąd Okręgowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że powódka dysponuje tytułem wykonawczym, a termin spełnienia świadczenia jeszcze nie nastąpił, co w jego ocenie wyklucza istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia poprzez obciążenie nieruchomości pozwanego hipoteką przymusową. Powódka w zażaleniu zarzuciła sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym i wniosła o zmianę postanowienia. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za bezzasadne. Wyjaśnił, że interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia lub osiągnięcie celu postępowania. Wskazał, że zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wierzyciel posiadający tytuł wykonawczy może uzyskać hipotekę na nieruchomości dłużnika, składając wniosek bezpośrednio do sądu wieczystoksięgowego. Ponieważ istnieje odrębny tryb uzyskania hipoteki przymusowej, wniosek o zabezpieczenie w tym zakresie złożony do sądu rozpoznającego sprawę musi zostać oddalony z powodu braku interesu prawnego. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli istnieje odrębny tryb uzyskania hipoteki przymusowej na podstawie tytułu wykonawczego, który wierzyciel może zastosować.

Uzasadnienie

Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia lub osiągnięcie celu postępowania. W przypadku dysponowania tytułem wykonawczym, wierzyciel może uzyskać hipotekę przymusową na nieruchomości dłużnika na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, składając wniosek bezpośrednio do sądu wieczystoksięgowego. Istnienie tego odrębnego trybu wyklucza interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia w ramach postępowania rozpoznawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

D. B.

Strony

NazwaTypRola
L. B.osoba_fizycznapowódka
D. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.w.h. art. 109 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Wniosek w tej sprawie składa się do sądu wieczystoksięgowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 730 § 1 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi bądź poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi bądź poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie odrębnego trybu uzyskania hipoteki przymusowej na podstawie tytułu wykonawczego w postępowaniu wieczystoksięgowym. Brak interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, gdy cel może zostać osiągnięty w inny przewidziany prawem sposób.

Odrzucone argumenty

Zarzut sprzeczności ustaleń faktycznych Sądu I instancji z treścią zebranego materiału dowodowego. Istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia pomimo dysponowania tytułem wykonawczym i nieupływu terminu świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi bądź poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi bądź poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Nie można mówić o interesie prawnym w udzieleniu zabezpieczenia w sytuacji, w której zamierzony przez wnioskodawcę cel zabezpieczenia może zostać osiągnięty w inny przewidziany prawem sposób.

Skład orzekający

Hanna Nowicka de Poraj

przewodniczący

Jerzy Bess

sprawozdawca

Grzegorz Krężołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki interesu prawnego w kontekście zabezpieczenia roszczenia poprzez hipotekę przymusową, gdy wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w której wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym i chce uzyskać hipotekę przymusową. Nie dotyczy innych form zabezpieczenia ani sytuacji braku tytułu wykonawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zabezpieczenia roszczeń, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, jak sąd interpretuje przesłankę interesu prawnego w konkretnych okolicznościach.

Czy można zabezpieczyć roszczenie hipoteką, gdy masz już tytuł wykonawczy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 741/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2016 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Hanna Nowicka de Poraj Sędziowie: SSA Jerzy Bess (spr.) SSA Grzegorz Krężołek po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2016 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa L. B. przeciwko D. B. o zachowek na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 3 lutego 2016 roku, sygn. akt I C 996/15 postanawia: oddalić zażalenie. SSA Grzegorz Krężołek SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Jerzy Bess Sygn. akt I ACz 741/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podał, że w okolicznościach niniejszej sprawy powódce wydany został tytuł wykonawczy, oraz że, jakkolwiek termin spełnienia świadczenia przysługującego jej na podstawie ugody zawartej przez strony w dniu 17 grudnia 2015 roku jeszcze nie nastąpił, powódka domaga się udzielenia zabezpieczenia poprzez obciążenie nieruchomości pozwanego hipoteką przymusową. W ocenie Sądu I instancji podstawę takiego zabezpieczenia stanowić może zgodnie z art. 109 w zw. z art. 68 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece tytuł wykonawczy wydany powódce, co sprawia, że brak podstaw do udzielenia zabezpieczenia ze względu na brak interesu prawnego powódki w jego uzyskaniu. Powódka zaskarżyła przedmiotowe postanowienie zażaleniem, zarzucając sprzeczność poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegający na uznaniu braku interesu prawnego powódki w udzieleniu zabezpieczenia, pomimo zaistnienia przesłanek przewidzianych w przepisach stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Na podstawie tak ujętego zarzutu powódka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Wniosła także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z odpisu ugody zawartej sądowej w niniejszej sprawie zaopatrzonej w klauzulę wykonalności. W uzasadnieniu zażalenia podano, że powódka, już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, uzyskała tytuł wykonawczy, oraz że termin spełnienia świadczenia jeszcze nie nastąpił, w związku z czym nie ma podstaw do negowania istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Do zażalenia dołączono zawartą przed Sądem I instancji w dniu 17 grudnia 2015 roku ugodę zaopatrzoną w klauzulę wykonalności. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne, a powołane w nim zarzuty wynikają z niezrozumienia motywów rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi bądź poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi bądź poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie ( art. 730 1 § 2 k.p.c. ). Przesłankę uprawdopodobnienia interesu prawnego rozpatrywać należy w odniesieniu do okoliczności danej, konkretnej sprawy, w tym do wnioskowanego sposobu zabezpieczenia. Nie można mówić o interesie prawnym w udzieleniu zabezpieczenia w sytuacji, w której zamierzony przez wnioskodawcę cel zabezpieczenia może zostać osiągnięty w inny przewidziany prawem sposób. Powódka wniosła zabezpieczenie jej roszczenia poprzez ustanowienie na nieruchomości pozwanego hipoteki przymusowej. Stosownie jednak do treści art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Powódka może więc uzyskać wpis hipoteki na nieruchomości pozwanego - wniosek oparty o art. 109 u.k.w.h. składa się jednak bezpośrednio do sądu wieczystoksięgowego, a nie do sądu, który rozpoznawał sprawę. Tym samym, jako że przepisy prawa przewidują odrębny tryb uzyskania wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości dłużnika w przypadku dysponowania tytułem wykonawczym, wniosek o udzielenie zabezpieczenia poprzez wpis takiej hipoteki musi zostać oddalony, gdyż brak interesu prawnego, o którym mowa w art. 730 1 k.p.c. Zaskarżone postanowienie jest więc w pełni poprawne, powódka zaś może wykorzystać wydany jej tytuł wykonawczy w postępowaniu wieczystoksięgowym. Wobec powyższego zażalenie należało oddalić, co Sąd Apelacyjny uczynił na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. SSA Grzegorz Krężołek SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Jerzy Bess

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI