I ACz 731/12

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2012-10-26
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
pełnomocnik z urzęduzwolnienie od kosztówosoba pozbawiona wolnościnieporadność stronysąd apelacyjnysąd okręgowyzażaleniekoszty sądowe

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie osoby pozbawionej wolności na odmowę ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie prowadzić sprawę.

Wnioskodawca, osoba pozbawiona wolności, złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Argumentował, że jego dobra osobiste są naruszane w zakładzie karnym i że każda osoba pozbawiona wolności ma prawo do takiego pełnomocnika. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając ocenę sądu niższej instancji, że wnioskodawca prawidłowo redaguje pisma, wykazuje znajomość prawa i nie potrzebuje profesjonalnej pomocy, a także że nie zachodzi podstawa do zadania pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał zażalenie W. F. na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie, które oddaliło jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca, mimo pozbawienia wolności, jest w stanie samodzielnie prowadzić przyszły proces, co potwierdza treść jego pism i znajomość przepisów prawa, a jego prawa chroni art. 5 k.p.c. Wnioskodawca w zażaleniu podniósł, że jego dobra osobiste są naruszane w zakładzie karnym i że każda osoba pozbawiona wolności ma prawo do pełnomocnika z urzędu. Domagał się również wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że ustawową przesłanką ustanowienia pełnomocnika jest potrzeba jego udziału w sprawie, której oceny dokonuje się na podstawie nieporadności strony i charakteru sprawy. Sąd uznał, że wnioskodawca prawidłowo redaguje pisma, korzysta ze środków zaskarżenia i logicznie formułuje żądania, wykazując znajomość prawa, co czyni pomoc profesjonalnego pełnomocnika zbędną. Podkreślono również, że art. 5 k.p.c. zapewnia wystarczającą ochronę. Odnosząc się do pytania prawnego, Sąd wyjaśnił, że dotyczy ono sytuacji wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją, a nie oceny zasadności odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu przez sąd II instancji. W związku z tym Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu zależy od nieporadności strony i charakteru sprawy. Jeśli strona wykazuje się znajomością prawa i potrafi samodzielnie formułować żądania, pomoc profesjonalisty nie jest konieczna, a sąd może udzielać pouczeń.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podzielił ocenę Sądu Okręgowego, że wnioskodawca, mimo pozbawienia wolności, nie wykazał potrzeby ustanowienia pełnomocnika z urzędu, ponieważ prawidłowo redaguje pisma, wykazuje znajomość przepisów i potrafi logicznie formułować żądania. Ochronę jego praw zapewnia art. 5 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy

Strony

NazwaTypRola
W. F.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 117 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawowa przesłanka ustanowienia adwokata lub radcy prawnego dla strony jest potrzeba udziału w sprawie takiego pełnomocnika, oceniana na podstawie przymiotów osobistych strony (nieporadność) oraz charakteru sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość udzielania przez Sąd stronie występującej bez adwokata lub radcy prawnego niezbędnych pouczeń, co do czynności procesowych, jako forma ochrony jej interesów.

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Instytucja pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, stosowana w przypadku wątpliwości co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, gdy od odpowiedzi zależy rozstrzygnięcie sprawy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca prawidłowo redaguje pisma procesowe. Wnioskodawca wykazuje znajomość przepisów prawa. Wnioskodawca logicznie i jasno formułuje żądania. Sąd może udzielać pouczeń na podstawie art. 5 k.p.c. Nie zachodzi wątpliwość co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Osoba pozbawiona wolności, której dobra osobiste są naruszane, ma prawo do pełnomocnika z urzędu. Należy wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

nie zachodzi potrzeba, o której mowa w art. 117 § 5 k.p.c. nie jest więc potrzebna wnioskodawcy pomoc profesjonalnego pełnomocnika nie zachodzi żadna „wątpliwość" co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją

Skład orzekający

Anna Pelc

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla osób pozbawionych wolności oraz stosowanie instytucji pytania prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby pozbawionej wolności i jej oceny nieporadności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących pełnomocnika z urzędu i pytania prawnego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Czy więzień zawsze potrzebuje pełnomocnika z urzędu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 731/12 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Anna Pelc po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu na skutek zażalenia wnioskodawcy na pkt. II postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 12 września 2012r., sygn. akt I Co 88/12 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W pkt. II zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy oddalił wniosek wnioskodawcy o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu, na podstawie art. 117 § 5 k.p.c. W ocenie Sądu, wnioskodawca będzie w stanie samodzielnie poradzić sobie w prowadzeniu przyszłego procesu, na co wskazuje treść sporządzanych przez niego pism oraz znajomość przepisów prawa. Należytą ochronę jego praw w postępowaniu cywilnym zapewnia mu art. 5 k.p.c. Z tych też względów, Sąd Okręgowy uznał, iż nie ma potrzeby ustanawiania dla wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu. Od powyższego postanowienia zażalenie wniósł wnioskodawca, podnosząc, iż jest osobą pozbawioną wolności, której dobra osobiste były i nadal są naruszane w zakładzie karnym. Każda osoba pozbawiona wolności ma prawo domagać się ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wniósł on także aby Sąd w oparciu o art. 193 Konstytucji wystąpił z pytaniem prawnym do Trybunału, czy zgodne jest z przepisami to, aby on nie miał pełnomocnika z urzędu. Wskazując na powyższe, domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia i ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Ustawową przesłanką ustanowienia adwokata lub radcy prawnego dla strony jest potrzeba udziału w sprawie takiego pełnomocnika ( art. 117 § 5 k.p.c. ). Oceny, czy taka potrzeba zachodzi Sąd dokonuje biorąc pod uwagę zarówno przymioty osobiste strony, a szczególnie jej nieporadność w formułowaniu żądań i przedstawianiu okoliczności faktycznych sprawy, jak i charakter samej sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy należy podzielić ocenę Sądu Okręgowego, że nie zachodzi potrzeba, o której mowa w art. 117 § 5 k.p.c. Wnioskodawca bowiem prawidłowo redaguje pisma procesowe, korzysta z przysługujących mu środków zaskarżenia, w sposób logiczny i jasny formułuje żądania. Wykazuje się przy tym znajomością przepisów prawa. W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie jest więc potrzebna wnioskodawcy pomoc profesjonalnego pełnomocnika, tym bardziej, że w razie uzasadnionej potrzeby ochronę jego interesów w stopniu wystarczającym zabezpiecza przewidziana w art. 5 k.p.c. możliwość udzielania przez Sąd stronie występującej bez adwokata lub radcy prawnego niezbędnych pouczeń, co do czynności procesowych, na co zwrócił już uwagę Sąd Okręgowy. Natomiast instytucja pytania prawnego, przewidziana w art. 193 Konstytucji RP , której zastosowania domaga się wnioskodawca, dotyczy sytuacji, gdy w składzie orzekającym powstała wątpliwość co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP , ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna „wątpliwość" co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją , a przyczyny dla których odmówiono wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu badane są w ramach postępowania odwoławczego przez Sąd II instancji, a nie w trybie pytania prawnego. Z tych też względów, Sąd Apelacyjny nie znalazł uzasadnionej podstawy, by w niniejszej sprawie wnioskodawca miałby korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika na koszt Skarbu Państwa. W związku z powyższym Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI