I ACz 728/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki, uznając brak wystarczających dowodów na zgodę małżonka na zaciągnięcie zobowiązania.
Wierzyciel (OSM w S.) domagał się nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki (W. B.) na podstawie nakazu zapłaty. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając, że wierzyciel nie wykazał, iż wierzytelność powstała na skutek czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podkreślając formalny charakter postępowania klauzulowego i konieczność wykazania zgody dokumentem, z którego wynikałaby ona wprost.
Sprawa dotyczyła wniosku wierzyciela, Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w S., o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki, W. B., na podstawie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie. Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek, stwierdzając, że wierzyciel nie przedstawił dowodów na to, iż stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała na skutek czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużniczki. Wierzyciel argumentował, że małżonek dłużniczki wyraził zgodę na ustanowienie hipotek kaucyjnych na ich nieruchomości w celu zabezpieczenia umowy o współpracę, a także że znał treść tej umowy. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie wierzyciela, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono, że zgodnie z art. 787 k.p.c., dla nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, wierzyciel musi wykazać dokumentem urzędowym lub prywatnym, że wierzytelność powstała za zgodą małżonka, przy czym zgoda ta musi wynikać wprost z treści dokumentu. Sąd zaznaczył, że postępowanie klauzulowe ma charakter ściśle formalny i nie pozwala na dowodzenie zgody za pomocą domniemań czy zeznań świadków. Samo ustanowienie hipoteki kaucyjnej nie jest wystarczającym dowodem zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania. W związku z tym, zażalenie wierzyciela zostało oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo ustanowienie hipoteki kaucyjnej nie jest wystarczającym dowodem zgody małżonka dłużniczki na zaciągnięcie zobowiązania.
Uzasadnienie
Postępowanie klauzulowe ma charakter formalny. Zgodnie z art. 787 k.p.c., wierzyciel musi wykazać zgodę małżonka dokumentem, z którego wynika ona wprost. Ustanowienie hipoteki jest jedynie zabezpieczeniem, a nie dowodem zgody na zaciągnięcie pierwotnego zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
małżonek dłużniczki W. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w S. | spółka | wierzyciel |
| W. B. | osoba_fizyczna | małżonek dłużniczki |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 787
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga wykazania dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała na skutek czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Zgoda musi wynikać wprost z treści dokumentu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, iż wierzyciel nie wykazał, że stwierdzona w tytule egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużniczki. Z faktu ustanowienia hipoteki kaucyjnej nie można domniemywać zgody małżonka dłużniczki na zaciągnięcie zobowiązania. Postępowanie klauzulowe oparte na art. 787 k.p.c. ma rygorystyczne wymagania dowodowe. Zgoda małżonka dłużnika musi wynikać wprost z treści dokumentu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 787 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że wierzyciel nie wykazał, że wierzytelność objęta tytułem wykonawczym powstała za zgodą małżonka dłużniczki.
Godne uwagi sformułowania
z przedłożonych przez wierzyciela dokumentów wynikało, że małżonek dłużniczki wyraził zgodę na ustanowienie hipotek kaucyjnych na ich nieruchomości w celu zabezpieczenia wykonania umowy o współpracę z faktu udzielenia zabezpieczenia wierzytelności poprzez ustanowienie hipoteki nie można domniemywać zgody uczestnika ustawodawca nałożył na wierzyciela wymaganie wykazania zgody małżonka dłużnika określonym zarówno, co do treści jak i formy dokumentem, przy czym zgoda małżonka powinna wynikać wprost z treści dokumentu w ramach postępowania klauzulowego z uwagi na jego ściśle formalny charakter, sąd bada jedynie treść (osnowę) dołączonych do wniosku dokumentów urzędowych lub prywatnych wynikający z art. 787 k.p.c. nakaz wykazania zgody małżonka dłużnika dokumentem wyłącza możliwość dowodzenia wyrażenia zgody takimi środkami dowodowymi jak zeznania świadków, czy przesłuchanie stron oraz posługiwania się domniemaniami faktycznymi
Skład orzekający
Jan Sokulski
przewodniczący-sprawozdawca
Grażyna Demko
sędzia
Kazimierz Rusin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację art. 787 k.p.c. w kontekście wymogu wykazania zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania, zwłaszcza w sytuacji, gdy wierzyciel dysponuje jedynie dokumentem zabezpieczenia (hipoteka) i nie posiada bezpośredniego dowodu zgody na czynność prawną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (postępowanie klauzulowe) i wymaga analizy konkretnych dokumentów przedstawionych przez wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne omówienie formalnych wymogów postępowania klauzulowego i dowodzenia zgody małżonka.
“Czy hipoteka na nieruchomości to dowód zgody małżonka na dług? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi art. 787 k.p.c.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 728/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Jan Sokulski (spr.) Sędziowie: SA Grażyna Demko SA Kazimierz Rusin po rozpoznaniu w dniu 18 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w S. z udziałem małżonka dłużniczki W. B. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki na skutek zażalenia wierzyciela od postanowienia Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 26 lipca 2013r., sygn. akt VI GCo 94/13 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu (nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu nakazowym przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie w dniu 2 sierpnia 2012r., sygn. akt VI GNc 379/12) przeciwko małżonkowi dłużniczki W. B. . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż wierzyciel nie wykazał, aby stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonki dłużnika. Z przedłożonych przez wierzyciela dokumentów wynikało, że małżonek dłużniczki wyraził zgodę na ustanowienie hipotek kaucyjnych na ich nieruchomości w celu zabezpieczenia wykonania umowy o współpracy z dnia 7 lutego 2007r. Jednakże z faktu udzielenia zabezpieczenia wierzytelności poprzez ustanowienie hipoteki nie można domniemywać zgody uczestnika. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł wierzyciel, zarzucając naruszenie art. 787 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że nie wykazał on, że wierzytelność objęta tytułem wykonawczym powstała za zgodą małżonka dłużniczki. Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu wierzyciel podniósł, że małżonkowi dłużniczki znana była treść umowy o współpracy z dnia 7 lutego 2007r., która była mu okazywana przy obu aktach notarialnych ustanawiających hipotekę kaucyjną. Dług objęty tytułem egzekucyjnym jest tożsamy z długiem wynikającym z przedłożonych przez niego aktów notarialnych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew odmiennej ocenie wierzyciela, Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, iż nie wykazał on, że stwierdzona w tytule egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużniczki. Zgodnie z art. 787 k.p.c. tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała na skutek czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Z treści powołanego przepisu wynika, że ustawodawca nałożył na wierzyciela wymaganie wykazania zgody małżonka dłużnika określonym zarówno, co do treści jak i formy dokumentem, przy czym zgoda małżonka powinna wynikać wprost z treści dokumentu. Oznacza to, że w ramach postępowania klauzulowego z uwagi na jego ściśle formalny charakter, (zob. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 19 marca 2009 r., III CZP 5/09), sąd bada jedynie treść (osnowę) dołączonych do wniosku dokumentów urzędowych lub prywatnych. Badanie takie zmierza do stwierdzenia, czy na podstawie treści dokumentu można przyjąć, że małżonek dłużnika wyraził zgodę na zaciągnięcie zobowiązań wobec określonego wierzyciela. Badanie to ma charakter jedynie formalny, wyłączona jest natomiast kontrola merytoryczna złożonego oświadczenia, która zmierzałaby do określenia czy złożone oświadczenie wywarło skutek z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. Wynikający z art. 787 k.p.c. nakaz wykazania zgody małżonka dłużnika dokumentem wyłącza możliwość dowodzenia wyrażenia zgody takimi środkami dowodowymi jak zeznania świadków, czy przesłuchanie stron oraz posługiwania się domniemaniami faktycznymi (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2011 r., III CZP 117/10). To czy zachodzą podstawy do nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki podlegało zatem ocenie, jedynie w oparciu o przedłożony przez wierzyciela dokument. Ocena przedłożonych przez wierzyciela dokumentów prowadzi do wniosku, że stanowisko Sądu Okręgowego, który oddalił jego wniosek w oparciu o art. 787 k.p.c , jest prawidłowe i nie wymaga zmiany. Sąd Okręgowy słusznie zauważył, że z faktu ustanowienia hipoteki kaucyjnej w celu zabezpieczenia wierzytelności wynikającej z umowy o współpracy z dnia 7 lutego 2007r. nie można domniemywać zgody małżonka dłużniczki W. B. na zaciągnięcie przez nią zobowiązania wynikającego z przedmiotowej umowy. Skoro wierzyciel nie wykazał niniejszego, zasadnym było oddalenie jego wniosku, tym bardziej, że postępowanie klauzulowe oparte na art. 787 k.p.c. stanowi uproszczoną formę uzyskania tytułu wykonawczego przeciwko małżonkowi dłużnika i pozwala uniknąć konieczności pozywania równocześnie dłużnika i jego małżonka, wobec czego rygorystyczne wymagania dowodowe są w pełni usprawiedliwione (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 marca 2011 r., III CZP 117/10). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie wierzyciela na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI