I ACz 723/16

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2016-05-05
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
koszty zastępstwa procesowegoart. 102 k.p.c.cofnięcie pozwuzwolnienie od kosztówobowiązek alimentacyjnysytuacja majątkowazażaleniesąd apelacyjny

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie sądu niższej instancji, odstępując od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego z uwagi na jego szczególną sytuację życiową i rodzinną.

Powód K.S. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, które zasądziło od niego zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa po umorzeniu postępowania z powodu cofnięcia pozwu. Powód argumentował, że powinien zostać zwolniony z kosztów na podstawie art. 102 k.p.c. z uwagi na trudną sytuację majątkową i obowiązek alimentacyjny wobec dwójki dzieci. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne, stosując art. 102 k.p.c. i odstępując od obciążenia powoda kosztami.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda K.S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, które po umorzeniu postępowania z powodu cofnięcia pozwu, zasądziło od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 108 § 1 k.p.c., art. 203 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1 i 3 k.p.c., traktując powoda jako stronę przegrywającą proces z uwagi na cofnięcie pozwu. Powód zaskarżył to postanowienie, wnosząc o jego zmianę i zastosowanie art. 102 k.p.c., wskazując na swoją trudną sytuację majątkową, zwolnienie od kosztów sądowych oraz obowiązek alimentacyjny wobec dwójki dzieci. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne. Przyznał, że zgodnie z zasadą wyniku sprawy (art. 98 k.p.c.), powód ponosi koszty po cofnięciu pozwu. Jednakże, podkreślił możliwość zastosowania przepisu szczególnego – art. 102 k.p.c., który pozwala na odstąpienie od obciążania kosztami w szczególnych sytuacjach. Sąd Apelacyjny uznał, że okoliczności takie jak zwolnienie powoda od kosztów sądowych, ustanowienie pełnomocnika z urzędu, obowiązek alimentacyjny wobec dwójki małoletnich dzieci (w wieku 8 i 6 lat), a także subiektywne uzasadnienie wystąpienia do sądu, przemawiają za zastosowaniem art. 102 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym kosztów zastępstwa procesowego, odstępując od obciążenia powoda tymi kosztami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, można odstąpić od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa w szczególnych okolicznościach, nawet jeśli formalnie przegrał sprawę.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zastosował art. 102 k.p.c., uznając, że zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie pełnomocnika z urzędu, obowiązek alimentacyjny wobec dzieci oraz subiektywne uzasadnienie wystąpienia do sądu stanowią szczególne okoliczności przemawiające za odstąpieniem od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

powód K. S.

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Minister Sprawiedliwościorgan_państwowypozwany
Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowyinna strona (koszty zastępstwa procesowego)

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obciążania kosztami procesu strony w szczególnych sytuacjach.

Pomocnicze

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wydania orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 203 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wniosku strony pozwanej o przyznanie kosztów po cofnięciu pozwu.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada, że strona przegrywająca ponosi koszty procesu.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie potraktowania powoda jako przegrywającego proces wobec cofnięcia pozwu.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o apelacji do postępowania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja majątkowa powoda. Obowiązek alimentacyjny powoda wobec dwójki dzieci. Zastosowanie art. 102 k.p.c. w szczególnych okolicznościach. Subiektywne uzasadnienie wystąpienia do sądu.

Odrzucone argumenty

Powód przegrał sprawę z powodu cofnięcia pozwu (art. 98 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność zwolnienia powoda od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu stanowią jedynie jedną z przesłanek dla możliwości zastosowania art. 102 k.p.c., ale nie jest to przesłanka samodzielnie wystarczająca. W sprawie występują jednak dalej idące okoliczności przemawiające za zastosowaniem tego przepisu.

Skład orzekający

Jan Kremer

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Rak

sędzia

Zbigniew Ducki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach o odszkodowanie, gdy powód jest w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, mimo przegrania sprawy."

Ograniczenia: Decyzja oparta na indywidualnych okolicznościach faktycznych sprawy, zwłaszcza sytuacji życiowej i rodzinnej powoda.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować wyjątkowe przepisy (art. 102 k.p.c.) w celu ochrony strony znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli formalnie przegrała proces.

Sąd stanął po stronie powoda w trudnej sytuacji: odstąpiono od obciążenia go kosztami procesu mimo przegranej.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 7200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 723/16 POSTANOWIENIE Dnia 5 maja 2016 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.) Sędziowie: SSA Teresa Rak SSA Zbigniew Ducki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2016 r. w Krakowie sprawy z powództwa K. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Sprawiedliwości o odszkodowanie na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 marca 2016 r. sygn. akt I C 309/13 p o s t a n a w i a: zmienić punkt 2 zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że „odstąpić od obciążenia powoda K. S. kosztami zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa” I ACz 723/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Krakowie, po umorzeniu postępowania postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. orzekł o kosztach postępowania, przyznając pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za udzieloną powodowi pomoc prawną, oraz w punkcie drugim zasądzając od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7200zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd wskazał na treść art. 108 1 k.p.c. jako podstawę wydania orzeczenia, art. 203 § 3 k.p.c. , jako podstawę wniosku strony pozwanej o przyznanie kosztów, a także art. 98 § 1 i 3 k.p.c. dla uzasadnienia potraktowania powoda jako przegrywającego proces wobec cofnięcia pozwu. Ponadto wskazano przepisy określające wysokość wynagrodzenia. Postanowienie to zaskarżył powód wnosząc o jego zmianę i zastosowanie art. 102 k.p.c. Podniósł, że powód był zwolniony od kosztów sadowych, z uwagi na złą sytuację majątkową, która uległa w czasie postępowania pogorszeniu. Powód z trudem zaspokaja swoje potrzeby, jak i dwójki dzieci względem których związany jest do alimentacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie powoda jest zasadne. Powód nie kwestionuje przegrania sprawy w sytuacji cofnięcia pozwu za zrzeczeniem się roszczenia, co powoduje, że zgodnie z zasadą wyniku za proces ponosi jego koszty – art. 98 k.p.c. Nie można jednak pominąć przepisu szczególnego – art. 102 k.p.c. , który pozwala na odstąpienie od obciążania kosztami procesu strony w szczególnych sytuacjach. Okoliczność zwolnienia powoda od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu stanowią jedynie jedną z przesłanek dla możliwości zastosowania art. 102 k.p.c. , ale nie jest to przesłanka samodzielnie wystarczająca. W sprawie występują jednak dalej idące okoliczności przemawiające za zastosowaniem tego przepisu. Powód zobowiązany jest do alimentowania dwójki dzieci w wieku 8 i 6 lat i ten obowiązek nie może być pominięty przy ocenie jego sytuacji. Okoliczności faktyczne związane z podstawą cofniętego powództwa także subiektywnie uzasadniały wystąpienie do sądu, a okoliczność cofnięcia pozwu przemawia za uwzględnieniem subiektywnego przekonania powoda, z którego wycofał się. W konsekwencji zażalenie była uzasadnione i Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 102 k.p.c. i art. 386 § 1 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI