I ACZ 672/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenie małżonki dłużnika, E. G., na postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu, które nadało klauzulę wykonalności przeciwko niej z ograniczeniem odpowiedzialności do majątku wspólnego. Sąd Okręgowy uznał, że zgoda na ustanowienie hipoteki kaucyjnej na nieruchomości wspólnej małżonków na zabezpieczenie wierzytelności jest równoznaczna ze zgodą na czynność prawną, z której wynikała wierzytelność, zgodnie z art. 787 k.p.c. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek wierzyciela. Sąd odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 787 k.p.c. wierzyciel musi wykazać dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. W tej sprawie wierzyciel przedstawił akt notarialny ustanowienia hipoteki kaucyjnej z 2008 roku, który zabezpieczał wierzytelności wynikające z umowy z 2005 roku. Sąd Apelacyjny uznał, że zgoda na ustanowienie hipoteki nie jest równoznaczna ze zgodą na czynność prawną, z której wynikała wierzytelność, zwłaszcza gdy zgoda ta została wyrażona po zawarciu umowy. Podkreślono również, że zgoda małżonka na ustanowienie hipoteki na konkretnym składniku majątku wspólnego nie może być interpretowana jako zgoda na objęcie klauzulą wykonalności całego majątku wspólnego. Dodatkowo, sąd odwoławczy wskazał na niedopuszczalność stosowania domniemania faktycznego przy ustalaniu zgody małżonka w postępowaniu klauzulowym. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił wniosek wierzyciela i zasądził od niego na rzecz małżonki dłużnika zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 787 k.p.c. w zakresie wymogu udokumentowania zgody małżonka na czynność prawną, odróżnienie tej zgody od zgody na ustanowienie hipoteki, a także stosowanie domniemania faktycznego w postępowaniu klauzulowym.
Dotyczy spraw, w których wierzyciel domaga się nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika na podstawie czynności prawnej dokonanej po 20 stycznia 2005 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zgoda małżonka dłużnika na ustanowienie hipoteki na nieruchomości objętej wspólnością majątkową jest równoznaczna ze zgodą na czynność prawną, z której wynika wierzytelność, uzasadniającą nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgoda na ustanowienie hipoteki na nieruchomości wspólnej nie jest równoznaczna ze zgodą na czynność prawną, z której wynika wierzytelność, w rozumieniu art. 787 k.p.c. Wierzyciel musi wykazać zgodę na czynność prawną dokumentem, a zgoda na ustanowienie hipoteki, zwłaszcza wyrażona później, nie spełnia tego wymogu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny rozróżnił zgodę na czynność prawną od zgody na ustanowienie hipoteki. Podkreślono, że wierzyciel musi wykazać zgodę na czynność prawną dokumentem, a zgoda na hipotekę, która jest zabezpieczeniem, nie jest równoznaczna ze zgodą na samą czynność prawną, z której wynika wierzytelność. Dodatkowo, zgoda wyrażona po zawarciu umowy nie wywołuje skutków prawnych w kontekście art. 787 k.p.c.
Czy w postępowaniu klauzulowym dopuszczalne jest stosowanie domniemania faktycznego przy ustalaniu zgody małżonka dłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu klauzulowym nie jest dopuszczalne stosowanie domniemania faktycznego przy ustalaniu, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała za zgodą małżonka dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 117/10), która wyklucza stosowanie domniemania faktycznego w sprawach o nadanie klauzuli wykonalności w zakresie ustalania zgody małżonka dłużnika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | wierzyciel |
| E. G. | osoba_fizyczna | małżonka dłużnika |
| W. G. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 787
Kodeks postępowania cywilnego
Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika.
Pomocnicze
k.r.o. art. 41 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków.
k.r.o. art. 37 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Do dokonania czynności prawnej, o której mowa w § 1, potrzebna jest zgoda drugiego małżonka.
k.c. art. 63 § § 1
Kodeks cywilny
Potwierdzenie może nastąpić po dokonaniu czynności prawnej przez przedstawiciela.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia zażalenia sąd drugiej instancji uchyli postanowienie sądu pierwszej instancji i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia zażalenia sąd drugiej instancji uchyli postanowienie sądu pierwszej instancji i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgoda na ustanowienie hipoteki nie jest równoznaczna ze zgodą na czynność prawną, z której wynika wierzytelność. • Wierzyciel nie wykazał dokumentem zgody małżonki na czynność prawną. • Zgoda fakultatywna nie może być udzielona po zawarciu umowy. • Nie można stosować domniemania faktycznego przy ustalaniu zgody małżonka w postępowaniu klauzulowym.
Odrzucone argumenty
Zgoda na ustanowienie hipoteki na nieruchomości wspólnej jest równoznaczna ze zgodą na czynność prawną, z której wynika wierzytelność (argument sądu I instancji).
Godne uwagi sformułowania
zgoda na ewentualną odpowiedzialność jako dłużnika rzeczowego, winna być postrzegana jako zgoda na prowadzenie egzekucji z całego majątku wspólnego małżonków w rozumieniu art. 41 k.r.o. • ściśle formalny charakter postępowania klauzulowego • wynikający z art. 787 k.p.c. nakaz wykazania zgody małżonka dłużnika dokumentem wyłącza – rzecz jasna – możliwość jej dowodzenia takimi środkami dowodowymi jak zeznania świadków lub przesłuchanie stron.
Skład orzekający
Adam Jewgraf
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Wolfke - Kobzar
sędzia
Ewa Głowacka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 787 k.p.c. w zakresie wymogu udokumentowania zgody małżonka na czynność prawną, odróżnienie tej zgody od zgody na ustanowienie hipoteki, a także stosowanie domniemania faktycznego w postępowaniu klauzulowym."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których wierzyciel domaga się nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika na podstawie czynności prawnej dokonanej po 20 stycznia 2005 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wierzycieli i dłużników w kontekście odpowiedzialności majątkowej małżonków. Wyjaśnia kluczowe różnice między zgodą na czynność prawną a zgodą na zabezpieczenie, co ma istotne implikacje praktyczne.
“Czy zgoda na hipotekę to zgoda na dług? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe różnice.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.