I ACz 657/14

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2014-10-03
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
koszty sądowezwolnienie od opłatzażaleniesytuacja majątkowaprzedsiębiorcaemerycidostęp do sądu

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego, który odmówił zwolnienia od opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty, uznając, że pozwani, mimo trudności, dysponują wystarczającymi środkami lub możliwościami finansowymi.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego, który odmówił zwolnienia ich od opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty w kwocie 3.291 zł. Sąd Okręgowy uznał, że pozwani, w tym emeryci i przedsiębiorca, mają możliwość uiszczenia opłaty, dysponując dochodami, majątkiem lub możliwością wkalkulowania kosztów w działalność gospodarczą. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając ocenę Sądu Okręgowego, że sytuacja finansowa pozwanych nie uzasadnia zwolnienia od opłaty, która nie stanowi realnej przeszkody w dostępie do sądu.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając sprawę z powództwa (...) Spółka z o.o. przeciwko K. H. i innym o zapłatę, rozpatrzył zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy oddalił wnioski pozwanych o zwolnienie od opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty, uznając, że pozwani mogą ponieść koszt w wysokości 3.291 zł. W uzasadnieniu wskazano, że dwoje pozwanych jest emerytami z łącznym świadczeniem 2.363 zł, a pozwana K. H. prowadzi działalność gospodarczą, która w poprzednim roku przyniosła znaczące przychody (527.555 zł), mimo rozliczenia straty z 2012 r. Sąd Okręgowy podkreślił, że pozwani dysponują stałym dochodem, możliwością oszczędzania oraz sporym majątkiem (1,51 ha), co nie kwalifikuje ich jako osób ubogich. Dodatkowo, sprawa związana była z działalnością gospodarczą pozwanej, która powinna wkalkulować koszty procesowe. Pozwani zaskarżyli postanowienie, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i niemożność uiszczenia opłaty bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając je za bezzasadne. Sąd drugiej instancji stwierdził, że ocena oświadczeń majątkowych dokonana przez Sąd Okręgowy jest prawidłowa i zgodna z logiką oraz doświadczeniem życiowym. Podkreślono, że zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i gwarantuje dostęp do sądu tylko tym, którzy obiektywnie nie są w stanie ponieść kosztów, a trudności muszą mieć charakter realny i trwały. W ocenie Sądu Apelacyjnego, opłata sądowa nie przekracza możliwości finansowych pozwanych i nie stanowi przeszkody w dochodzeniu praw. Sąd Apelacyjny powołał się na art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 385 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja majątkowa pozwanych nie uzasadnia zwolnienia od opłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwani, w tym przedsiębiorca i emeryci, dysponują dochodami, majątkiem lub możliwościami finansowymi pozwalającymi na uiszczenie opłaty, która nie stanowi realnej przeszkody w dostępie do sądu. Zwolnienie od kosztów ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania realnej i trwałej niemożności poniesienia kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwani (w zakresie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o.o.spółkapowód
K. H.osoba_fizycznapozwany
W. H.osoba_fizycznapozwany
H. H.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Regulacja ma charakter szczególny i gwarantuje dostęp do sądu podmiotom, które obiektywnie nie są w stanie ponieść kosztów z uwagi na sytuację majątkową. Niemożność poniesienia kosztów musi mieć charakter realny i trwały.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sytuacja majątkowa pozwanych jednoznacznie wskazuje, iż uiszczenie opłaty spowoduje uszczerbek w ich utrzymaniu koniecznym i najbliższej rodziny. Pozwani nie posiadają środków pieniężnych ani oszczędności umożliwiających uiszczenie opłaty.

Godne uwagi sformułowania

Niemożność poniesienia kosztów sądowych musi mieć, więc charakter realny i trwały. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia tych kosztów nie obejmuje sytuacji, gdy strona z uwagi na przejściowe trudności, w danej chwili nie dysponuje wolnymi środkami finansowymi. Jako przedsiębiorca powinna ona wkalkulować w prowadzoną przez siebie działalność odpowiednie środki finansowe na ewentualne koszty związane z prowadzeniem procesu sądowego.

Skład orzekający

Marek Klimczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych w kontekście sytuacji majątkowej stron, zwłaszcza przedsiębiorców i osób fizycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny dowodów przez sąd niższej instancji. Może być mniej przydatne w sprawach, gdzie sytuacja majątkowa jest jednoznacznie trudna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych i kryteriów oceny sytuacji majątkowej, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, że prowadzenie działalności gospodarczej może wpływać na możliwość uzyskania zwolnienia.

Czy przedsiębiorca zawsze musi płacić za proces? Sąd wyjaśnia zasady zwolnienia od kosztów sądowych.

Dane finansowe

WPS: 3291 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 657/14 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSA Marek Klimczak po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółka z o.o. z/s w R. przeciwko K. H. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w R. oraz W. H. i H. H. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2014r. sygn. akt I Nc 19/14 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił wnioski pozwanych o zwolnienie od opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty. Sąd ten uznał, że pozwani mogą na dzień dzisiejszy ponieść opłatę od zarzutów od nakazu zapłaty, która wynosi 3.291 zł. Dwoje z pozwanych ( W. H. i H. H. ) są emerytami o łącznym świadczeniu 2.363 zł, a pozwana K. H. prowadzi działalność gospodarczą, która w ubiegłym roku przyniosła dochód. Wprawdzie nie był on duży, ale tylko dlatego, że rozliczona została strata z 2012r. Dodatkowo, przy przychodach za rok 2013 w kwocie 527.555 zł pozwana miała i ma możliwość uiszczenia opłaty od zarzutów w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy argumentował, że pozwani dysponują stałym comiesięcznym dochodem i mają możliwość zaoszczędzenia odpowiedniej kwoty niezbędnej na pokrycie kosztów. Pozwani W. H. i H. H. mają jeszcze dość spory majątek - 1,51 ha, co zdecydowanie nie kwalifikuje ich, jako osób ubogich. Dodał na koniec Sąd Okręgowy, iż pozew został złożony w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą przez pozwaną K. H. . Jako przedsiębiorca powinna ona wkalkulować w prowadzoną przez siebie działalność odpowiednie środki finansowe na ewentualne koszty związane z prowadzeniem procesu sądowego. Uznając zatem, że żadnego z pozwanych nie można określić jako osobę ubogą, Sąd Okręgowy ich wniosek o zwolnienie od wymaganej opłaty oddalił z braku przesłanek z art. 102 u.k.s.c. Postanowienie powyższe w całości zaskarżyli pozwani, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie w całości wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty z dnia 17 marca 2014r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, iż są oni w stanie uiścić opłatę od wniesionych zarzutów od nakazu zapłaty w kwocie 3.291 zł, podczas gdy, ich sytuacja majątkowa jednoznacznie wskazuje, iż uiszczenie tej opłaty spowoduje uszczerbek w ich utrzymaniu koniecznym i najbliższej rodziny, gdyż nie posiadają oni środków pieniężnych, w tym żadnych oszczędności umożliwiających uiszczenie tej opłaty. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Argumenty podniesione w zażaleniu pozwanych nie prowadzą do skutecznego podważenia zasadności zaskarżonego postanowienia. Przede wszystkim wskazać wypada, że dokonana przez Sąd Okręgowy ocena ich oświadczeń majątkowych nie nasuwa zastrzeżeń pod kątem jej zgodności z logicznym rozumowaniem i doświadczeniem życiowym. Wbrew temu, co podnoszą skarżący, rozstrzygnięcie podjęte przez Sąd Okręgowy zapadło po wszechstronnej i wnikliwej analizie danych wynikających z przedstawionych przez pozwanych oświadczeń majątkowych oraz dodatkowych dokumentów obrazujących ich sytuację finansową. Zaskarżone postanowienie nie narusza również przepisu art. 102 ust. 1 u.k.s.c. Wymieniona regulacja prawna ma szczególny charakter i jest instrumentem gwarantującym dostęp do sądu podmiotom, które obiektywnie nie są w stanie ponieść tych kosztów z uwagi na ich sytuację majątkową. Niemożność poniesienia kosztów sądowych musi mieć, więc charakter realny i trwały. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia tych kosztów nie obejmuje sytuacji, gdy strona z uwagi na przejściowe trudności, w danej chwili nie dysponuje wolnymi środkami finansowymi. W ocenie Sądu Apelacyjnego uprawniony jest wniosek Sądu Okręgowego, iż obciążenie pozwanych obowiązkiem uregulowania należnej opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty nie przekracza ich możliwości finansowych w konsekwencji, czego nie stanowi rzeczywistej przeszkody w dochodzeniu czy obronie swoich praw na drodze sądowej. Sąd Okręgowy trafnie podnosi, że pozew w niniejszej sprawie został złożony w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną pozwaną K. H. i powinna ona wkalkulować w tą działalność odpowiednie koszty mogące powstać w związku rozstrzyganiem sporu na drodze sądowej. Istotne jest przy tym zachowanie odpowiednich proporcji pomiędzy wysokością wymaganej opłaty a rozmiarem tej działalności i szerzej pojętą sytuacją majątkową i dochodową obowiązanych do uiszczenia kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie proporcje te zostały zachowane, gdyż uprawnione jest założenie, że uiszczenie przez pozwanych wymaganej opłaty pozostaje w granicach ich możliwości finansowych i nie będzie barierą nie do pokonania w dostępie do sądu. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu, jako bezzasadne ( art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI