I ACz 611/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda, potwierdzając odrzucenie pozwu przeciwko zmarłym pozwanym z powodu braku zdolności sądowej.
Powód wniósł pozew o zapłatę, jednak Sąd Okręgowy odrzucił go wobec dwóch pozwanych, którzy zmarli przed wszczęciem postępowania cywilnego. Powód wniósł zażalenie, argumentując, że wniesienie pozwu cywilnego w postępowaniu karnym powinno skutkować zawieszeniem postępowania. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że śmierć pozwanych przed wszczęciem właściwego procesu cywilnego wyklucza możliwość zawieszenia i potwierdził odrzucenie pozwu z powodu braku zdolności sądowej pozwanych.
Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpatrywał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie, który odrzucił pozew w stosunku do dwóch pozwanych, L. P. i A. T., z powodu ich śmierci przed wszczęciem postępowania cywilnego. Sąd Okręgowy argumentował, że śmierć strony przed wszczęciem procesu uniemożliwia zastosowanie przepisów o zawieszeniu postępowania i nakazuje odrzucenie pozwu z powodu braku zdolności sądowej. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów k.p.k. i k.p.c., twierdząc, że wniesienie pozwu cywilnego w postępowaniu karnym powinno prowadzić do zawieszenia postępowania. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że zdolność sądowa osoby fizycznej trwa od poczęcia do śmierci. W sytuacji, gdy śmierć strony nastąpiła przed wszczęciem procesu cywilnego, brak jest podstaw do jego zawieszenia, a pozew należy odrzucić z powodu braku zdolności sądowej, który nie podlega usunięciu. Sąd wyjaśnił, że nawet jeśli powództwo cywilne zostało wniesione w postępowaniu karnym, gdy pozwani jeszcze żyli, to fakt pozostawienia tego powództwa bez rozpoznania przez sąd karny oraz późniejsza śmierć pozwanych przed złożeniem wniosku o przekazanie sprawy do postępowania cywilnego, uniemożliwiły skuteczne podjęcie czynności procesowych wobec zmarłych. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uznał, że nie było podstaw do zastosowania przepisów o zawieszeniu postępowania i prawidłowo odrzucono pozew.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, śmierć pozwanego przed wszczęciem postępowania cywilnego wyklucza możliwość zawieszenia postępowania i obliguje sąd do odrzucenia pozwu z powodu braku zdolności sądowej, która nie podlega usunięciu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zdolność sądowa osoby fizycznej trwa do chwili śmierci. Jeśli śmierć nastąpiła przed wszczęciem procesu, brak jest podstaw do jego zawieszenia, a pozew należy odrzucić na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 kpc, ponieważ braki w zdolności sądowej nie nadają się do usunięcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w Częstochowie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wojewódzki Szpital (...) im. (...) w C. | instytucja | powód |
| W. S. | inne | pozwany |
| K. A. | inne | pozwany |
| B. S. | inne | pozwany |
| M. S. | inne | pozwany |
| K. K. | inne | pozwany |
| Z. K. | inne | pozwany |
| L. P. | inne | pozwany |
| A. W. | inne | pozwany |
| A. T. | inne | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca pozew, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej.
Pomocnicze
k.c. art. 8
Kodeks cywilny
Osoba fizyczna uzyskuje zdolność prawną z chwilą urodzenia.
k.p.c. art. 64 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każda osoba fizyczna ma zdolność sądową.
k.p.c. art. 174 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zawiesza postępowanie m.in. w razie śmierci strony.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie zażalenia.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do zażaleń na postanowienia stosuje się przepisy o apelacjach.
kpk art. 70
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy powództwa cywilnego w postępowaniu karnym.
kpk art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności powodujące umorzenie postępowania karnego.
kpk art. 67 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dochodzenie roszczenia w postępowaniu cywilnym po pozostawieniu powództwa cywilnego bez rozpoznania.
kpk art. 67 § 2
Kodeks postępowania karnego
Skutki wniesienia wniosku o przekazanie pozwu do sądu cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony przed wszczęciem postępowania cywilnego skutkuje brakiem zdolności sądowej, co uzasadnia odrzucenie pozwu. Brak zdolności sądowej nie podlega usunięciu w trybie przepisów o uzupełnieniu braków formalnych. Wniesienie pozwu cywilnego w postępowaniu karnym nie tworzy stosunku procesowego w postępowaniu cywilnym, jeśli sprawa nie została merytorycznie rozpoznana i przekazana.
Odrzucone argumenty
Wniesienie pozwu cywilnego w postępowaniu karnym powinno skutkować zawieszeniem postępowania cywilnego na podstawie art. 174 § 1 kpc w zw. z art. 70 kpk. Fakt śmierci pozwanych po wniesieniu pozwu cywilnego w postępowaniu karnym, ale przed złożeniem wniosku o przekazanie sprawy do postępowania cywilnego, nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczenia z datą pierwotnego pozwu.
Godne uwagi sformułowania
braki w zdolności sądowej strony nie nadają się do usunięcia śmierć pozwanych nastąpiła przed wszczęciem właściwego procesu w chwili bowiem złożenia wniosku o przekazanie pozwu do postępowania cywilnego obaj pozwani już nie żyli, zatem powód nie mógł skutecznie w stosunku do tych pozwanych podejmować czynności procesowych
Skład orzekający
Małgorzata Wołczańska
przewodniczący
Ewa Jastrzębska
sprawozdawca
Tomasz Ślęzak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odrzucenia pozwu w przypadku śmierci strony przed wszczęciem postępowania cywilnego oraz kwestii związanych z powództwem cywilnym w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie śmierć strony nastąpiła przed formalnym wszczęciem postępowania cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej związanej ze śmiercią strony i jej wpływem na zdolność sądową oraz możliwość dochodzenia roszczeń, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy śmierć pozwanego przed procesem zamyka drogę do sądu? Wyjaśniamy kluczowe zasady odrzucenia pozwu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 611/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSA Małgorzata Wołczańska Sędziowie SA Ewa Jastrzębska (spr.) SO del. Tomasz Ślęzak po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2012 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Wojewódzkiego Szpitala (...) im. (...) w C. przeciwko W. S. , K. A. , B. S. , M. S. , K. K. , Z. K. , L. P. , A. W. i A. T. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na punkt 2 postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. akt I C 348/11 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. Sygn. akt I ACz 611/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Częstochowie odrzucił pozew w stosunku do pozwanych L. P. i A. T. . Wskazał w uzasadnieniu, iż pozwana A. T. zmarła 12.10.2008r., a pozwany L. P. w dniu 9.06.2011r. W sytuacji gdy w toku procesu karnego umiera oskarżony postępowanie to ulega umorzeniu, co wyłącza możliwość zastosowania w postępowaniu adhezyjnym – w myśl art. 70 kpk – odpowiednio art. 174 § 1 kpc . W takiej sytuacji skoro śmierć pozwanych nastąpiła przed wszczęciem właściwego procesu, pozew z mocy art. 199 § 1 pkt 3 kpc należało odrzucić. Od postanowienia tego wniósł zażalenie powód. Domagał się jego uchylenia. Zarzucił naruszenie art.70 kpk w zw. z art. 199§1 pkt 3 kpc przez jego błędne zastosowanie , podczas gdy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 70 kpk w zw. z art. 174§1 kpc . W uzasadnieniu podniósł , iż z chwilą wytoczenia powództwa cywilnego w postępowaniu karnym zawiązał się między stronami stosunek procesowy i nie ma znaczenia , że nastąpiło to w postępowaniu karnym. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i skutku odnieść nie może. Wbrew zarzutom skarżącego w tym stanie rzeczy istniały podstawy do odrzucenia pozwu. Z mocy art. 199§1 pkt3 kpc sąd odrzuci pozew jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Zgodnie natomiast z art. 64 § 1 kpc każda osoba fizyczna ma zdolność sądową czyli zdolność do występowania w procesie jako strona od chwili poczęcia ( art. 8 kc ) do chwili śmierci. W przypadku zatem gdy śmierć strony nastąpiła przed wszczęciem procesu brak jest podstaw do jego zawieszania, pozew należy odrzucić bowiem braki w zdolności sądowej strony nie nadają się do usunięcia. Chybione są zarzuty skarżącego , iż fakt, że wniesiono powództwo cywilne w postępowaniu karnym powinien być w tym stanie rzeczy podstawą do zawieszenia postępowania z mocy art.174 §1 pkt 1 kpc . Zawieszenie postępowania na mocy tegoż artykułu jest możliwe tylko w sytuacji, gdy śmierć strony nastąpiła po wszczęciu procesu. W tym stanie rzeczy natomiast oboje pozwani zmarli przed wytoczeniem powództwa cywilnego. Wprawdzie istotnie powód wniósł powództwo cywilne w postępowaniu karnym już w dniu 9 marca 2004r , gdy oboje pozwani żyli , jednakże w wyroku z dnia 6 czerwca 2011r sąd karny pozostawił powództwo cywilne bez rozpoznania. Pozwana A. T. zmarła w dniu 12 października 2008r , a pozwany L. P. w dniu 9 czerwca 2011r. Z mocy art. 17 § 1 pkt 6 kpc umorzono w stosunku do nich postępowanie karne. Pismem z dnia 29 czerwca 2011r. , a więc w chwili gdy oboje pozwani już nie żyli powód wniósł o przekazanie powództwa cywilnego na drogę postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 67 § 1kpk jeżeli sąd odmówił przyjęcia powództwa cywilnego lub pozostawił je bez rozpoznania, powód cywilny może dochodzić swego roszczenia w postępowaniu cywilnym. Wprawdzie istotnie zgodnie z § 2 tegoż artykułu jeżeli w terminie zawitym 30 dni od daty odmowy przyjęcia lub pozostawienia powództwa cywilnego bez rozpoznania powód cywilny wniesie o przekazanie pozwu sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych, za dzień zgłoszenia roszczenia uważa się dzień wniesienia pozwu w postępowaniu karnym, jednakże przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie .W chwili bowiem złożenia wniosku o przekazanie pozwu do postępowania cywilnego obaj pozwani już nie żyli , zatem powód nie mógł skutecznie w stosunku do tych pozwanych podejmować czynności procesowych i skutecznie składać wniosku o przekazanie pozwu do postępowania cywilnego. Rację ma zatem sąd pierwszej instancji ,iż w tym stanie rzeczy nie było podstaw do zastosowania art. 174§1 kpc w związku z art. 70 kpk i prawidłowo z mocy art. 199§1 pkt3 kpc pozew przeciwko pozwanym L. P. i A. T. odrzucił . Zatem zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw należało oddalić na mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397§2 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI