I ACz 606/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, uznając, że publikacje prasowe i odezwa do mieszkańców nie miały związku z kampanią referendalną, co wyklucza zastosowanie ustawy o referendum lokalnym.
Wnioskodawca domagał się zakazu publikowania nieprawdziwych informacji, nakazania sprostowania, przeproszenia i odszkodowania w związku z publikacjami dotyczącymi referendum. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, wskazując, że publikacje miały miejsce przed kampanią referendalną. Sąd Apelacyjny utrzymał to postanowienie w mocy, stwierdzając, że wnioskodawca nie wykazał związku publikacji z kampanią referendalną, co uniemożliwia zastosowanie ustawy o referendum lokalnym.
Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego, który oddalił wniosek o zakaz publikowania nieprawdziwych informacji, nakazanie sprostowania, przeproszenia i zasądzenie odszkodowania. Wnioskodawca, działając jako Inicjator Referendum w sprawie odwołania Wójta Gminy N. oraz Rady Gminy N., zarzucił publikację nieprawdziwych informacji w lokalnych tygodnikach oraz w odezwie do mieszkańców, które miały pomówić Inicjatora referendum. Sąd I instancji oddalił wniosek, argumentując, że publikacje miały miejsce przed rozpoczęciem kampanii referendalnej, a zatem nie można stosować przepisów ustawy o referendum lokalnym. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że publikacje prasowe miały miejsce w dniach 1-8 lutego 2012 r., a odezwa do mieszkańców została wystosowana 6 lutego 2012 r. i doręczona 16-17 lutego 2012 r. Kampania referendalna rozpoczęła się natomiast 22 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca nie wykazał związku rozpowszechnianych materiałów z kampanią referendalną, co jest warunkiem zastosowania przepisów ustawy o referendum lokalnym. W związku z tym, dalsze merytoryczne zarzuty dotyczące prawdziwości informacji pozostały poza zakresem kognicji sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, publikacje i odezwa, które miały miejsce przed rozpoczęciem kampanii referendalnej, nie podlegają przepisom ustawy o referendum lokalnym.
Uzasadnienie
Ustawa o referendum lokalnym, w tym przepisy dotyczące ochrony prawnej przed rozpowszechnianiem nieprawdziwych danych, ma zastosowanie wyłącznie do działań podejmowanych w ramach kampanii referendalnej, która rozpoczyna się z dniem podjęcia uchwały o przeprowadzeniu referendum.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
uczestnicy postępowania (Wójt Gminy N. i radni)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Inicjatorzy Referendum w sprawie odwołania Wójta Gminy N. oraz Rady Gminy N. | inne | wnioskodawca |
| Wójt Gminy N. - S. K. | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| B. T. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| H. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| D. H. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. F. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. L. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| H. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| G. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| W. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| P. B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| S. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| V. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| T. N. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| S. J. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E. Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| R. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| G. B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| U. T. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| R. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| D. H. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
u.r.l. art. 35
Ustawa o referendum lokalnym
Przepis dotyczy ochrony prawnej przed rozpowszechnianiem nieprawdziwych danych w związku z kampanią referendalną.
u.r.l. art. 29 § 1
Ustawa o referendum lokalnym
Kampania referendalna rozpoczyna się z dniem podjęcia uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego lub postanowienia komisarza wyborczego.
Pomocnicze
u.r.l. art. 1 § 2
Ustawa o referendum lokalnym
W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego.
k.w. art. 9 § 2
Kodeks wyborczy
Jeżeli koniec terminu wykonania czynności przypada na sobotę albo dzień ustawowo wolny od pracy, termin ten upływa pierwszego roboczego dnia po tym dniu.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący rozpoznawania zażalenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia apelacji (tu stosowany przez analogię do zażalenia).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Publikacje prasowe i odezwa do mieszkańców miały miejsce przed rozpoczęciem kampanii referendalnej. Brak związku rozpowszechnianych materiałów z kampanią referendalną uniemożliwia zastosowanie ustawy o referendum lokalnym.
Odrzucone argumenty
Część osób mogła zapoznać się z odezwą po dacie rozpoczęcia kampanii referendalnej. Sąd I instancji błędnie ocenił, że brak było podstaw do merytorycznego uwzględnienia wniosku.
Godne uwagi sformułowania
zażalenie nie zasługuje jednak na uwzględnienie nie można stosować przepisów ustawy o referendum lokalnym poza zakresem kognicji Sądu Apelacyjnego pozostają dalsze merytoryczne zarzuty
Skład orzekający
Małgorzata Lamparska
przewodniczący-sprawozdawca
Tadeusz Nowakowski
sędzia
Janusz Kaspryszyn
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o referendum lokalnym dotyczących terminu rozpoczęcia kampanii i zakresu zastosowania ochrony prawnej przed nieprawdziwymi informacjami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy publikacje miały miejsce tuż przed rozpoczęciem kampanii referendalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie ram czasowych kampanii referendalnej dla zastosowania odpowiednich przepisów prawa. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem samorządowym i wyborczym.
“Kiedy kończy się wolność słowa, a zaczyna kampania referendalna? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 606/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Małgorzata Lamparska (spr.) Sędzia SA: Sędzia SA: Tadeusz Nowakowski Janusz Kaspryszyn po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z wniosku Inicjatorów Referendum w sprawie odwołania Wójta Gminy N. oraz Rady Gminy N. przed upływem kadencji z udziałem: Wójta Gminy N. - S. K. , B. T. , B. G. , H. G. , D. H. (1) , B. M. , K. S. , B. S. , M. D. , J. F. , J. L. , H. S. o wydanie zakazu publikowania nieprawdziwych informacji, nakazania ich sprostowania, przeproszenia i odszkodowania na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt I Ns 61/12 postanawia: zażalenie oddalić. UZASADNIENIE Zaskarżonym orzeczeniem Sąd I Instancji oddalił wniosek Inicjatora Referendum, które działając przez swojego pełnomocnika, domagało się zakazu publikowania publikacji prasowych w postaci odezwy, apelu do mieszkańców Gminy N. zatytułowanego: „Szanowni Państwo, mieszkańcy Gminy N. sprostowanie publikacji w tygodnikach lokalnych (...) i (...) o następującej treści: „Sprostowanie apelu do mieszkańców Gminy N. dotyczącego referendum: Nie są prawdą podane przez nas informacje na temat rzekomych pomysłów inicjatora referendum, że: - Nieprawdą jest, że Inicjator Referendum chce zaniechać budowy ośrodka zdrowia w J. , - Nieprawdą jest, że Inicjator Referendum chce zaniechać budowy nowej remizy strażackiej w B. , - Nieprawdą jest, że Inicjator Referendum chce zlikwidować centrum Kultury i Gminy N. w L. , - Nieprawdą jest, że Inicjator Referendum chce zlikwidować Szkołę Podstawową w J. i przenieść ją do W. , - Nieprawdą jest, że Inicjator Referendum chce zrezygnować z budowy nowych dróg asfaltowych i budowy chodników, - Nieprawdą jest, że Inicjator Referendum chce zrezygnować z budowy mostów w B. , D. i C. , -Nieprawdą jest, że Inicjator Referendum chce zrezygnować z budowy wodociągów w D. - D. i P. - Z. , czy nawet zrezygnować z zaplanowanych remontów budynków komunalnych w celu utrzymania Szkół w W. i W. jako publicznych (...). Nieprawdziwe są informacje opublikowane przez nas w prasie lokalnej tj. Gazecie (...) nr 767 z dnia 2-8 lutego 2012 r. str. nr 8, tygodniku N. nr 12 z dnia 1-7 lutego 2012 r. str. nr 6 oraz kserokopii oraz rozpowszechniane innymi drogami w odezwie, apelu zatytułowanym „Szanowni Państwo, mieszkańcy Gminy N. !". Ponadto informujemy mieszkańców, że nikt z nas niżej podpisanych żadną z dróg nie uzyskał nigdy informacji na temat takowych pomysłów inicjatora referendum, a informacje zawarte w materiałach stanowiły pomówienie Inicjatora Referendum i były insynuacją. Podpisano: S. K. wójt gminy N. i radni gminy N. : B. T. , B. G. , H. G. , D. H. (2) , B. M. , K. S. , B. S. , M. D. , J. F. , J. L. , H. S. ." Wniósł także o nakazanie przeproszenia Inicjatora referendum w formie pisemnej w tygodnikach lokalnych (Gazeta (...) , N. ) w formacie artykułu, który pomawia Inicjatora referendum oraz na tych samych stronach o następującej treści: „Niniejszym przepraszamy grupę Inicjatora Referendum w składzie: G. K. , W. K. , M. K. , P. B. , A. S. , S. M. , V. C. , T. N. , S. J. , E. Ł. , R. Z. , G. B. , U. T. , R. K. za publikację i rozpowszechnienie pod ich adresem nieprawdziwych informacji dotyczących następujących rzekomych pomysłów tj. zaniechania budowy ośrodka zdrowia w J. , zaniechania budowy nowej remizy strażackiej w B. ,zlikwidowania centrum Kultury i Gminy N. w L. , zlikwidowania Szkoły Podstawowej w J. i przeniesienia jej do W. , zrezygnowania z budowy nowych dróg asfaltowych i budowy chodników, zrezygnowania z budowy mostów w B. , D. i C. , zrezygnowania z budowy wodociągu w D. - D. i P. - Z. , czy nawet zrezygnowania z zaplanowanych remontów budynków komunalnych w celu utrzymania Szkół w W. i W. jako publicznych. Informujemy, że podane przez nas informacje nie miały potwierdzenia w rzeczywistości i przepraszamy, ponieważ ośmieszyły i zdyskredytowały Inicjatora referendum w oczach mieszkańców Gminy i wyrządziły mu szkody.Podpisano: S. K. wójt gminy N. i radni gminy N. : B. T. , B. G. H. G. , D. H. (2) , B. M. , K. S. , B. S. , M. D. , J. F. , J. L. , H. S. ." Ponadto domagał się też zasądzenia odszkodowania w kwocie 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) na rzecz podmiotu, który jest grupą 14 obywateli w składzie: G. K. , W. K. , M. K. , P. B. , A. S. , S. M. , V. C. , T. N. , S. J. , E. Ł. , R. Z. , G. B. , U. T. , R. K. , którzy zgodnie z Ustawą o referendum lokalnym z dnia 15 września 2000 r. określeni są jako Inicjator referendum. W uzasadnieniu Sąd I Instancji wskazał, że publikcja wskaznych materiałów nastapiła przed rozpoczęciem kampani referendalnej a zatem nie ma zastosowania do niej ustawa o referendum lokalnym , a ponadto wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że mimo wydania odezwy przed kampanią referendalną jej skutki przenoszą się na okres kampanii referendalnej, to należy stwierdzić, iż wniosek Inicjatorów Referendum nie ma podstawy merytorycznej do jego uwzględnienia. Sąd I Instancji ocenia bowiem, że uczestniczy postępowania mieli pełne podstawy do twierdzenia, iż przeciwnicy likwidacji szkół na licznych zebraniach podnosili propozycję, aby za wszelką cenę utrzymać szkoły, nawet kosztem wstrzymania wielu inwestycji gminnych. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wnieśli wnioskodawcy wnosząc o jego uchylenie oraz ponowne rozpatrzenie wniosku. Skarżący nie zgadzają się z oceną Sądu I Instancji, że publikowany materiał nie jest związany z kampanią referendalną, skoro część osób mogła zapoznać się z nim już po dacie jej rozpoczęcia. Nie zgadzają się także z Sądem I Instancji, że brak było podstaw do merytorycznego uwzględnienia wniosku. W odpowiedzi na zażalenie uczestnicy postępowania wnieśli o jego odrzucenie z uwagi na to, że termin 24 godzin upłynął w sobotę, która nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Sąd Apelacyjny zważył: Przede wszystkim wskazać należy, że zażalenie zostało wniesione w terminie. Zgodnie bowiem z art. 1 ust.2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz.U. z dnia 20 października 2000 r. ze zmianami) w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy. Art. 9 § 2 Kodeksu wyborczego stanowi natomiast, że jeżeli koniec terminu wykonania czynności określonej w kodeksie (w tym wniesienia odwołania do sądu – §1) przypada na sobotę albo dzień ustawowo wolny od pracy, termin ten upływa pierwszego roboczego dnia po tym dniu. Zażalenie wnioskodawcy nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Wnioskodawca wnoszący o rozpoznanie sprawy w trybie ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym , aby uzyskać ochronę prawną przewidzianą w przepisie art. 35 cytowanej ustawy, musi wykazać, że rozpowszechnianie w formie plakatów, haseł, ulotek, wypowiedzi lub innych formach agitacji nieprawdziwych danych nastąpiło w związku z kampanią referendarską. Przepis art. 35 cytowanej ustawy został bowiem umieszczony w rozdziale 6 – kampania referendalna, a art. 29 ust.1 stanowi, że kampania ta rozpoczyna się z dniem podjęcia uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego lub postanowienia komisarza wyborczego. Poza sporem jest w niniejszej sprawie, że kampania to rozpoczęła się w dniu 22 lutego 2012 r., gdyż z tą datą zapadło postanowienie o przeprowadzeniu referendum gminnego w sprawie odwołania Wójta Gminy N. oraz Rady Gminy N. przed upływem kadencji. Poza sporem jest także, gdyż wynika to z materiału dowodowego zaprezentowanego przez wnioskodawcę, że publikacje prasowe miały miejsce w dwóch lokalnych gazetach w dniach 1-7 lutego 2012 r. i 2 – 8 lutego 2012r. Także odezwę do mieszkańców Gminy wystosowano 6 lutego 2012 r., zaś doręczono je, co także wynika z materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę, 16-17 lutego 2012 r. a zatem także przed datą rozpoczęcia kampanii. Słusznie zatem Sąd I Instancji ocenił, że w niniejszej sprawie nie można stosować przepisów ustawy o referendum lokalnym . Zarzuty wnioskodawcy, że część osób do których została skierowana odezwa mogła zapoznać się z nimi później, nie została w żaden sposób udowodniona przez wnioskodawcę a ponadto jest bez znaczenia. Przecież trudno także przesądzić kiedy z materiałem prasowym zapoznali się mieszkańcy Gminy. Ponadto, co w sprawie jest również istotne, apel skierowany do mieszkańców Gminy przez Wójta i radnych – uczestników postępowania, nie nastąpił w czasie trwania kampanii referndalnej i nie jej dotyczył, czego wymaga treść art. art. 33 przedmiotowej ustawy. Jest to zatem wystarczająca przesłanka do oddalenia wniosku a zatem poza zakresem kognicji Sądu Apelacyjnego pozostają dalsze merytoryczne zarzuty co do prawdziwości danych i informacji zawartych w ocenianym materiale. Mając na rozwadze powyższe, jak i treść art. 397 § 2 k.p.c. i art. 385 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. (...) 1. (...) 2. (...) mw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI