I ACz 60/22

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2022-02-28
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
zażalenieumorzenie postępowaniakuratorspółka z o.o.brak reprezentacjik.p.c.sąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na postanowienie o umorzeniu postępowania, uznając je za bezzasadne z powodu upływu dwuletniego terminu od zawieszenia sprawy i braku wniosku o ustanowienie kuratora procesowego dla pozwanej.

Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o umorzeniu postępowania, które zostało zawieszone z powodu braku organu reprezentującego pozwaną spółkę. Sąd Apelacyjny uznał, że umorzenie było zasadne, ponieważ upłynął dwuletni termin od zawieszenia, a powód nie złożył wniosku o ustanowienie kuratora procesowego dla pozwanej. Kurator ustanowiony przez sąd rejestrowy miał ograniczone umocowanie i nie mógł reprezentować spółki w tym postępowaniu.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda M. M. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 7 października 2021 r., które umorzyło postępowanie w sprawie z powództwa o zapłatę przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w N. Postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. z powodu braku organu uprawnionego do reprezentacji pozwanej spółki, gdyż wykreślono ostatniego prezesa zarządu, a nie powołano nowego. Po upływie dwóch lat od zawieszenia, Sąd Okręgowy umorzył postępowanie na podstawie art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c., ponieważ powód nie złożył wniosku o ustanowienie kuratora procesowego. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i Konstytucji RP, wskazując na niezastosowanie przepisów o ustanowieniu kuratora z urzędu oraz na fakt ustanowienia przez sąd rejestrowy kuratora dla pozwanej. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za bezzasadne. Stwierdził, że zawieszenie postępowania było uzasadnione, a upływ dwuletniego terminu od zawieszenia stanowił podstawę do umorzenia. Podkreślił, że kurator ustanowiony przez sąd rejestrowy na podstawie art. 42 k.c. miał ograniczone umocowanie do czynności przed urzędem skarbowym i nie mógł reprezentować spółki w tym postępowaniu. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że ustanowienie kuratora procesowego z urzędu na podstawie art. 69 § 1 k.p.c. wymagało uznania wyjątkowego, uzasadnionego przypadku, czego sąd pierwszej instancji się nie dopatrzył. Powód nie złożył wniosku o ustanowienie kuratora procesowego, a okoliczności przywoływane przez niego (np. ustanowienie innych kuratorów w innych sprawach) nie uzasadniały odstąpienia od umorzenia postępowania. W konsekwencji Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien umorzyć postępowanie, jeśli upłynął dwuletni termin od zawieszenia, a powód nie złożył wniosku o ustanowienie kuratora procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że umorzenie postępowania po upływie dwuletniego terminu od zawieszenia jest zasadne, gdy powód nie złożył wniosku o ustanowienie kuratora procesowego dla strony, której brak organów do reprezentacji. Kurator ustanowiony przez sąd rejestrowy w innym celu nie może reprezentować strony w postępowaniu sądowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznapowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w N.spółkapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 182 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 69 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 42

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ dwuletniego terminu od zawieszenia postępowania uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. Kurator ustanowiony na podstawie art. 42 k.c. z ograniczonym umocowaniem nie może reprezentować spółki w postępowaniu sądowym. Brak wniosku powoda o ustanowienie kuratora procesowego uniemożliwia odstąpienie od umorzenia postępowania. Ustanowienie kuratora procesowego z urzędu wymaga wyjątkowego, uzasadnionego przypadku.

Odrzucone argumenty

Sąd powinien był ustanowić kuratora z urzędu dla pozwanej. Umorzenie postępowania narusza prawo strony do wymiaru sprawiedliwości. Fakt ustanowienia przez sąd rejestrowy kuratora dla pozwanej powinien zapobiec umorzeniu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

kurator umocowany jest do działania do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej albo ustanowienia likwidatora uprawnionego do reprezentowania osoby prawnej i prowadzenia jej spraw, przy czym przydane mu umocowanie do reprezentacji może być realizowane jedynie w granicach określonych w zaświadczeniu sądu. podjęcie postępowania w sprawie uzależnione było od ustanowienia kuratora procesowego w trybie przewidzianym w art. 69 k.p.c. możliwość taka uwarunkowana była uznaniem, że zachodzi wyjątkowy, uzasadniony przypadek.

Skład orzekający

Joanna Naczyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania z powodu braku reprezentacji strony, w szczególności w kontekście ustanowienia kuratora procesowego i kuratora na podstawie art. 42 k.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku organów reprezentujących spółkę i upływu terminu do złożenia wniosku o ustanowienie kuratora procesowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z brakiem reprezentacji spółki i konsekwencjami proceduralnymi, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Umorzenie postępowania z powodu braku kuratora: kiedy sąd nie czeka na powoda?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 60/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSA Joanna Naczyńska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. M. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w N. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt I C 331/15 p o s t a n a w i a : 1) 
        zwolnić powoda od opłaty od zażalenia przenoszącej 100 zł (sto złotych); 2) 
        oddalić wniosek powoda o zwolnienie od opłaty sądowej od zażalenia, w części w jakiej została ona pokryta opłatą sądową od wniosku o uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego (tj. w zakresie kwoty 100zł); 3) 
        oddalić zażalenie. SSA Joanna Naczyńska Sygn. akt I ACz 60/22 Uzasadnienie punktu 3 postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 lutego 2022 r. Postanowieniem z 7 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Katowicach umorzył postępowanie w sprawie. Podejmując to rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy rozważył, że postępowanie w sprawie zostało zawieszone 3 października 2021 r. - na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. Z informacji Krajowego Rejestru Sądowego pozwanej wynika, że organem uprawnionym do jej reprezentacji jest zarząd, przy czym spółka nie posiada prezesa zarządu, także inni członkowie nie zostali wpisani do rejestru, zaś ostatnia osoba pełniąca funkcję prezesa zarządu- W. C. został wykreślony z rejestru w dniu 30 października 2018 r. W ciągu dwóch lat od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie został ustanowiony dla pozwanej kurator w trybie art. 69 § 1 k.p.c. Powód nie złożył wniosku w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy, wobec upływu dwuletniego terminu od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, postępowanie w sprawie - w oparciu o art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. – należało umorzyć. Zażalenie na to postanowienie wniósł powód, domagając się jego uchylenia. Zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem: 1) art. 180 k.p.c. w zw. z art. 42 k.c. oraz w zw. z art. 69 ust. 1 zd. 2 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie, w szczególności niepodjęcie postępowania z urzędu, podczas gdy zachodziły ku temu podstawy w związku z ustanowieniem przez sąd rejestrowy kuratora dla pozwanej w trybie art. 42 k.c. , a nadto, gdy - przed umorzeniem postępowania- sąd winien zbadać zasadność i aktualność podstawy zawieszenia postępowania, jak również tak przed zawieszeniem, jak i późniejszym umorzeniem winien zbadać istnienie ewentualnych podstaw do powołania kuratora z urzędu w trybie art. 69 § 1 zd. 2 k.p.c. ; 2) art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. i w zw. z art. 69 § 1 zd. 2 k.p.c. oraz art. 45 Konstytucji RP przez przyjęcie, że trwały podstawy zawieszenia postępowania, a także, że nie zachodziły (nie rozważono czy zachodziły) podstawy do wyznaczenia przez Sąd z urzędu kuratora dla strony pozwanej w trybie art. 69 § 1 zd. 2 k.p.c. , a to w związku z wystąpieniem uzasadnionego przypadku (a w konsekwencji doszło do umorzenia postępowania i w istocie do ograniczenia prawa strony do wymiaru sprawiedliwości), podczas gdy z przebiegu procesu wynika, że zachodził uzasadniony przypadek takiego powołania kuratora z powodu ewidentnej obstrukcji procesowej ze strony pozwanej, a z odpisu z rejestru pozwanej spółki wynika, że ustanowiono dla niej już 4 kuratorów, w tym m.in. kuratora „w celu niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do powołania zarządu spółki”, co stanowi o takich szczególnych okolicznościach. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Po wykreśleniu w dniu 30 października 2018 r. z Krajowego Rejestru Sądowego ostatniego prezesa zarządu pozwanej - W. C. i niepowołaniu nowego członka zarządu, w składzie organów pozwanej wystąpiły braki uniemożliwiające jej działanie. Zawieszenie postępowania w sprawie na tej podstawie - w oparciu o art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. było zatem w pełni uprawnione. Powód nie zaskarżył postanowienia zawieszającego postępowanie. Także obecnie nie wskazuje na żadne uchybienie Sądu przy podejmowaniu decyzji co do zawieszenia postępowania. Upływ dwóch lat od daty zawieszenia postępowania konstytuował podstawę do jego umorzenia - w oparciu o art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. Wbrew przekonaniu powoda, przeszkody do umorzenia postępowania w sprawie nie stanowił fakt ustanowienia przez sąd rejestrowy - Sąd Rejonowy dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 10 maja 2021 r. (sygn. akt KR.XII NS-REJ KRS (...) ), kuratora w osobie M. G. - na podstawie art. 42 k.c. Stosownie do tego przepisu, kurator umocowany jest do działania do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej albo ustanowienia likwidatora uprawnionego do reprezentowania osoby prawnej i prowadzenia jej spraw, przy czym przydane mu umocowanie do reprezentacji może być realizowane jedynie w granicach określonych w zaświadczeniu sądu. Ze wpisu dokonanego w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że działania kuratora M. G. ograniczone zostały do podejmowania czynności przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w N. w celu dokonania czynności zawiadomienia spółki o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku z wszczęciem postępowania w sprawie przestępstwa karnego skarbowego, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa . Ograniczenie to oznacza, że kurator M. G. nie mogłaby reprezentować pozwanej w rozpatrywanej sprawie sądowej. Trafnie Sąd Okręgowy przyjął, że podjęcie postępowania w sprawie uzależnione było od ustanowienia kuratora procesowego w trybie przewidzianym w art. 69 k.p.c. Zgodnie z tą normą Sąd orzekający w sprawie mógł ustanowić dla pozwanej kuratora na wniosek powoda, jednakże wniosku takiego powód nie złożył. Wprawdzie Sąd orzekający w sprawie mógł też ustanowić takiego kuratora z urzędu, niemniej możliwość taka uwarunkowana była uznaniem, że zachodzi wyjątkowy, uzasadniony przypadek. Umorzenie postępowania implikowało przyjęcie, że podstawy takiej Sąd Okręgowy się nie dopatrzył. Do kwalifikacji, że taki wyjątkowy, uzasadniony przypadek wystąpił nie uprawnia przywoływana przez powoda okoliczność, że ustanowionych zostało 4 kuratorów do reprezentowania pozwanej, ponieważ ustanawiani oni byli w innych, niezwiązanych ze sprawą postępowaniach, bądź do podjęcia określonych czynności. Działania tych kuratorów nie wpływały na tok procedowania w rozpatrywanej sprawie. Nie rokowały uzupełnienia braków w organie pozwanej umożliwiającego podjęcie postępowania i nie tamowały, ani nie ograniczały powoda w możliwości złożenia wniosku o ustanowienie kuratora dla pozwanej – w trybie art. 69 §1 k.p.c. Nie czyniły też wniosku powoda o ustanowienie kuratora w żadnej sferze niecelowym, czy nieracjonalnym. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, jako bezzasadne - w oparciu o art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. SSA Joanna Naczyńska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI