I ACz 538/16

Sąd Apelacyjny w SzczecinieSzczecin2016-07-27
SAOSRodzinnerozwódŚredniaapelacyjny
rozwódzażalenieodrzucenie pozwusprawa w tokupełnomocnictwokoszty postępowania

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu pozwu o rozwód, uznając, że sprawa była już w toku z powodu wcześniejszego doręczenia pozwu w tożsamej sprawie.

Powódka wniosła o rozwód, a Sąd Okręgowy odrzucił jej pozew, wskazując na tożsamość sprawy z wcześniej toczącą się postępowaniem. Powódka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak umocowania pełnomocnika w pierwszej sprawie. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że tożsamość stron i przedmiotu sprawy nie budzi wątpliwości, a pozew w pierwszej sprawie został skutecznie wniesiony i doręczony przed wniesieniem pozwu w drugiej sprawie.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie rozpatrywał zażalenie powódki A. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie, który odrzucił jej pozew o rozwód. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie pozwu tym, że sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami była już w toku, zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 104 k.c.) poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że czynność prawna złożenia pozwu przez jej pełnomocnika była ważna, mimo że jej zdaniem był on nieumocowany. Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c.) przez niezastosowanie, twierdząc, że w pierwszej sprawie zaszła nieważność postępowania z powodu braku należytego umocowania pełnomocnika. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za bezzasadne. Wyjaśnił, że stan sprawy w toku powstaje z chwilą doręczenia pozwu pozwanemu, a nie wniesienia go. Stwierdził, że tożsamość stron i roszczenia w obu sprawach nie budzi wątpliwości. Analizując daty, Sąd Apelacyjny ustalił, że pozew w pierwszej sprawie (sygn. akt X RC (...) /16) został wniesiony przez adwokata K. S. w dniu 26 lutego 2016 r. i doręczony pozwanemu 13 marca 2016 r. Pozew w drugiej sprawie (sygn. akt (...) ) został wniesiony przez radcę prawnego M. L. 31 marca 2016 r. i doręczony pozwanemu 11 kwietnia 2016 r. Sąd Apelacyjny uznał, że pełnomocnik w pierwszej sprawie posiadał umocowanie w chwili składania pozwu, a późniejsze odwołanie pełnomocnictwa nie wpływało na ważność czynności dokonanych wcześniej. W związku z tym, że pozew w pierwszej sprawie został doręczony wcześniej, Sąd Okręgowy prawidłowo odrzucił pozew w drugiej sprawie na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Zażalenie zostało oddalone, a koszty postępowania zażaleniowego zasądzono od powódki na rzecz pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien odrzucić drugi pozew, jeśli pierwszy pozew został już doręczony pozwanemu, ponieważ stan sprawy w toku powstaje z chwilą doręczenia pozwu.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., sąd odrzuca pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku. Stan sprawy w toku powstaje z chwilą doręczenia pozwu pozwanemu, a nie wniesienia go. W przypadku dwóch toczących się spraw, zarzut sprawy w toku zachodzi co do sprawy, w której później został doręczony pozew pozwanemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznapowódka
M. S. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 199 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Stan sprawy w toku powstaje z chwilą doręczenia pozwu pozwanemu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi m.in. gdy strona nie miała zdolności procesowej lub nie była należycie reprezentowana.

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują odpowiednie przepisy ustawy.

k.c. art. 104

Kodeks cywilny

Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, skutki prawne czynności prawnej, która została dokonana bez wymaganego przez prawo umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu, zależą od treści czynności oraz od przepisów ustawy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o apelacji stosuje się odpowiednio do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tożsamość stron i przedmiotu sprawy w obu postępowaniach. Pierwszy pozew został doręczony pozwanemu przed wniesieniem i doręczeniem drugiego pozwu. Pełnomocnik powódki posiadał ważne umocowanie w chwili wniesienia pierwszego pozwu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 104 k.c. (zarzut braku umocowania pełnomocnika). Naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 379 pkt 2 k.p.c. (zarzut nieważności postępowania z powodu braku umocowania pełnomocnika).

Godne uwagi sformułowania

Stan sprawy w toku (zawisłość sporu) powstaje z chwilą doręczenia pozwu pozwanemu. Oznacza to, że z dwóch toczących się spraw zarzut sprawy w toku zachodzi co do sprawy, w której później został doręczony pozew pozwanemu. Tożsamość roszczenia (o rozwód) oraz stron procesowych w sprawach (...) i (...) Sądu Okręgowego w Szczecinie nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości. W związku z powyższym brak podstaw do uznania, aby w chwili złożenia pozwu (26 luty 2016 roku) nie posiadał on umocowania do reprezentowania powódki.

Skład orzekający

Marta Sawicka

przewodniczący-sprawozdawca

Edyta Buczkowska-Żuk

sędzia

Danuta Jezierska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście tożsamości sprawy i momentu powstania stanu zawisłości sporu, a także kwestii ważności czynności procesowych dokonanych przez pełnomocnika po utracie umocowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dwóch pozwów o rozwód i zarzutów dotyczących pełnomocnictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – odrzucenia pozwu z powodu tożsamości sprawy, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące momentu powstania zawisłości sporu i wpływu utraty umocowania pełnomocnika.

Pozew o rozwód odrzucony? Kluczowa data to doręczenie, nie wniesienie!

Sektor

rodzinne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 538/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Marta Sawicka (spr.) Sędziowie: SSA Edyta Buczkowska-Żuk SSA Danuta Jezierska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Szczecinie sprawy z powództwa A. S. przeciwko M. S. (1) o rozwód na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt (...) p o s t a n a w i a: I. oddalić zażalenie; II. zasądzić od powódki na rzecz pozwanego kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych ) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. SSA E. Buczkowska-Żuk SSA M. Sawicka SSA D. Jezierska Sygn. akt I ACz 538/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie odrzucił pozew w sprawie z powództwa A. S. przeciwko M. S. (1) o rozwód, toczącej się pod sygn. (...) . W uzasadnieniu wskazał, iż pozwem z dnia 21 marca 2016 roku powódka A. S. wniosła przeciwko pozwanemu M. S. (1) o rozwód ich małżeństwa zawartego 27 lipca 2013 roku w K. . Pozwem z 1 grudnia 2015 roku (sygn.. (...) ), należycie opłaconym, A. S. wystąpiła z tożsamym, co powyższe, żądaniem. W tym stanie rzeczy, wobec tożsamości stron i przedmiotu sprawy, pozew w sprawie (...) należało ‒ na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. ‒ odrzucić. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 kwietnia 2016 roku wniosła powódka A. S. , zaskarżając je w całości i zarzucając: ‒ naruszenie prawa materialnego, to jest przepisu art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 104 k.c. poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że czynność prawna polegająca na złożeniu pozwu przez adw. K. S. w sprawie (...) była ważna, podczas gdy była ona dokonana bez umocowania, wobec czego pozostaje nieważna jako sprzeczna z ustawą: ‒ naruszenie przepisów postępowania, to jest przepisu art. 379 pkt 2 k.p.c. poprzez niezastosowanie, a mianowicie przyjęcie, że w sprawie (...) , prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Szczecinie A. S. skutecznie wniosła pozew przeciwko M. S. (1) , a tym samym w powyższej oraz w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość stron i przedmiotu sprawy, podczas gdy pozew w sprawie X RC (...) /16został wniesiony przez pełnomocnika nie będącego należycie umocowanym, wobec czego w sprawie (...) zachodzi nieważność postępowania. Stawiając powyższe zarzuty powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia celem kontynuowania postępowania przed Sądem Okręgowym w Szczecinie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany wnosił o oddalenie zażalenia powódki w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie powódki okazało się bezzasadne. Stosownie do treści przepisu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Stan sprawy w toku (zawisłość sporu) powstaje z chwilą doręczenia pozwu pozwanemu. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu o stanie sprawy w toku zawsze decyduje chwila doręczenia, a nie wniesienia pozwu. Oznacza to, że z dwóch toczących się spraw zarzut sprawy w toku zachodzi co do sprawy, w której później został doręczony pozew pozwanemu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1982 roku, IV CZ 80/82, niepubl.). Stan sprawy w toku zachodzi wówczas, kiedy występuje identyczność stron i roszczeń procesowych. Identyczność stron istnieje, gdy w obydwu sprawach uczestniczą te same strony, chociażby nawet występowały w odwrotnych rolach procesowych. Z identycznością roszczeń mamy do czynienia, kiedy żądania obydwu pozwów i ich podstawy faktyczne (okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie) są takie same. Tożsamość roszczenia (o rozwód) oraz stron procesowych w sprawach (...) i (...) Sądu Okręgowego w Szczecinie nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości. Pozew o rozwód w sprawie (...) sporządzony przez adw. K. S. wpłynął do Sądu Okręgowego w dniu 26 lutego 2016 roku wraz z pełnomocnictwem rodzajowym datowanym na 1 grudnia 2015 roku i należną opłatą. W wykonaniu zarządzenia z 18 marca 2016 roku odpis pozwu z załącznikami doręczono pozwanemu w tej sprawie z dniu 13 marca 2016 roku, zaś w dniu 8 kwietnia 2016 roku do akt wpłynęła odpowiedź na pozew. W wykonaniu zobowiązania Sądu do uzupełnienia braków wniosku o udzielenie zabezpieczenia pełnomocnik powódki ‒ adw. K. S. ‒ pismem z 8 kwietnia 2016 roku (wpływ 11 kwietnia 2016 roku) powiadomił o cofnięciu mu przez powódkę pełnomocnictwa do reprezentowania jej w tej sprawie oraz dołączył dokument odwołania pełnomocnictwa datowany na dzień 29 lutego 2016 roku. W związku z powyższym brak podstaw do uznania, aby w chwili złożenia pozwu (26 luty 2016 roku) nie posiadał on umocowania do reprezentowania powódki. Pozew w sprawie (...) sporządzony przez reprezentującego powódkę radcę prawnego M. L. wpłynął do Sądu Okręgowego w dniu 31 marca 2016 roku, zaś odpis pozwu w tej sprawie doręczony został pozwanemu w dniu 11 kwietnia 2016 roku, a więc później aniżeli w sprawie (...) . Zważywszy zatem na opisane na wstępie reguły pozew w niniejszej sprawie z mocy prawidłowo zastosowanego przez Sąd Okręgowy przepisu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. podlegał odrzuceniu. Z tych motywów zażalenie oddalono ( art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. ), o kosztach postępowania zażaleniowego orzekając na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w związku z § 4 ust. 1 pkt 1, § 10 ust. 2 pkt 2 z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800). SSA E. Buczkowska-Żuk SSA M. Sawicka SSA D. Jezierska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI