I ACz 594/15

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2015-06-25
SAOSCywilneprawo zobowiązańŚredniaapelacyjny
rentapowaga rzeczy osądzonejpostępowanie zażalenioweutracone zarobkikoszty utrzymaniasąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, oddalając zarzut powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do żądania renty z tytułu utraconych zarobków, uznając, że nie było ono przedmiotem wcześniejszego postępowania.

Powódka złożyła pozew o zapłatę, który Sąd Okręgowy odrzucił w części dotyczącej renty z tytułu utraconych zarobków i zwiększonych kosztów utrzymania, powołując się na powagę rzeczy osądzonej. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, zmienił to postanowienie w części dotyczącej renty z tytułu utraconych zarobków, stwierdzając, że kwestia ta nie była wcześniej rozstrzygana. W pozostałej części zażalenie oddalono.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej, które odrzuciło pozew w części dotyczącej roszczeń o zapłatę z tytułu utraconych zarobków i zwiększonych kosztów utrzymania, powołując się na powagę rzeczy osądzonej w związku z wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem dotyczącym renty wyrównawczej. Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut powagi rzeczy osądzonej, dotyczący renty wyrównawczej do dnia 13 marca 2014 r., był zasadny, ponieważ kwestia ta była już prawomocnie rozstrzygnięta. Jednakże, Sąd Apelacyjny stwierdził, że żądanie renty z tytułu utraconych dochodów nie było przedmiotem wcześniejszego postępowania i dlatego nie mogło być objęte powagą rzeczy osądzonej. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym tego żądania, oddalając zarzut powagi rzeczy osądzonej, a w pozostałej części zażalenie oddalił, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia końcowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut powagi rzeczy osądzonej nie może być skutecznie podniesiony w odniesieniu do żądania renty z tytułu utraconych zarobków, jeśli kwestia ta nie była przedmiotem wcześniejszego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że powaga rzeczy osądzonej obejmuje jedynie te roszczenia, które były przedmiotem wcześniejszego postępowania. Żądanie renty z tytułu utraconych dochodów nie było rozstrzygane w poprzednich sprawach, dlatego nie mogło być objęte powagą rzeczy osądzonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia w punkcie 1. i oddalenie w pozostałej części

Strona wygrywająca

S. P. (w części dotyczącej renty z tytułu utraconych zarobków)

Strony

NazwaTypRola
S. P.osoba_fizycznapowódka
Szpital (...) w B.instytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia pozwu w przypadku powagi rzeczy osądzonej.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja powagi rzeczy osądzonej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 199 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca pozew, jeżeli z okoliczności wynika, że sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu apelacyjnym stosuje się odpowiednio do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 222

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zarzutu powagi rzeczy osądzonej.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie renty z tytułu utraconych dochodów nie było przedmiotem wcześniejszego postępowania i nie podlegało powadze rzeczy osądzonej.

Odrzucone argumenty

Pozew w części dotyczącej roszczenia o zapłatę z tytułu utraconych zarobków i zwiększonych kosztów utrzymania powinien zostać odrzucony z powodu powagi rzeczy osądzonej.

Godne uwagi sformułowania

o szeroko rozumianych roszczeniach rentowych powódki za okres do 13 marca 2014 r. rozstrzygnął już prawomocnie w sprawie o sygnaturze II Ca 746/14 Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej, stwarzając tym samym w tym zakresie (obejmującym żądanie skapitalizowanej renty naliczonej do tego dnia) powagę rzeczy osądzonej. Uszło uwagi Sądu Okręgowego, że żądanie to nie było przedmiotem rozpoznania w żadne z dotychczas toczących się między stronami spraw, nie mogło zatem w świetle art. 366 k.p.c. zostać objęte powagą rzeczy osądzonej.

Skład orzekający

Piotr Wójtowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Lucyna Świderska-Pilis

sędzia

Joanna Kurpierz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja powagi rzeczy osądzonej w kontekście roszczeń rentowych i utraconych zarobków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy jedno z żądań nie było przedmiotem wcześniejszego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - powagi rzeczy osądzonej, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania publicznego.

Powaga rzeczy osądzonej – kiedy sąd może odrzucić pozew?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 594/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2015 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach w Wydziale I Cywilnym w składzie następującym: Przewodniczący SSA Piotr Wójtowicz (spr.) Sędziowie: SA Lucyna Świderska-Pilis SA Joanna Kurpierz po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. P. przeciwko Szpitalowi (...) w B. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I C 226/14, p o s t a n a w i a : 1) zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 1. w ten sposób, że oddalić podniesiony przez pozwany Szpital zarzut powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do żądania renty z tytułu utraconych zarobków; 2) w pozostałej części zażalenie oddalić; 3) rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić orzeczeniu końcowemu. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy na podstawie art. 199§2 k.p.c. odrzucił pozew w części obejmującej roszczenie o zapłatę 71305,23 zł z żądanych z tytułu utraconych od maja 2011 r. do kwietnia 2014 r. zarobków 74733,16 zł, a także w części obejmującej roszczenie o zapłatę dalszych 10600,63 zł z żądanych z tytułu zwiększonych kosztów utrzymania w okresie od 2 października 2013 r. do 30 kwietnia 2014 r. 16176,09 zł z tym uzasadnieniem, że o szeroko rozumianych roszczeniach rentowych powódki za okres do 13 marca 2014 r. rozstrzygnął już prawomocnie w sprawie o sygnaturze II Ca 746/14 Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej, stwarzając tym samym w tym zakresie (obejmującym żądanie skapitalizowanej renty naliczonej do tego dnia) powagę rzeczy osądzonej. W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie powódka zarzuciła obrazę art. 199§2 k.p.c. w związku z art. 366 k.p.c. i w oparciu o ten zarzut wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu końcowym. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie odnieść się przyjdzie do wniosku zażaleniowego, który w kształcie mu nadanym nie nadaje się do uwzględnienia. W postępowaniu zażaleniowym wszak stosuje się na podstawie art. 397§2 k.p.c. odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym, spośród których treścią swą wnioskowi odpowiada art. 386§4 k.p.c. , zezwala on jednak na uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jedynie w przypadku, gdy nie została w sprawie rozpoznana jej istota lub gdy dla wydania orzeczenia niezbędne jest przeprowadzenie w całości postępowania dowodowego, w sprawie niniejszej tymczasem żadna z tych przesłanek nie zaistniała. Skarżącej zapewne chodziło o uchylenie wyroku w celu merytorycznego rozpoznania całości zgłoszonego żądania (czyli o swoistą zmianę postanowienia przez jego uchylenie), takie rozstrzygnięcie możliwe jest jednak tylko w przypadku wydania orzeczenia z urzędu, a skarżone postanowienie wydane zostało nie z urzędu, a w uwzględnieniu podniesionego przez pozwany Szpital zarzutu powagi rzeczy osądzonej; w takim przypadku pożądane przez powódkę w instancji odwoławczej orzeczenie przybrać mogłoby jedynie postać zmiany zaskarżonego postanowienia przez oddalenie zarzutu powagi rzeczy osądzonej ( art. 222 k.p.c. ). Tak rozumiane zażalenie na uwzględnienie zasługuje tylko częściowo. Rację, co do zasady, ma Sąd Okręgowy, gdy wywodzi, że powaga rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 366 k.p.c. w przypadku żądania renty wyrównawczej obejmuje cały okres toczącego się uprzednio postępowania sądowego, aż do jego prawomocnego zakończenia. Z tego punktu widzenia obojętne jest, jak długo toczyło się postępowanie w drugiej instancji, a także to, czy sąd drugiej instancji prowadził własne postępowanie dowodowe, czy też oparł się wyłącznie na materiale zgromadzonym w postępowaniu pierwszo instancyjnym. Istotne jest to, że apelacja powódki od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 2 października 2013 r., oddalającego częściowo jej powództwo o podwyższenie przyznanej jej uprzednio renty wyrównawczej, została oddalona, co oznacza, że do dnia 13 marca 2014 r. (data wyroku w drugiej instancji) orzekający w tej sprawie jako odwoławczy Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej nie znalazł podstaw do przyznania powódce renty wyższej, ta bowiem nie wykazała wówczas, że potrzeby jej uzasadniają świadczenia wyższe. Została w ten sposób stworzona powaga rzeczy osądzonej, która każe odrzucić na podstawie art. 199§1 pkt 2 k.p.c. pozew obejmujący żądania za okres objęty tą powagą, niezależnie od tego, czy przybrałyby one postać powództwa o podwyższenie renty, czy powództwa o jednorazową zapłatę skapitalizowanej sumy rent wedle powódki jej należnych, a nie wypłaconych. Odmiennie ocenić przyjdzie żądanie renty z tytułu utraconych dochodów, i to też niezależnie od formy jej dochodzenia. Uszło uwagi Sądu Okręgowego, że żądanie to nie było przedmiotem rozpoznania w żadne z dotychczas toczących się między stronami spraw, nie mogło zatem w świetle art. 366 k.p.c. zostać objęte powagą rzeczy osądzonej. Z tej przyczyny nie było podstaw z art. 199§1 pkt 2 k.p.c. do w tym zakresie odrzucenia pozwu, a zmierzający do tego zarzut pozwanego winien był zostać na podstawie art. 222 k.p.c. oddalony. Z powyższych względów na podstawie art. 397§2 k.p.c. w związku z art. 386§1 k.p.c. i art. 385 k.p.c. oraz na podstawie art. 108§1 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI