I ACz 594/12

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-03-30
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
koszty sądoweopłata od pozwuzwrot pozwuorganizacja społecznauczestnik postępowaniapełnomocnikk.p.c.u.k.s.c.

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie Stowarzyszenia na zarządzenie o zwrocie pozwu z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, uznając, że Stowarzyszenie było jedynie uczestnikiem postępowania, a nie stroną wnoszącą pozew.

Stowarzyszenie (...) wniosło zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego o zwrocie pozwu z powodu nieopłacenia. Stowarzyszenie argumentowało, że jako organizacja społeczna powinno być zwolnione z opłat sądowych na takich samych zasadach jak prokurator. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu niższej instancji. Sąd uznał, że Stowarzyszenie nie wniosło pozwu na rzecz obywatela, lecz wstąpiło do postępowania jako uczestnik po stronie powodowej, a pozew faktycznie wniosła U. K., która nie uiściła należnej opłaty sądowej.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenie Stowarzyszenia (...) na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt I C 93/12, którym zwrócono pozew w sprawie z powództwa U. K. przeciwko (...) Company SE w R. z udziałem Stowarzyszenia (...) o zapłatę, jako nieopłacony. Stowarzyszenie domagało się uchylenia zarządzenia, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przez błędne uznanie, że nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na takich samych zasadach jak prokurator. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do wytoczenia powództwa przez Stowarzyszenie na rzecz U. K., lecz do uczestnictwa Stowarzyszenia w postępowaniu wytoczonym przez U. K. Zgodnie z art. 62 k.p.c., do organizacji społecznych wnoszących powództwa na rzecz obywateli stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze. Jednakże, w ocenie Sądu, pozew został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego zarówno Stowarzyszenie, jak i U. K. Ponieważ przepisy nie przewidują jednoczesnej możliwości wytoczenia powództwa przez obywatela i na jego rzecz przez organizację społeczną, uznano, że powództwo wniosła U. K., a Stowarzyszenie wstąpiło do procesu za jej zgodą. Organizacje społeczne wstępujące do sprawy w celu ochrony praw obywatela nie mają pozycji podmiotu trzeciego, a ich stanowisko jest ściśle związane ze stanowiskiem strony powodowej. Wobec uznania, że powództwo wniosła U. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, i nieuiszczenia przez nią opłaty sądowej, zarządzenie o zwrocie pozwu było prawidłowe. Sąd zaznaczył, że stanowisko skarżącego o zwolnieniu organizacji społecznych od kosztów sądowych na podstawie art. 96 u.k.s.c. jest dyskusyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja społeczna wstępująca do postępowania w celu ochrony praw obywatela nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na takich samych zasadach jak prokurator, a jej pozycja procesowa jest inna niż powoda.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Stowarzyszenie nie wniosło pozwu, lecz wstąpiło jako uczestnik postępowania po stronie powodowej. Przepisy o prokuratorze stosuje się odpowiednio do organizacji społecznych wnoszących powództwa na rzecz obywateli, jednakże w tym przypadku pozew wniosła U. K., a Stowarzyszenie jedynie wstąpiło do procesu. Pozycja procesowa organizacji społecznej wstępującej do sprawy w celu ochrony praw obywatela jest ściśle związana ze stanowiskiem strony powodowej i nie daje jej automatycznego zwolnienia od kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy we Wrocławiu

Strony

NazwaTypRola
U. K.osoba_fizycznapowódka
(...) Company SEspółkapozwany
Stowarzyszenie (...)instytucjauczestnik postępowania po stronie powodowej

Przepisy (15)

Główne

k.p.c. art. 62

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o prokuratorze do organizacji społecznych wnoszących powództwa na rzecz obywateli lub uczestniczących w postępowaniu dla ochrony praw obywateli.

k.p.c. art. 130 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zarządzenia o zwrocie pozwu w przypadku nieuiszczenia opłaty sądowej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

u.k.s.c. art. 96 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Wskazuje osoby zwolnione od kosztów sądowych; brak w nim organizacji społecznych.

u.k.s.c. art. 8 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych.

u. KRS art. 36 § 13

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

u. KRS art. 1 § 2

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

k.p.c. art. 61 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy organizacji społecznych.

k.p.c. art. 55

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek wskazania osoby, na rzecz której wytoczono powództwo.

k.p.c. art. 56

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zawiadomienia osoby, na rzecz której wytoczono powództwo, i prawo wstąpienia tej osoby w każdym stadium postępowania.

k.p.c. art. 61 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wstąpienia organizacji społecznych do sprawy.

k.p.c. art. 60

Kodeks postępowania cywilnego

Pozycja procesowa prokuratora.

k.p.c. art. 61 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wstąpienia organizacji społecznych do sprawy.

k.p.c. art. 61 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wstąpienia organizacji społecznych do sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stowarzyszenie nie wniosło pozwu, lecz wstąpiło jako uczestnik postępowania po stronie powodowej. Powództwo wniosła U. K., która nie uiściła opłaty sądowej. Zastosowanie art. 130(2) § 1 k.p.c. i zarządzenie o zwrocie pozwu było prawidłowe.

Odrzucone argumenty

Stowarzyszenie, jako organizacja społeczna, powinno być zwolnione z opłat sądowych na takich samych zasadach jak prokurator. Niewłaściwe zastosowanie przepisów k.p.c. i ustawy o kosztach sądowych.

Godne uwagi sformułowania

nie mamy do czynienia z wytoczeniem powództwa przez Stowarzyszenie (...) na rzecz U. K., ale z uczestnictwem Stowarzyszenia w postępowaniu wytoczonym przez U. K. kodeks postępowania cywilnego nie przewiduje jednoczesnej możliwości wytoczenia powództwa przez obywatela i - na jego rzecz – przez reprezentującą go organizację społeczną stanowisko skarżącego, iż odpowiednie stosowanie do organizacji społecznych przepisów o prokuratorze obejmuje również regulację art. 96 u.k.s.c. i skutkuje zwolnieniem tych organizacji od kosztów sądowych w sprawie z mocy ustawy, jest co najmniej dyskusyjne.

Skład orzekający

Jan Gibiec

przewodniczący-sprawozdawca

Aleksandra Marszałek

sędzia

Janusz Kaspryszyn

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja roli i praw organizacji społecznych w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w kontekście opłat sądowych i możliwości reprezentacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organizacja społeczna wstępuje do sprawy, a nie jest głównym powodem; interpretacja przepisów o kosztach sądowych dla organizacji społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi i rolą organizacji społecznych w procesie cywilnym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy organizacja społeczna zawsze jest zwolniona z opłat sądowych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 594/12 POSTANOWIENIE Dnia 30 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec (spr.) Sędzia SA: Sędzia SA: Aleksandra Marszałek Janusz Kaspryszyn po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: U. K. przeciwko: (...) Company SE w R. ( Łotwa) z udziałem po stronie powodowej Stowarzyszenia (...) w P. o zapłatę na skutek zażalenia Stowarzyszenia (...) na zarządzenie Przewodniczącego w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt I C 93/12 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 9 lutego 2012 r. Przewodniczący w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu zwrócił pozew w niniejszej sprawie jako nieopłacony. W uzasadnieniu podniósł, że przepis art. 96 u.k.s.c. wskazuje wszystkie osoby zwolnione od kosztów sądowych i brak w tym przepisie organizacji społecznych, o których mowa w art. 61 § 5 k.p.c. , zaś odpowiednie zastosowanie do takiej organizacji przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych o prokuratorze było nieuzasadnione. W zażaleniu na powyższe zarządzenie Stowarzyszenie (...) domagało się jego uchylenia. Zarzuciło naruszenie art. 8, art. 61 § 5, art. 130 2 § 1 k.p.c. , art. 96 ust. 1 pkt 6 i art. 8 ust. 1 u.k.s.c. oraz art. 36 pkt 13 i art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o KRS przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Stowarzyszenie nie korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych na takich samych zasadach, jak prokurator. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało oddaleniu. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu I instancji o konieczności dokonania zwrotu pozwu w niniejszej sprawie z uwagi na nieuiszczenie opłaty przez profesjonalnego pełnomocnika powódki. W ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z wytoczeniem powództwa przez Stowarzyszenie (...) na rzecz U. K. , ale z uczestnictwem Stowarzyszenia w postępowaniu wytoczonym przez U. K. . Zgodnie z art. 62 k.p.c. , do organizacji społecznych wnoszących powództwa na rzecz obywateli, jak również do uczestnictwa takich organizacji w postępowaniu dla ochrony praw obywateli, stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze. Odpowiednie zastosowanie mają przepisy art. 55 i 56 k.p.c. , tj. m.in. obowiązek wskazania osoby, na rzecz której powództwo zostaje wytoczone, obowiązek zawiadomienia jej o tym i prawo wstąpienia tej osoby w każdym stadium postępowania (tak. M. Jędrzejewska, K. Weitz w Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz pod red T. Erecińskiego – komentarz do art. 62 k.p.c., Lewis Nexis, str. 230). W niniejszej sprawie pozew został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego, zgodnie z przedłożonymi pełnomocnictwami, zarówno Stowarzyszenie (...) , jak i U. K. – k. 2, k. 13. Ponieważ kodeks postępowania cywilnego nie przewiduje jednoczesnej możliwości wytoczenia powództwa przez obywatela i - na jego rzecz – przez reprezentującą go organizację społeczną, uznać należało, że powództwo w niniejszej sprawie wniosła U. K. , zaś Stowarzyszenie (...) wstąpiło do procesu za jej zgodą. Organizacje społeczne, które wstępują do sprawy w przypadkach określonych w art. 61 § 1 k.p.c. nie mają pozycji podmiotu trzeciego, jaką w myśl art. 60 ma prokurator - przystępują do postępowania wyłącznie w celu ochrony praw obywatela, występować będą zatem po stronie powodowej (z reguły) lub pozwanej. Organizacje wstępujące do postępowań w sprawach uregulowanych w art. 61 § 3, 4 i 5 k.p.c. , w których wstąpienie to podyktowane jest interesem grupowym (wypełnianiem statutowych zadań organizacji), mają natomiast bardziej samodzielne stanowisko w procesie, niezwiązane tak bezwzględnie ze stanowiskiem strony powodowej (por. Komentarz j.w.). Stąd konieczne było doprecyzowanie pozycji procesowej Stowarzyszenia w niniejszej sprawie i określenia Stowarzyszenia jako uczestnika postępowania występującego po stronie powodowej, nie zaś powoda. Wobec uznania, że powództwo w niniejszej sprawie wniosła U. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, i nie uiściła ona opłaty sądowej od pozwu, uznać należało, że zastosowanie przez Przewodniczącego art. 130 2 § 1 k.p.c. i zarządzenie o zwrocie pozwu, było prawidłowe. Na marginesie wskazać należy, że stanowisko skarżącego, iż odpowiednie stosowanie do organizacji społecznych przepisów o prokuratorze obejmuje również regulację art. 96 u.k.s.c. i skutkuje zwolnieniem tych organizacji od kosztów sądowych w sprawie z mocy ustawy, jest co najmniej dyskusyjne. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI