I CZ 39/11

Sygn. akt I CZ 39/11 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 maja 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
 
w sprawie z wniosku E.W. 
przy uczestnictwie B. J. i R. J. 
o ubezwłasnowolnienie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2011 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania B. J. na postanowienie              Sądu 
Apelacyjnego  
z dnia 17 grudnia 2010 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 17 grudnia 2010 r. odrzucił apelację 
uczestniczki postępowania B. J. (z d. P.), wniesioną przez profesjonalnego 
pełnomocnika ustanowionego z urzędu, od postanowienia Sądu I instancji, którym 
orzeczono częściowe ubezwłasnowolnienie uczestniczki. Rozstrzygnięcie to 
uzasadnił nieopłaceniem apelacji wraz z jej wniesieniem, co uzasadniało jej 
odrzucenie na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c., znajdującego zastosowanie w tej 
sprawie z mocy art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o  zmianie ustawy – 
Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 
1571), nakazującego stosować nowe regulacje do postępowań wszczętych po dniu 
jej wejścia w życie, tj. po 1 lipca 2009 r. Tymczasem niniejsza sprawa została 
wszczęta 31 października 2008 r., a więc dotychczasowy art. 1302 §  3 k.p.c. miał 
zastosowanie. Nieopłacenie w terminie apelacji wniesionej przez profesjonalnego 
pełnomocnika uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 1302 §  3 k.p.c. w zw. z 
art. 373 k.p.c., stwierdził Sąd Apelacyjny. 
 
W zażaleniu na to postanowienie, wniesiony przez pełnomocnika 
uczestniczki postępowania ustanowionego z urzędu, zarzucono nieuwzględnienie 
art. 100 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. 
Żaląca powołała się na pismo Sądu Okręgowego z dnia 22 lipca 2009 r. skierowane 
do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie dla niej adwokata, z  którego 
wynika korzystanie przez skarżącą ze zwolnienia od kosztów sądowych w całym 
postępowaniu, a nie w poszczególnych instancjach sądowych. 
 
W konsekwencji powyższego zwolnienia od kosztów sądowych uczestniczka 
nie miała obowiązku uiszczania opłaty od apelacji, wobec czego odrzucenie 
apelacji na podstawie tej okoliczności uczestniczka uważa za niezasadne. 
 
W piśmie z dnia 11 lutego 2010 r. uzupełniającym braki zażalenia żaląca 
wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu apelacji, oraz 
załączyła pismo Sądu Okręgowego skierowane do Okręgowej Rady Adwokackiej w 
W. z dnia 22 lipca 2009 r. 

 
3 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone 
postanowienie wydane zostało zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c., w brzmieniu tego 
przepisu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2009 r., w zw. z art. 373 k.p.c.  
 
Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w dniu 31 października 
2008 r., wobec czego nie znajdował w nim zastosowania przepis art. 1 pkt 3a) 
w  zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks 
postępowania  cywilnego oraz niektórych  innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571). 
Oznacza to zarazem, że w niniejszym postępowaniu znajdował zastosowanie art. 
1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2009 r.  Jakkolwiek  
ustawodawca z tym dniem uchylił art. 1302 § 3 k.p.c., to jednak w przypadkach, 
w których znajduje on zastosowanie środki odwoławcze wnoszone m.in. przez 
adwokata, a nie opłacone należycie, podlegają odrzuceniu bez wzywania do 
uzupełnienia braków (postanowienie SN z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt  II 
PZ 16/09).     
 
Skarżąca nie była zwolniona od kosztów sądowych w niniejszej sprawie 
wobec braku w aktach sprawy postanowienia Sądu w tym przedmiocie, natomiast 
za równoznaczne z takim zwolnieniem nie można uznać - wbrew stanowisku  
żalącej – ustanowienia dla niej adwokata z urzędu postanowieniem Sądu z dnia 16 
lipca 2009 r.  (k. 196 akt). W tej sytuacji wniesiona przez adwokata w dniu 24 
sierpnia 2010 r. apelacja  (k. 341) podlegała opłacie w wysokości stałej, a która to 
apelacja w chwili jej wniesienia nie została należycie opłacona. Zasadnie więc 
uznał Sąd Apelacyjny, że nieopłacenie w terminie, przez profesjonalnego 
pełnomocnika będącego adwokatem, apelacji podlegającej opłacie w wysokości 
stałej skutkowało obowiązkiem odrzucenia jej przez Sąd na podstawie 
znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 1302 § 3 k.p.c., w brzmieniu 
sprzed dnia 1 lipca 2009 r., w zw. z art. 373 k.p.c.      
 
Okoliczność, że pełnomocnik z urzędu reprezentujący skarżącą otrzymał 
z Okręgowej Rady Adwokackiej pismo Sądu Okręgowego z dnia 20 lipca 2009 r. 
załączone do zażalenia i stwierdzające, że uczestniczka B. P. korzysta ze 
zwolnienia od kosztów sądowych, a nadto, że został on wezwany przez Sąd do  

 
4 
uiszczenia opłaty od apelacji (k. 348) i opłatę tę w znaczkach sądowych następnie  
uiścił (k. 349), nie sanują skutków faktu wniesienia przez adwokata nieopłaconej  
apelacji, podlegającej opłacie w wysokości stałej, co uzasadniało obowiązek 
odrzucenia jej przez Sąd.   
 
Wskazane powyżej okoliczności mogłyby ewentualnie mieć znaczenie 
w innym postępowaniu o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od apelacji, 
natomiast nie mogą one odnieść zamierzonego skutku w niniejszym postępowaniu 
zażaleniowym, ponieważ nie podważają one oceny, że zaskarżone postanowienie 
zapadło zgodnie z obowiązującym prawem.  
 
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 
39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.