I ACz 573/15

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2015-04-13
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaapelacyjny
dobra osobistezadośćuczynienieprzeprosinywłaściwość sądusąd okręgowysąd rejonowyzażaleniepostępowanie cywilne

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie sądu niższej instancji o przekazaniu sprawy do sądu rejonowego, uznając, że rozszerzenie przez powoda żądania o publikację przeprosin czyni właściwym sąd okręgowy.

Powód M. B. domagał się od K. Z. zadośćuczynienia w kwocie 60 000 zł za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Okręgowy uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do sądu rejonowego, opierając się na założeniu, że powód dochodzi wyłącznie roszczenia majątkowego. Powód w zażaleniu rozszerzył żądanie o publikację przeprosin, co zdaniem Sądu Apelacyjnego, czyniło właściwym sąd okręgowy. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie.

Powód M. B. wniósł pozew przeciwko K. Z. o ochronę dóbr osobistych, domagając się zadośćuczynienia w kwocie 60 000 zł. Sąd Okręgowy w Kielcach postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i miejscową, przekazując sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim. Uzasadnienie opierało się na uchwale Sądu Najwyższego (I PZP 3/06), zgodnie z którą, jeśli poszkodowany dochodzi wyłącznie roszczeń majątkowych (jak zadośćuczynienie), właściwy jest sąd rejonowy. Powód wniósł zażalenie, podnosząc, że pierwotnie omyłkowo wskazał jedynie żądanie zadośćuczynienia, a w rzeczywistości domaga się również opublikowania przeprosin. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając zażalenie, zważył, że zgodnie z art. 316 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c., bierze pod uwagę stan sprawy z chwili orzekania. Rozszerzenie żądania przez powoda w zażaleniu, obejmujące żądanie niemajątkowe (przeprosiny) obok majątkowego (zadośćuczynienie), czyni właściwym do rozpoznania sprawy sąd okręgowy na podstawie art. 17 pkt 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał, że choć co do zasady rozszerzenie powództwa jest niedopuszczalne w postępowaniu zażaleniowym (art. 383 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.), to w tej konkretnej sytuacji przyjęcie niedopuszczalności prowadziłoby do niepotrzebnego przedłużania postępowania. Powód i tak mógłby rozszerzyć żądanie przed sądem rejonowym, który następnie musiałby przekazać sprawę z powrotem do sądu okręgowego. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Właściwy jest sąd rejonowy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na uchwale SN I PZP 3/06, zgodnie z którą dochodzenie wyłącznie roszczeń majątkowych (jak zadośćuczynienie) uzasadnia właściwość sądu rejonowego na podstawie art. 17 pkt 4 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powód M. B.

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznapowód
K. Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 17 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Właściwość sądu okręgowego w sprawach o ochronę dóbr osobistych, gdy dochodzone są roszczenia o charakterze niemajątkowym lub majątkowym i niemajątkowym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 17 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Właściwość sądu okręgowego w sprawach o roszczenia wynikające z naruszenia dóbr osobistych, gdy dochodzone są wyłącznie roszczenia majątkowe.

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bierze pod uwagę stan sprawy z chwili orzekania.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 383

Kodeks postępowania cywilnego

Zakaz rozszerzania żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozszerzenie żądania pozwu o publikację przeprosin w zażaleniu czyni sprawę właściwą dla sądu okręgowego. Przyjęcie niedopuszczalności rozszerzenia żądania w zażaleniu prowadziłoby do niepotrzebnego przedłużania postępowania.

Odrzucone argumenty

Powód dochodził wyłącznie roszczenia majątkowego, co czyniło właściwym sąd rejonowy (argument sądu pierwszej instancji).

Godne uwagi sformułowania

sąd rozpoznający zażalenie bierze pod uwagę stan sprawy z chwili orzekania rozstrzygnięcie, które było prawidłowe w chwili jego wydania przestanie być prawidłowe z powodu zmiany okoliczności w toku postępowania zażaleniowego przyjęcie niedopuszczalności takiej zmiany prowadziłoby bowiem jedynie do niepotrzebnego przedłużania postępowania

Skład orzekający

Józef Wąsik

przewodniczący-sprawozdawca

Grzegorz Krężołek

członek

Sławomir Jamróg

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Właściwość rzeczowa sądu w sprawach o ochronę dóbr osobistych, dopuszczalność rozszerzenia żądania w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozszerzenia żądania w postępowaniu zażaleniowym po wydaniu postanowienia o niewłaściwości sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty ustalania właściwości sądu i pokazuje, jak zmiana żądania w trakcie postępowania może wpłynąć na jego przebieg. Jest to ciekawy przykład dla prawników procesowych.

Jak rozszerzenie żądania w zażaleniu zmienia właściwość sądu? Wyjaśnia Sąd Apelacyjny.

Dane finansowe

WPS: 60 000 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I ACz 573/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2015 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Józef Wąsik (spr.) Sędziowie: SA Grzegorz Krężołek SA Sławomir Jamróg po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. B. przeciwko K. Z. o ochronę dóbr osobistych na skutek zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I C 3330/14 w przedmiocie właściwości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Sygn. akt I ACz 573/15 UZASADNIENIE Powód M. B. wystąpił z powództwem przeciwko pozwanemu K. Z. o naruszenie dóbr osobistych domagając się z tego tytułu zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 60 000 zł. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim jako właściwemu miejscowo i rzeczowo. W uzasadnieniu podano, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 25 października 2006r., sygn. akt I PZP 3/06 (OSNP 2007/11-12/151), które Sąd Okręgowy podzielił, naruszenie dobra osobistego może uzasadniać wystąpienie z roszczeniami zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym. Jeśli poszkodowany występuje z roszczeniem o charakterze niemajątkowym bądź - jednocześnie - z niemajątkowym i majątkowym, to sprawa należy do właściwości rzeczowej sądu okręgowego na podstawie art. 17 pkt 1 k.p.c. Jeżeli jednak poszkodowany domaga się wyłącznie ochrony o charakterze majątkowym, np. występuje jedynie z roszczeniem o zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, wówczas właściwość rzeczową sądu okręgowego uzasadnia jedynie art. 17 pkt 4 k.p.c. W przedmiotowej sprawie powód domaga się wyłącznie roszczenia o charakterze majątkowym, dlatego też właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim, właściwy ze względu na miejsce wystąpienie zdarzenia wywołujące szkodę. Powód wywiódł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, w którym domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, iż nastąpiła z jego strony omyłka przez wskazanie jedynie żądania zadośćuczynienia pieniężnego, nadto domaga się on bowiem od pozwanego opublikowania przeprosin o wskazanej treści. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie powoda zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, iż tut. Sąd Apelacyjny wypowiedział się już w tożsamej kwestii podlegającej rozstrzygnięciu w toku niniejszego postępowania zażaleniowego (postanowienie z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACz 538/15, niepubl.) wskazując, że zgodnie z art. 316 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. sąd rozpoznający zażalenie bierze pod uwagę stan sprawy z chwili orzekania. Może się więc zdarzyć, że rozstrzygnięcie, które było prawidłowe w chwili jego wydania przestanie być prawidłowe z powodu zmiany okoliczności w toku postępowania zażaleniowego. Taka sytuacja zaszła w przedmiotowej sprawie. Sąd Okręgowy trafnie uznał bowiem, że w sytuacji, gdy powód domaga się tylko zadośćuczynienia w kwocie 60 000 zł, właściwy jest sąd rejonowy. Jednakże w zażaleniu powód rozszerzył swoje żądanie, domagając się oprócz zadośćuczynienia opublikowania przeprosin. W takiej sytuacji właściwy będzie Sąd Okręgowy, zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.c. Dodatkowo należało w tym przypadku rozważać, czy rozszerzenie powództwa jest dopuszczalne w postępowaniu zażaleniowym - co też uczynił Sąd Apelacyjny w powołanym powyżej postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2015 r. podając, iż w myśl art. 383 k.p.c. jest to wyłączone w postępowaniu apelacyjnym, a według art. 397 § 2 k.p.c. przepis ten odpowiednio stosuje się w postępowaniu zażaleniowym. Dlatego nie można w postępowaniu zażaleniowym rozszerzyć żądania, które było przedmiotem rozstrzygnięcia np. żądanego sposobu zabezpieczenia. Jednakże jeśli sąd pierwszej instancji rozstrzygał jedynie kwestię wpadkową, niebędącą przedmiotem wniosku, należy przyjąć dopuszczalność takiej zmiany. W niniejszej sprawie przyjęcie niedopuszczalności takiej zmiany prowadziłoby bowiem jedynie do niepotrzebnego przedłużania postępowania. Po ewentualnym oddaleniu zażalenia sprawa trafiłaby do Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, powód przed tamtym sądem ponownie rozszerzyłby żądanie, do czego byłby w pełni uprawniony i sąd ten musiałby przekazać sprawę ponownie Sądowi Okręgowemu w Kielcach. W konsekwencji w pełni podzielając stanowisko Sądu odwoławczego wyrażone w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACz 538/15, Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę