I ACz 548/12

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2012-08-24
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaapelacyjny
zachowekpełnomocnik z urzęduzażalenieprawo spadkowepostępowanie cywilnesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, ustanawiając dla pozwanego pełnomocnika z urzędu w sprawie o zachowek ze względu na jego znaczną wartość i potencjalne skomplikowanie prawne.

Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie o zachowek, uznając, że pozwany jest w stanie samodzielnie prowadzić proces. Pozwany wniósł zażalenie, argumentując, że znacząca wartość przedmiotu sporu i konieczność sprzedaży majątku uzasadniają potrzebę profesjonalnej pomocy prawnej. Sąd Apelacyjny uwzględnił zażalenie, zmieniając postanowienie i ustanawiając pełnomocnika z urzędu, podkreślając złożoność spraw o zachowek i potrzebę fachowej wiedzy.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanego M. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krośnie, który odmówił ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu w sprawie o zachowek. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany jest w stanie samodzielnie prowadzić proces, wskazując na jego dotychczasowe czynności procesowe. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i podkreślił, że znacząca wartość przedmiotu sporu, konieczność sprzedaży majątku (w tym mieszkania) oraz brak wiedzy prawniczej uzasadniają przyznanie mu pomocy prawnej z urzędu. Sąd Apelacyjny przychylił się do argumentacji pozwanego, stwierdzając, że ocena Sądu Okręgowego była błędna. Podkreślono, że sprawy o zachowek często wiążą się ze skomplikowanym postępowaniem dowodowym i wymagają specjalistycznej wiedzy prawnej, zwłaszcza gdy dotyczą sfery majątkowej stron. W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, ustanawiając dla pozwanego pełnomocnika z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu zachodzi, gdy uwzględni się zarówno przymioty osobiste strony, jak i charakter sprawy, jej zawiłości oraz konieczność prowadzenia wielowątkowego postępowania dowodowego i rozważenia skomplikowanych zagadnień prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że sprawy o zachowek, ze względu na ich majątkowy charakter i potencjalne skomplikowanie dowodowe oraz prawne, często wymagają profesjonalnej pomocy prawnej, nawet jeśli strona wykazała pewną zdolność do samodzielnego działania w początkowej fazie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pozwany M. S.

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznapowód
B. S.osoba_fizycznapowód
M. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 117 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki ustanowienia pełnomocnika z urzędu, biorąc pod uwagę nieporadność strony oraz charakter sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Znaczna wartość przedmiotu sporu w sprawie o zachowek. Konieczność sprzedaży majątku, w tym mieszkania, w celu zaspokojenia roszczenia. Brak wiedzy prawniczej pozwanego do samodzielnego prowadzenia skomplikowanego procesu. Złożoność spraw o zachowek i potrzeba fachowej wiedzy prawnej.

Odrzucone argumenty

Pozwany jest w stanie sam poradzić sobie w prowadzeniu niniejszego procesu. Pozwany podejmował czynności procesowe i przedstawił swoje stanowisko. Pozwany nie jest osobą nieporadną ani niezdolną do podejmowania prawidłowych czynności procesowych.

Godne uwagi sformułowania

potrzeba udziału w sprawie takiego pełnomocnika przymioty osobiste strony, a szczególnie jej nieporadność w formułowaniu żądań i przedstawianiu okoliczności faktycznych sprawy, jak i charakter samej sprawy, jej ewentualne zawiłości i konieczność prowadzenia wielowątkowego postępowania dowodowego oraz rozważenia skomplikowanych zagadnień prawnych Powództwo o zachowek wiąże się często z przeprowadzeniem wielowątkowego postępowania dowodowego i aktywnym udziałem stron w procesie.

Skład orzekający

Anna Pelc

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie potrzeby ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawach o znaczącej wartości majątkowej lub skomplikowanych prawnie, nawet jeśli strona wykazała pewną zdolność do samodzielnego działania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o pełnomocnika z urzędu w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty dostępu do wymiaru sprawiedliwości i kryteria przyznawania pomocy prawnej z urzędu w sprawach o znaczeniu majątkowym.

Czy musisz sam prowadzić skomplikowaną sprawę o spadek? Sąd może Ci pomóc!

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 548/12 POSTANOWIENIE Dnia 24 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Anna Pelc po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. S. i B. S. przeciwko M. S. o zachowek na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. akt I C 298/12 w przedmiocie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu p o s t a n a w i a: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że ustanowić dla pozwanego M. S. pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w R. . UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanego o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu, na podstawie art. 117 § 5 k.p.c. W ocenie Sądu, pozwany jest w stanie sam poradzić sobie w prowadzeniu niniejszego procesu, na co wskazują podejmowane przez niego czynności w przedmiotowej sprawie. Pozwany w odpowiedzi na pozew wyartykułował swoje stanowisko, przedstawił motywy swojego działania. Nie jest osobą nieporadną, czy też niezdolną do podejmowania prawidłowych czynności procesowych. Z tych też względów, Sąd Okręgowy uznał, iż nie ma potrzeby ustanowienia dla pozwanego pełnomocnika z urzędu. Od powyższego postanowienia zażalenie wniósł pozwany, zarzucając naruszenie art. 117 § 5 k.p.c. poprzez uznanie, że nie zachodzą okoliczności świadczące o konieczności udziału w sprawie radcy prawnego. Wskazując na powyższe domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia i ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego K. J. z Kancelarii Radcy Prawnego w I. . Skarżący podniósł, iż z uwagi na znaczną wartość przedmiotu sporu, rozstrzygnięcie wydane w przedmiotowej sprawie będzie miało zasadnicze znaczenie dla jego sytuacji finansowej. W celu zaspokojenia ewentualnego roszczenia powodów zmuszony będzie sprzedać część odziedziczonego majątku, a przede wszystkim mieszkanie w którym zamieszkuje. Ponadto podał, iż dotychczasowe pisma procesowe w sprawie sporządzane były przez profesjonalnego pełnomocnika w ramach pomocy prawnej, na którą w odniesieniu do pomocy świadczonej przez całe postępowanie sądowe, go nie stać. Nie posiada on wiedzy prawniczej, by samodzielnie prowadzić proces. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Zażalenie pozwanego zasługuje na uwzględnienie. Ustawową przesłanką ustanowienia adwokata lub radcy prawnego dla strony jest potrzeba udziału w sprawie takiego pełnomocnika ( art. 117 § 5 k.p.c ). Oceny, czy taka potrzeba zachodzi Sąd dokonuje biorąc pod uwagę zarówno przymioty osobiste strony, a szczególnie jej nieporadność w formułowaniu żądań i przedstawianiu okoliczności faktycznych sprawy, jak i charakter samej sprawy, jej ewentualne zawiłości i konieczność prowadzenia wielowątkowego postępowania dowodowego oraz rozważenia skomplikowanych zagadnień prawnych. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można podzielić oceny Sądu Okręgowego, że powyżej wymienione przesłanki nie występują. Z akt sprawy wynika, iż pozwany prawidłowo dotychczas redagował pisma procesowe w sprawie, składał pisemne wnioski i środek zaskarżenia. Wg twierdzeń pozwanego pisma te sporządzał mu profesjonalny pełnomocnik w ramach pomocy prawnej na którą było go stać tylko w takim zakresie. Powództwo o zachowek wiąże się często z przeprowadzeniem wielowątkowego postępowania dowodowego i aktywnym udziałem stron w procesie. Sprawy te dotyczą sfery majątkowej stron, przez co ich przebieg niejednokrotnie jest skomplikowany, wymagający wiedzy fachowej. Z tych też względów Sąd Apelacyjny uznał, że zachodzą uzasadnione podstawy, by w niniejszej sprawie pozwany mógł korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika na koszt Skarbu Państwa, co skutkowało koniecznością zmiany zaskarżonego postanowienia i orzeczeniem, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 386 § 1 k.p.c w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Zarządzenie: 1. odpis postanowienia doręczyć pozwanemu, 2. po nadejściu dowodu doręczenia akta zwrócić Sądowi Okręgowemu w Krośnie. R. , dnia 24 sierpnia 2012 r. Ak.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI