I ACz 487/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-07-26
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
koszty sądowezwolnienie od opłatzażalenieapelacjasytuacja materialnakoszty postępowania

Sąd Apelacyjny częściowo zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, zwalniając pozwanego J.P. od opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 1000 zł, uwzględniając jego trudną sytuację materialną.

Pozwany J.P. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który częściowo zwolnił go od opłaty sądowej od apelacji, nakładając obowiązek zapłaty ponad 2000 zł. Pozwany argumentował trudną sytuacją materialną, utrzymując czteroosobową rodzinę z dochodu ok. 8400 zł rocznie i posiadając zadłużenie. Sąd Apelacyjny, analizując sytuację materialną pozwanego i wysokość opłaty (ponad 12 000 zł), uznał, że zwolnienie od opłaty ponad 1000 zł jest uzasadnione, aby nie naruszyć koniecznego utrzymania rodziny.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanego J.P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie, które częściowo zwolniło go od opłaty sądowej od apelacji w sprawie o zapłatę, nakładając obowiązek uiszczenia kwoty ponad 2000 zł. Pozwany domagał się całkowitego zwolnienia, wskazując na niski dochód (8404,07 zł w 2012 r.), z którego utrzymuje czteroosobową rodzinę, oraz na istniejące zadłużenie i brak zdolności kredytowej. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany powinien móc ponieść część opłaty, biorąc pod uwagę długość postępowania (od 2010 r.). Sąd Apelacyjny, stosując art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, uznał, że wniosek pozwanego zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zważył, że opłata od apelacji przekraczała 12 000 zł, a zwolnienie ponad 2000 zł nadal stanowiło znaczące obciążenie dla pozwanego, który prowadzi działalność gospodarczą z niskim dochodem i utrzymuje rodzinę. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zwolnienie od opłaty sądowej od apelacji w kwocie ponad 1000 zł było zasadne, aby nie naruszyć koniecznego utrzymania pozwanego i jego rodziny. Jednocześnie sąd podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że pozwany miał czas na zabezpieczenie środków. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie w pkt. I, zwalniając pozwanego od opłaty ponad 1000 zł, a w pozostałym zakresie zażalenie oddalił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pozwanego należy zwolnić od opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 1.000 zł.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny ocenił, że choć pozwany ma trudną sytuację materialną, to opłata od apelacji przekraczała jego możliwości finansowe, a zwolnienie w całości mogłoby być nadmierne, biorąc pod uwagę długość postępowania. Zwolnienie ponad 1000 zł nie naruszy koniecznego utrzymania rodziny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i częściowe oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

J. P. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznapowód
T. G.osoba_fizycznapowód
M. C.osoba_fizycznapozwany
J. S.osoba_fizycznapozwany
J. P.osoba_fizycznapozwany
Towarzystwo (...)spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Osoba fizyczna może domagać się zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ocena przesłanek powinna uwzględniać cel przepisu jako formę pomocy socjalnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna pozwanego, utrzymującego czteroosobową rodzinę z niskiego dochodu. Wysokość opłaty od apelacji przekraczająca możliwości finansowe pozwanego. Cel art. 102 u.k.s.c. jako forma pomocy socjalnej umożliwiająca dostęp do wymiaru sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Pozwany powinien liczyć się z kosztami postępowania, które trwa od 2010 r. Możliwość ponoszenia części opłaty sądowej przez pozwanego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny (stanowisko Sądu Okręgowego).

Godne uwagi sformułowania

Ma on, w interesie społecznym, umożliwić ubogiej stronie obronę jej słusznych praw i stanowi w istocie formę pomocy socjalnej udzielanej przez Skarb Państwa. kwota samej opłaty sądowej od apelacji wynosząca w niniejszej sprawie ponad 12.000 zł, a po zwolnieniu ponad 2.000 zł, przekracza aktualne możliwości płatnicze pozwanego.

Skład orzekający

Anna Gawełko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w kontekście trudnej sytuacji materialnej strony i wysokości opłaty od apelacji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej strony i wysokości opłaty; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych i uwzględnianie sytuacji materialnej strony przez sąd, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy trudna sytuacja materialna zwalnia z opłat sądowych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

0

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 487/13 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSA Anna Gawełko po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r.na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. G. , T. G. przeciwko M. C. , J. S. , J. P. , Towarzystwu (...) S.A. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego J. P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie Wydział I Cywilny z dnia 21 maja 2013r., sygn. akt I C 1011/10 p o s t a n a w i a: I. z m i e n i ć zaskarżone postanowienie w pkt. I w ten sposób, że zwolnić pozwanego J. P. od opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 1.000 zł (tysiąc złotych), II. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Rzeszowie zwolnił pozwanego J. P. od opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 2.000,00 zł, oddalając w pozostałej części jego wniosek. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż wniosek pozwanego zasługiwał na częściowe uwzględnienie. Sąd Okręgowy zauważył, iż przedmiotowa sprawa toczy się od trzech lat, a pozwany jako strona procesu winien liczyć się z ewentualnym przegraniem sprawy i koniecznością poniesienia kosztów opłaty sądowej, które to koszty winien wkalkulować w budżet prowadzenia gospodarstwa domowego. Z tych też względów, Sąd uznał, iż sytuacja majątkowa i rodzinna pozwanego pozwala mu ponieść część opłaty sądowej od apelacji w kwocie 2.000 zł bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pozwany domagając się zwolnienia go w całości z przedmiotowej opłaty od apelacji. Skarżący podniósł, iż w roku 2012r. uzyskał dochód w wysokości 8.404,07 zł. Z kwoty tej utrzymuje czteroosobową rodzinę. W związku z trudną sytuacją materialną zaciągnął pożyczkę w wysokości 36.120 zł, jeszcze w 2006r. Obecnie nie ma zdolności kredytowej i nie może zaciągnąć nowych kredytów. Z tego też względu nie jest w stanie ponieść przedmiotowej opłaty od apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Zażalenie pozwanego zasługuje na częściowe uwzględnienie. W myśl art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceny przesłanek zastosowania art. 102 w/w ustawy nie można dokonywać w oderwaniu od celu tego przepisu. Ma on, w interesie społecznym, umożliwić ubogiej stronie obronę jej słusznych praw i stanowi w istocie formę pomocy socjalnej udzielanej przez Skarb Państwa. W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że argumentacja przytoczona przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia generalnie zasługuje na aprobatę. Należy jednak zauważyć, że kwota samej opłaty sądowej od apelacji wynosząca w niniejszej sprawie ponad 12.000 zł, a po zwolnieniu ponad 2.000 zł, przekracza aktualne możliwości płatnicze pozwanego. Pozwany pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która pobiera emeryturę oraz dwoma dorosłymi synami. Sam prowadzi działalność gospodarczą, która w 2012r. przyniosła mu dochód niewiele ponad 8.000 zł. Posiada zadłużenia w banku i nie ma możliwości zaciągnięcia nowych zobowiązań kredytowych z uwagi na brak zdolności kredytowej. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Apelacyjnego, zasadnym jest zwolnienie pozwanego od opłaty sądowej od apelacji w kwocie ponad 1000 zł, która nie spowoduje uszczerbku dla utrzymania koniecznego jego i rodziny. Należy jednak podzielić stanowisko Sądu I instancji, że przedmiotowy proces toczy się od 2010r., a więc pozwany miał znaczną ilość czasu na zabezpieczenie, chociaż w części środków koniecznych do uiszczenia należnych Skarbowi Państwa kosztów sądowych i to przy uwzględnieniu obecnych problemów finansowych. Wyżej przedstawione względy przemawiają za częściowym zwolnieniem od kosztów sądowych w zakresie opłaty od apelacji ponad kwotę 1.000 zł. W pozostałym zakresie, zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw należało oddalić. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny orzekł, jak sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , natomiast w pozostałej części zażalenie oddalił w myśl art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. (pkt. II sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI