I ACz 474/13

Sygn. akt I ACz 474/13 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga (spr.) Sędziowie: SA Marek Górecki SA Piotr Górecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2013 r. sprawy z wniosku Związku (...) z siedzibą w W. o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów plastycznych na skutek zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Przewodniczącego o zwrocie wniosku z dnia 13 lutego 2013r., wydane w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Poznaniu o sygn. akt I Ns 270/12 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. SSA Marek Górecki SSA Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga SSA Piotr Górecki UZASADNIENIE Związek (...) z siedzibą w W. , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów plastycznych, jednocześnie składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2012r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 7 stycznia 2013r. Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący zwrócił wniosek wskutek jego nieopłacenia w terminie tygodniowym od dnia doręczenia postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego zażalenie na odmowę zwolnienia od kosztów sądowych. W zażaleniu na to zarządzenie wnioskodawca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jego uchylenie. Podniósł, że powinien był zostać wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez uiszczenie opłaty sądowej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawcy nie zasługiwało na uwzględnienie. Zwrot wniosku zarządzony został w następstwie odmowy zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i bezskutecznego upływu terminu do uiszczenia opłaty od wniosku. Zgodnie z przepisem art. 130 § 1 kpc tygodniowy termin do opłacenia pisma procesowego jest terminem ustawowym, którego uchybienie skutkuje zawsze zwrotem pisma procesowego. Stosownie do treści art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma, na podstawie art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego . Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli jednak o zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancji, a strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a jeżeli postanowienie sądu drugiej instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia. W sprawie pełnomocnikowi wnioskodawcy będącemu radcą prawnym odpis postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych został doręczony w dniu 7 stycznia 2013r. i w terminie tygodniowym wniosek podlegający opłacie nie został opłacony. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 112 u.k.s.c., nie statuuje obowiązku sądu wezwania strony reprezentowanej przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego do uiszczenia należnej opłaty sądowej w wysokości stałej lub stosunkowej od nieopłaconego pisma. Z jego treści wynika, że bieg tygodniowego terminu do uiszczenia opłaty sądowej rozpoczyna się z dniem doręczenia stronie, reprezentowanej przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, postanowienia sądu oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, względnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie na to postanowienie (por. postanowienie SN z dnia 10 maja 2012 r. IV CZ 161/11). Wprowadzenie do art. 112 u.k.s.c., w wyniku zmiany dokonanej ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45), nowego paragrafu 3, który wyznaczył termin do uiszczenia opłaty, a jednocześnie wyłączył obowiązek wzywania profesjonalnego pełnomocnika przez sąd do realizacji tego obowiązku, spowodowało, że w wypadku, kiedy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zostanie oddalony - termin do obliczenia i uiszczenia opłaty przez pełnomocnika otworzy doręczenie postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2011 r., V CZ 30/11, Lex nr 898279). Art. 112 ust. 3 u.k.s.c. nie tylko wyznacza termin do uiszczenia opłaty w razie prawomocnego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ale jednocześnie wyłącza możliwość wdrożenia postępowania naprawczego określonego w art. 130 § 1 k.p.c. , co oznacza, że profesjonalny pełnomocnik powinien sam obliczyć i uiścić należną opłatę w powyższym terminie. Zastosowanie rygoru zwrotu wniosku wobec niezadośćuczynienia obowiązkowi jego opłacenia w tym terminie było zatem w pełni uzasadnione. Z uwagi na powyższe, zażalenie wnioskodawcy należało oddalić, na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc . SSA Marek Górecki SSA Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga SSA Piotr Górecki