I ACz 470/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia brakującego wpisu w sprawie ze skargi pauliańskiej, wskazując na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące ustalania wartości przedmiotu sporu.
Powód wniósł skargę pauliańską, domagając się uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży znaku towarowego. Jako wartość przedmiotu sporu podał 1.000 zł, mimo że wartość znaku szacował na kilkaset tysięcy złotych, a dochodzone należności wynosiły ponad 6,8 mln zł. Sąd Okręgowy ustalił wartość przedmiotu sporu na kwotę wierzytelności powoda i wezwał do uiszczenia brakującego wpisu. Sąd Apelacyjny uchylił to zarządzenie, wskazując na potrzebę ustalenia niższej wartości przedmiotu sporu (między wartością wierzytelności a wartością zbywanego przedmiotu) oraz na brak formalny pozwu w zakresie dokładnego oznaczenia wartości przedmiotu sporu.
Powód, Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjne (...) S.A. w R., wniósł pozew o uznanie za bezskuteczną umowy sprzedaży znaku towarowego M. H., zawartej między B. P. a pozwanym (...) Spółką z o.o. w R. Celem skargi pauliańskiej było umożliwienie powodowi egzekucji należności wobec B. P. w kwocie 6.830.905,37 zł. Powód określił wartość przedmiotu sporu na 1.000 zł, uiszczając wpis w wysokości 50 zł, argumentując, że za taką kwotę nastąpiło zbycie znaku, choć jego rzeczywista wartość wynosiła kilkaset tysięcy złotych. Sąd Okręgowy, opierając się na postanowieniu Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2007 r. (IV CZ 105/06), ustalił wartość przedmiotu sporu na kwotę wierzytelności powoda (6.830.905,37 zł) i wezwał do uiszczenia brakującego wpisu w kwocie 99.950 zł. Powód złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 19 kpc w zw. z art. 527 kpc przez błędną wykładnię, twierdząc, że wartość przedmiotu sporu nie może być wyższa od wartości tego, co wyszło z majątku dłużnika. Sąd Apelacyjny, podzielając pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 7 maja 2008 r. (II CZ 25/08), uznał, że dla oznaczenia wartości przedmiotu sporu w sprawie ze skargi pauliańskiej miarodajne są dwie wartości: wartość zbywanego przedmiotu lub wysokość wierzytelności – w zależności od tego, która z nich jest niższa. Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód nie określił precyzyjnie wartości zbywanego przedmiotu (podając jedynie 1.000 zł i szacunek kilkuset tysięcy złotych), co stanowiło brak formalny pozwu zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 kpc. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone zarządzenie, uznając, że do czasu uzupełnienia braku formalnego pozwu nie jest możliwe wyliczenie opłaty od pozwu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu sporu w sprawie opartej na skardze pauliańskiej powinna być określona jako niższa z dwóch wartości: albo wartość tego, co na skutek zaskarżonej czynności z majątku dłużnika wyszło lub do niego nie weszło, albo wysokość wierzytelności powoda.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu Najwyższego, że w sprawach ze skargi pauliańskiej kluczowe jest ustalenie, która wartość jest niższa – wartość zbywanego przedmiotu czy wysokość wierzytelności. W przypadku uwzględnienia powództwa, chroniona jest wierzytelność do tej niższej wartości, która stanowi przedmiot sporu. Sąd wskazał również na obowiązek dokładnego oznaczenia wartości przedmiotu sporu w pozwie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie zarządzenia
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Usługowo - Produkcyjne (...) S.A. w R. | spółka | powód |
| (...) Spółka z o.o. w R. | spółka | pozwany |
| B. P. | inne | sprzedawca znaku towarowego |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Dotyczy skargi pauliańskiej, umożliwiającej uznanie czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną wobec wierzyciela.
k.p.c. art. 19 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady ustalania wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 20
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady ustalania wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa obligatoryjne elementy pozwu, w tym dokładne oznaczenie wartości przedmiotu sporu w sprawach o prawa majątkowe.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje podstawy uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
Pomocnicze
k.c. art. 532
Kodeks cywilny
Określa skutki uwzględnienia powództwa ze skargi pauliańskiej, wskazując na pierwszeństwo wierzyciela w zaspokojeniu z przedmiotów majątkowych.
k.p.c. art. 25 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy brak jest podstaw do wydania postanowienia w przedmiocie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość przedmiotu sporu w sprawie ze skargi pauliańskiej powinna być niższa z dwóch wartości: wartości zbywanego przedmiotu lub wysokości wierzytelności. Brak formalny pozwu w zakresie oznaczenia wartości przedmiotu sporu nie podlega uzupełnieniu przez sąd w toku postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Orzecznictwo dotyczące wartości przedmiotu sporu w sprawie ze skargi pauliańskiej nie jest jednolite. dla oznaczenia wartości przedmiotu sporu miarodajne są dwie wartości: albo wartość tego, co na skutek zaskarżonej czynności z majątku dłużnika wyszło lub do niego nie weszło, albo wysokość wierzytelności wraz z zaległymi należnościami ubocznymi za czas poprzedzający wniesienie pozwu – w zależności od tego, która z tych wielkości jest niższa Oznaczenie wartości przedmiotu sporu stanowi obligatoryjną część pozwu z uwagi na to, że decyduje o wartości rzeczowej sądu I instancji, zaś jego brak traktowany być winien jako brak formalny pozwu i nie może być uzupełniany przez sąd, jak zarzucił powód w zażaleniu, w toku postępowania sądowego.
Skład orzekający
Andrzej Palacz
przewodniczący
Anna Pelc
sędzia sprawozdawca
Grażyna Demko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu sporu w sprawach ze skargi pauliańskiej oraz konsekwencje braku formalnego pozwu w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości przedmiotu sporu w skardze pauliańskiej, gdzie wartość zbywanego przedmiotu jest niejasna lub znacznie niższa od wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia proceduralnego w kontekście skargi pauliańskiej – ustalania wartości przedmiotu sporu, co ma bezpośrednie przełożenie na koszty postępowania i właściwość sądu.
“Skarga pauliańska: Jak ustalić wartość przedmiotu sporu i uniknąć wysokich kosztów?”
Dane finansowe
WPS: 1000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 470/12 POSTANOWIENIE Dnia 24 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Andrzej Palacz Sędziowie: SA Anna Pelc (spraw) SA Grażyna Demko po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa Usługowo - Produkcyjnego (...) S.A. w R. przeciwko (...) Spółce z o.o. w R. o uznanie za bezskuteczną umowy na skutek zażalenia powoda na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego-Sądu Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 21 maja 2012 r., sygn. akt VI GC 108/12 p o s t a n a w i a: u c h y l i ć zaskarżone zarządzenie. U z a s a d n i e n i e. Powód Przedsiębiorstwo Usługowo – Produkcyjne (...) S.A. w R. wystąpił ze skargą pauliańską w pozwie wniesionym przeciwko (...) Sp. z o.o. w R. domagając się uznania za bezskuteczną wobec powoda umowy z dnia 22 lutego 2010 r. sprzedaży znaku towarowego słowno – graficznego M. H. numer znak wyłącznego (...) zawartej między B. P. a pozwanym, ewentualnie o uznanie za bezskuteczną wobec powoda wskazanej umowy w celu umożliwienia powodowi prowadzenia egzekwowania z w/w oznaczenia słowno – graficznego należności powoda wobec B. P. objętych tytułami wykonawczymi na kwotę 6.830.905,37 zł. Jako wartość przedmiotu sporu podał powód kwotę 1.000 zł, uiszczając wpis w wysokości 50 zł, bowiem za taką kwotę – jak przyjął – nastąpiło zbycie znaku słowno – graficznego. Wartość przedmiotu sprzedaży – według szacunku powoda – w rzeczywistości wynosiła kilkaset tysięcy złotych. Sąd Okręgowy Sąd Gospodarczy sprawdził wartość przedmiotu sporu i ustalił postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r., że winna ona wynosić 6.830.905,37 zł. Kwota ta bowiem stanowi sumę wierzytelności wskazaną przez powoda jest więc przedmiotem ochrony i należy ja traktować jako wartość przedmiotu sporu ze skargi pauliańskiej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 19 § 2 i art. 20 kpc . W konsekwencji zarządzeniem z dnia 21 maja 2012 r. Przewodniczący wezwał powoda do uiszczenia brakującego wpisu w kwocie 99.950 zł. W zażaleniu na zarządzenie Przewodniczącego powód zarzucił naruszenie art. 19 kpc w zw. z art. 527 kpc przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że wartość przedmiotu sporu stanowi kwota równa wierzytelności powoda mimo, że wartość przedmiotu sporu nie może być wyższa od wartości tego co na skutek zaskarżonej czynności wyszło lub nie weszło do majątku dłużnika oraz że skoro istnieje różnica pomiędzy wysokością wierzytelności powoda, a wartością tego co na skutek zaskarżonej czynności wyszło lub nie weszło do majątku dłużnika to sąd ma obowiązek przyjąć wartość niższą. Na obecnym etapie postępowania nie sposób ustalić jaka jest rzeczywista wartość znaku towarowego, zatem według powoda, wartość ta ustalona zostanie przez biegłego w toku postępowania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Orzecznictwo dotyczące wartości przedmiotu sporu w sprawie ze skargi pauliańskiej nie jest jednolite. W postanowieniu z dnia 12 stycznia 2007 r. IV CZ 105/06 (Lex Polonica nr 1825925) Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie opartej na roszczeniu z art. 527 kc wartość przedmiotu sporu powinna być określona jako kwota równa wierzytelności powoda, która ma być chroniona skargą. Uwzględnienie powództwa oznacza bowiem, że wierzyciel może, z pierwszeństwem przed wierzycielami osoby trzeciej, dochodzić zaspokojenia tej wierzytelności z przedmiotów majątkowych, które wskutek czynności prawnej uznanej za bezskuteczną wyszły z majątku dłużnika albo do niego nie weszły ( art. 532 kc ). Przedmiotem ochrony jest tu zatem wierzytelność powoda, która nie mogła zostać zaspokojona na skutek krzywdzącej wierzyciela czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z osobą trzecią i wierzytelność ta, określona kwotowo, stanowi wartość przedmiotu sporu, zgodnie z zasadami art. 19 § 2 i art. 20 kpc . Natomiast w postanowieniu z dnia 7 maja 2008 r. II CZ 25/08 (niepubl.) Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie o roszczenie przewidziane w art. 527 kc dla oznaczenia wartości przedmiotu sporu miarodajne są dwie wartości: albo wartość tego, co na skutek zaskarżonej czynności z majątku dłużnika wyszło lub do niego nie weszło, albo wysokość wierzytelności wraz z zaległymi należnościami ubocznymi za czas poprzedzający wniesienie pozwu – w zależności od tego, która z tych wielkości jest niższa (komentarz do art. 19 kpc pod red. T. Erecińskiego t. 1 Wyd. LexisNexis wyd. 3 Wielkie Komentarze). Sąd Okręgowy Sąd Gospodarczy stanął na stanowisku prezentowanym w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2007 r., jednakże Sąd Apelacyjny podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 7 maja 2008 r. jako odpowiadający specyfice powództwa opartego na skardze pauliańskiej. W przypadku bowiem uwzględnienia przez Sąd powództwa, w sytuacji gdy wartość tego co na skutek zaskarżonej czynności z majątku dłużnika wyszło lub do niego nie weszło jest niższa od wierzytelności powoda, chroniona skargą jest wierzytelność powoda do wartości niższej i wartość ta stanowi przedmiot sporu. W rozpatrywanej sprawie jako wartość tego co z majątku dłużnika B. P. wyszło lub do niego nie weszło określił powód na kwotę 1.000 zł, zastrzegając jednocześnie, że kwota ta winna wynosić kilkaset tysięcy złotych, co oznacza, że w istocie wartość ta nie została określona. Zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 kpc pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe dokładne oznaczenie wartości przedmiotu sporu chyba, że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna. Oznaczenie wartości przedmiotu sporu stanowi obligatoryjną część pozwu z uwagi na to, że decyduje o wartości rzeczowej sądu I instancji, zaś jego brak traktowany być winien jako brak formalny pozwu i nie może być uzupełniany przez sąd, jak zarzucił powód w zażaleniu, w toku postępowania sądowego. Dodać należy, że nawet przyjmując pogląd Sądu Okręgowego co do oznaczenia wartości przedmiotu sporu jako sumy wierzytelności powoda, to kwota ta nie budziła zastrzeżeń, wobec czego nie zachodziła konieczność wydawania postanowienia w trybie art. 25 § 1 kpc . Skoro zatem do czasu uzupełnienia przez powoda braku formalnego pozwu w wymienionym wyżej zakresie nie jest możliwe wyliczenie opłaty od pozwu, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone zarządzenie na podstawie art. 386 § 1 w zw. z art. 397 § 2 i art.398 kpc . Zarządzenie: (...) A. K. . R. , (...) . as.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI