I ACz 442/15

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2015-05-26
SAOSinneinneŚredniaapelacyjny
służba wojskowakarta powołaniarepresjepostępowanie karnedecyzja administracyjnaustawa represyjna

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o powołaniu do służby wojskowej i przekazał sprawę do rozpoznania w postępowaniu karnym.

Sąd Okręgowy odrzucił wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o powołaniu do zasadniczej służby wojskowej, uznając sprawę za niemającą charakteru cywilnego. Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, wskazując, że wniosek oparty jest na ustawie o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych i powinien być rozpoznany w postępowaniu karnym.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach, które odrzuciło pozew w części dotyczącej żądania unieważnienia decyzji o powołaniu do zasadniczej służby wojskowej. Sąd Okręgowy uznał, że sprawa nie jest sprawą cywilną i odrzucił pozew. Sąd Apelacyjny zważył, że wnioskodawca domaga się stwierdzenia nieważności decyzji – karty powołania do służby wojskowej z 1980 roku, powołując się na ustawę z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Sąd Apelacyjny podkreślił, że Sąd Okręgowy bezpodstawnie przyjął, iż skarżący dochodzi roszczeń w procesie cywilnym i że jego pismo jest pozwem. Zgodnie z ustawą, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego. Dlatego Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do rozpoznania w postępowaniu karnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wniosek taki powinien być rozpoznany w postępowaniu karnym, z odpowiednim zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania karnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych stanowi, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego. Dlatego Sąd Okręgowy błędnie odrzucił wniosek jako sprawę cywilną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu karnym

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
T. A.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwa Wojewoda (...)organ_państwowyuczestnik

Przepisy (6)

Główne

Dz.U.2014.1851 j.t. art. 3 § ust. 4

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 199

Kodeks postępowania cywilnego

Dz.U.2014.1851 j.t. art. 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Określa kategorię orzeczeń, których unieważnienia można dochodzić.

Dz.U.2014.1851 j.t. art. 2 § ust. 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Wskazuje, który sąd (karny względnie wojskowy) powinien dokonać oceny.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek oparty na ustawie o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych powinien być rozpoznany w postępowaniu karnym. Pismo wnioskodawcy nie jest pozwem w sprawie cywilnej, lecz wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie ustawy represyjnej. Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że sprawa ma charakter cywilny.

Godne uwagi sformułowania

sprawa, której rozstrzygnięcia domaga się powód nie jest sprawą cywilną wnioskodawca wielokrotnie wskazywał, że podstawą prawną jego żądania są przepisy ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych Sąd Okręgowy bezpodstawnie przyjął, że swoich roszczeń dochodzi on w procesie cywilnym nie składał pozwu przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie nie jest pozwem, a stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji

Skład orzekający

Tomasz Ślęzak

przewodniczący

Mieczysław Brzdąk

sprawozdawca

Joanna Naczyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Określenie właściwości sądu i trybu postępowania w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych na podstawie ustawy z 1991 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z ustawą represyjną i powołaniem do służby wojskowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z represjami PRL i prawidłowym trybem dochodzenia swoich praw przez obywateli, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i karnym.

Czy wniosek o unieważnienie decyzji z PRL zawsze trafia do sądu cywilnego? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 442/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSA Tomasz Ślęzak Sędziowie : SA Mieczysław Brzdąk (spr.) SA Joanna Naczyńska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. A. z udziałem Skarbu Państwa Wojewody (...) o uznanie za nieważną decyzji – karty powołania do służby wojskowej na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z 20 maja 2014 roku, sygn. akt II C 15/14 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Katowicach do rozpoznania w postępowaniu karnym. Sygn. akt I ACz 442/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z 20 maja 2014r. Sąd Okręgowy w Katowicach odrzucił pozew w części dotyczącej żądania unieważnienia decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień o powołaniu powoda do odbycia zasadniczej służby wojskowej podając, że sprawa, której rozstrzygnięcia domaga się powód nie jest sprawą cywilną „i dlatego stosownie do treści art. 2 kpc przy zastosowaniu art. 199 kpc ” Sąd Okręgowy pozew odrzucił. Skarżący w zażaleniu wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Sądu Okręgowego do merytorycznego rozpoznania wniosku ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Jak wynika z treści wniosku (k.3) oraz dalszych pism procesowych, w których wnioskodawca precyzował swoje roszczenia, w tym także z zażalenia, skarżący domagał i domaga się (po ograniczeniu żądania wniosku w piśmie procesowym z 12 maja 2014 roku – k. 29) stwierdzenia nieważności decyzji – karty powołania do 2 – letniej zasadniczej służby wojskowej, „z września lub października 1980r.” wydanej przez Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. . W toku postępowania przed Sądem I instancji wnioskodawca wielokrotnie wskazywał, że podstawą prawną jego żądania są przepisy ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U.2014.1851 j.t.). Słusznie więc zarzuca skarżący, że Sąd Okręgowy bezpodstawnie przyjął, że swoich roszczeń dochodzi on w procesie cywilnym oraz, że w tym celu wniósł „pozew”. Zauważyć przy tym należy, co jak się wydaje uszło uwagi Sądu I instancji, że wnioskodawca w piśmie procesowym z 12 maja 2014 roku (k.29) wyraźnie oświadczył, że nie składał pozwu przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie (...) a nadto, w piśmie tym, ograniczył swój wniosek do stwierdzenia „za nieważną” karty powołania do dwuletniej zasadniczej służby wojskowej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 3 ust 4 wymienionej wyżej ustawy jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego . W takim stanie rzeczy rozpoznania wniosku powinien dokonać sąd (karny względnie wojskowy – por. art. 2 ust. 1 ustawy) stosując odpowiednio przepisy procedury karnej. Także ten sąd powinien dokonać oceny czy orzeczenie, którego unieważnienia domaga się wnioskodawca należy do kategorii orzeczeń wymienionych w art. 1 ust. ustawy. Z powołanych przyczyn gdy niewątpliwym jest, że powód nie dochodzi swojego roszczenia w drodze powództwa w postępowaniu cywilnym, a jego pismo z dnia 30 grudnia 2013 roku nie jest pozwem, a stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji – karty powołania do dwuletniej zasadniczej służby wojskowej w trybie przepisów ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego , Sąd Okręgowy zaskarżonym postanowieniem bezzasadnie odrzucił „pozew”. Z powołanych przyczyn zaskarżone postanowienie należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Katowicach do rozpoznania w postępowaniu karnym ( art. 386§4 kpc ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI