II Cz 449/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, uznając zasadność uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego powoda.
Powód H. B. wniósł o zabezpieczenie roszczenia o uznanie za bezskuteczną umowy o podział majątku wspólnego między Z. G. a M. G., poprzez wpisanie ostrzeżenia w księdze wieczystej. Sąd Rejonowy udzielił zabezpieczenia. Pozwana M. G. złożyła zażalenie, twierdząc, że zabezpieczenie ogranicza jej prawo własności. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że powód uprawdopodobnił roszczenie ze skargi paulińskiej oraz interes prawny w zabezpieczeniu, a sposób zabezpieczenia nie obciąża pozwanej nadmiernie.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie pozwanej M. G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu, które udzieliło zabezpieczenia roszczeniu powoda H. B. o uznanie za bezskuteczną umowy o podział majątku wspólnego z dnia 13 grudnia 2012 r. Powód domagał się wpisania ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księdze wieczystej nieruchomości. Sąd Rejonowy uznał, że powód uprawdopodobnił roszczenie i interes prawny w zabezpieczeniu, wskazując na ryzyko wyzbycia się przez pozwaną nieruchomości i ochronę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Pozwana w zażaleniu podniosła, że zabezpieczenie ogranicza jej prawo własności i nie jest dłużnikiem powoda. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że cel zabezpieczenia to zwiększenie skuteczności postępowania. Sąd uznał, że powód uprawdopodobnił przesłanki skargi paulińskiej: istnienie wierzytelności, świadomość dłużnika pokrzywdzenia wierzyciela, niewypłacalność dłużnika po dokonaniu czynności oraz wiedzę pozwanej (małżonki dłużnika) o tym fakcie, opierając się na domniemaniu z art. 527 § 3 k.c. Sąd podkreślił, że zbycie przez dłużnika jedynego wartościowego składnika majątku świadczy o jego niewypłacalności. Interes prawny powoda w zabezpieczeniu został również uznany, a sposób zabezpieczenia nie obciąża pozwanej nadmiernie. Twierdzenia pozwanej o uniemożliwianiu spłaty zadłużenia uznano za nieistotne dla postępowania zabezpieczającego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją przesłanki do udzielenia zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód uprawdopodobnił roszczenie oparte na skardze paulińskiej (wierzytelność, świadomość dłużnika pokrzywdzenia, niewypłacalność, wiedza osoby trzeciej) oraz interes prawny w zabezpieczeniu, a sposób zabezpieczenia nie narusza praw pozwanej nadmiernie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
powód H. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. B. | osoba_fizyczna | powód |
| M. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Z. G. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 730
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 730¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 755 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Domniemanie wiedzy osoby trzeciej będącej w bliskim stosunku z dłużnikiem o świadomości pokrzywdzenia wierzyciela.
k.p.c. art. 731
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uprawdopodobnienie roszczenia opartego na skardze paulińskiej. Istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Sposób zabezpieczenia nie obciąża pozwanej nadmiernie. Domniemanie wiedzy pozwanej o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela (art. 527 § 3 k.c.).
Odrzucone argumenty
Zabezpieczenie ogranicza prawo własności pozwanej. Pozwana nie jest dłużnikiem powoda. Dłużnik wystąpił z propozycją zawarcia ugody i dobrowolnej spłaty zadłużenia.
Godne uwagi sformułowania
celem udzielenia zabezpieczenia jest zwiększenie skuteczności postępowania cywilnego poprzez zapewnienie, że pomimo upływu czasu koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy możliwym będzie osiągnięcie zamierzonych przez stronę celów tego postępowania. jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Skład orzekający
Piotr Starosta
przewodniczący
Irena Dobosiewicz
sędzia-sprawozdawca
Aurelia Pietrzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zabezpieczenia roszczenia opartego na skardze paulińskiej, w tym zastosowanie domniemania z art. 527 § 3 k.c. w przypadku małżonków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zabezpieczeniem roszczenia opartego na skardze paulińskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie skargi paulińskiej i mechanizmów zabezpieczenia w obrocie nieruchomościami, szczególnie w kontekście relacji rodzinnych między dłużnikiem a osobą trzecią.
“Jak zabezpieczyć swoje pieniądze, gdy dłużnik pozbywa się majątku? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 449/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 lipca 2014 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Piotr Starosta Sędziowie: SO Irena Dobosiewicz /spr./ SO Aurelia Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2014 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: H. B. przeciwko: M. G. o: uznanie czynności prawnej za bezskuteczną na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 13 lutego 2014 r., wydane w sprawie o sygn. akt I C 496/14 postanawia: oddalić zażalenie. Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt II Cz 449/14 UZASADNIENIE Powód H. B. wniósł o zabezpieczenie dochodzonego w pozwie roszczenia uznania za bezskuteczną w stosunku do niego czynności prawnej - umowy o podział majątku wspólnego pomiędzy Z. G. a M. G. z 13 grudnia 2012 r. Jako sposób zabezpieczenia wskazał nakazanie wpisania w dziale III księgi wieczystej Kw (...) prowadzonej dla nieruchomości położonej w J. ostrzeżenia o toczącym się przed Sądem Rejonowym w Inowrocławiu postępowaniu. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r., w sprawie o sygn. akt I C 496/14, Sąd Rejonowy w Inowrocławiu, na podstawie art. 730 1 k.p.c. w zw. z art. 755 § 1 pkt 5 k.p.c. udzielił zabezpieczenia zgodnie z wnioskiem powoda. W uzasadnieniu wskazał, że powód poprzez przedstawione dotychczas okoliczności sprawy, potwierdzone dokumentami uprawdopodobnił dochodzone roszczenie. Z uzasadnienia pozwu oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, iż roszczenie powoda jest wiarygodne. W ocenie Sądu w świetle przytoczonych przez powoda okoliczności należy uznać, że uprawdopodobnił nie tylko roszczenie, ale także interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Niewątpliwie brak zabezpieczenia mógłby go pozbawić zaspokojenia roszczeń dochodzonych pozwem z uwagi na możliwość wyzbycia się przez pozwaną należącego do niej udziału w nieruchomości, co może spowodować przejście własności na rzecz nabywcy działającego w dobrej wierze, którego chronić będzie rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Tym samym zostały spełnione przesłanki określone w art. 730 1 k.p.c. Ponadto Sąd uznał, że taki sposób zabezpieczenia nie będzie prowadził do naruszenia przepisu art. 731 k.p.c. Zażalenie na postanowienie złożyła pozwana i domagała się jego uchylenia oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wskazała, że nie jest dłużnikiem powoda, zaś zabezpieczenie ogranicza jej prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Ponadto podniosła, że dłużnik Z. G. wystąpił do powoda z propozycją zawarcia ugody i dobrowolnej spłaty zadłużenia. Powód wnosił o oddalenie zażalenia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zważyć należy, iż na gruncie przepisów zawartych w art. 730 i nast. k.p.c. , celem udzielenia zabezpieczenia jest zwiększenie skuteczności postępowania cywilnego poprzez zapewnienie, że pomimo upływu czasu koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy możliwym będzie osiągnięcie zamierzonych przez stronę celów tego postępowania. W tym też szeroko pojmowanym zakresie dokonywać należy oceny łącznego zaistnienia przesłanek określonych w art. 730 1 § 1 k.p.c. , a warunkujących udzielenie zabezpieczenia w postaci uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia, zdefiniowanego w § 2 tego przepisu. W przedmiotowej sprawie powód domagał się udzielenia zabezpieczenia jego roszczenia o uznanie za bezskuteczną w stosunku do niego czynności prawnej - umowy o podział majątku wspólnego pomiędzy Z. G. a M. G. z 13 grudnia 2012 r. przez nakazanie wpisania w dziale III księgi wieczystej Kw (...) prowadzonej dla nieruchomości położonej w J. ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu. Niewątpliwie zatem w tej sytuacji powód zobligowany był do uprawdopodobnienia przesłanek istnienia roszczenia ze skargi paulińskiej, tj. że posiada wierzytelność wobec dłużnika, że dłużnik, dokonując określonej czynności, działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, a w jej wyniku dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności, a nadto to, iż osoba trzecia (pozwana) o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, lub też, że zaistniały przesłanki określone w art. 527 § 3 k.c. Analizując treść dokumentów przedłożonych w sprawie przez powoda, stwierdzić należy, iż Sąd I instancji słusznie uznał, że uprawdopodobnił on dochodzone pozwem roszczenie. Powód przedłożył bowiem poświadczone za zgodność z oryginałem przez jego pełnomocnika kserokopie nakazów zapłaty wydanych przeciwko dłużnikowi. Nadto powód uprawdopodobnił, że dłużnik, w oparciu o umowę sprzedaży z dnia 13 grudnia 2012 r. zbył udział w przedmiotowej nieruchomość na rzecz pozwanej. Nieruchomość ta stanowiła jedyny wartościowy składnik majątku dłużnika, a po jego zbyciu dłużnik nie posiada już żadnego majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja. Tym samym, zbywając powyższą nieruchomość dłużnik stał się niewypłacalny lub co najmniej niewypłacalny w wyższym stopniu. Stwierdzić również należy, iż uprawdopodobnienie twierdzeń powoda w tym zakresie wynika z faktu, iż dłużnik, dokonując powyższej czynności zbycia nieruchomości na rzecz pozwanej działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Dłużnik, mający wiedzę o wierzytelnościach strony powodowej, wyzbył się jedynego i istotnego składnika swojego majątku. W świetle powyższych okoliczności Sąd Okręgowy uznał, iż powód w wystarczającym stopniu dla potrzeb wniosku o zabezpieczenie uprawdopodobnił swoje roszczenie, oparte na treści art. 527 k.c. Powód uprawdopodobnił również, że pozwana (osoba trzecia, a zarazem małżonka dłużnika) miała wiedzę o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Podkreślić bowiem trzeba, iż zgodnie z domniemaniem wynikającym z art. 527 § 3 k.c. , jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W ocenie Sądu Okręgowego, powód uprawdopodobnił również istnienie po jego stronie interesu prawnego w udzieleniu mu zabezpieczenia, albowiem stosunek małżeński pomiędzy dłużnikiem a pozwaną wskazują, iż brak przedmiotowego zabezpieczenia może uniemożliwić, a przynajmniej poważnie utrudnić osiągnięcie celu tego postępowania. Również sposób zabezpieczenia nie obciąża pozwanej ponad miarę, gdyż nie ogranicza jej praw właścicielskich w zakresie dysponowania nieruchomością. Ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu sądowym informuje tylko o tym fakcie i np. dla potencjalnego nabywcy nie zawiera informacji o jakichkolwiek ograniczeniach w rozporządzaniu nieruchomością. Za nieuzasadnione i nieistotne z punktu widzenia niniejszego postępowania pomocniczego uznał Sąd Okręgowy twierdzenia skarżącej, że powód uniemożliwia dłużnikowi spłatę zadłużenia. Wskazać bowiem należy, że nic nie stoi na przeszkodzie w zaspokojeniu roszczenia wierzyciela, chociaż mając na uwadze bezskuteczność egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego z majątku dłużnika, wydaje się to mało prawdopodobne. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne ( art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. ), pozostawiając jednocześnie rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi Rejonowemu w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji ( art. 108 § 1 zd. 1 k.p.c. ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI