I ACz 415/16

Sygn. akt I ACz 415/16 POSTANOWIENIE Dnia 31maja 2016 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Tomasz Żelazowski (spr.) Sędziowie: SA Małgorzata Gawinek SO (del.) Krzysztof Górski po rozpoznaniu w dniu 31maja 2016 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) we W. przeciwko Z. S. o zapłatę w przedmiocie zażalenia powoda na zarządzenie Przewodniczącego w Sądzie Okręgowym w Koszalinie z dnia 11 kwietnia 2016 r., sygn. VI GNc 36/16 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. SSO (del.) K. Górski SSA T. Żelazowski SSA M. Gawinek UZASADNIENIE Zarządzeniem z 11 kwietnia 2016 r. Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w Koszalinie zwrócił pozew wobec braku właściwej opłaty. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że Powód - (...) we W. domagał się zasądzenia na jego rzecz od pozwanego kwoty 368.274,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi od daty wniesienia pozwu. Jednocześnie pełnomocnik powoda uiścił opłatę od pozwu w wysokości 1.000 zł. Powód swoje roszczenie wywodzi z umowy przelewu wierzytelności zawartej w dniu 21 lipca 2015 r. z (...) spółką akcyjną w W. . Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wedle którego - w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych opłata stosunkowa wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 1.000 zł. Jak wynika z tego przepisu treścią art.13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych postulowana opłata dotyczy roszczeń wynikających z czynności bankowych. Przepis art. 5 Prawa Bankowego wskazuje katalog czynności, które mogą być uznane za bankowe, określając tym samym podstawowy przedmiot działania banków, w tym m.in. udzielanie kredytów. Czynnościami bankowymi są również inne czynności, o ile są one wykonywane przez banki, np. udzielanie pożyczek pieniężnych. Katalog zawarty w art. 5 Prawa Bankowego nie obejmuje wszystkich czynności bankowych znanych prawu polskiemu. Nie jest więc zupełny. Omawiany art. 5 Pr. Bankowego nie wymienia jako czynności bankowej ani sensu strico ani sensu largo, przelewu wierzytelności ( art. 509 k.c. ) tak więc wywodzone z umowy przelewu wierzytelności roszczenie jako nie pochodzące bezpośrednio z czynności bankowej w rozumienia art. 5 Pr. Bankowego nie podlega uregulowaniu art. 13 ust. 1a u.k.s.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła strona powodowa, która zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisu art. 130 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie oraz art. 13 ust. 1a ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez jego niezastosowanie. W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zarządzenia o zwrocie pozwu, zasądzenie na rzecz strony powodowej zwrotu kosztów wywołanych wniesieniem zażalenia, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także domagała się zwrotu opłaty sądowej od zażalenia. W uzasadnieniu wskazała, że strona powodowa dochodzi w niniejszym postępowaniu wierzytelności z tytułu umowy o kredyt. Umowa kredytu została wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo bankowe . Niezależnie od tego w art. 5 ust. 2 pkt 5 powyższego przepisu wskazano, że czynnością bankową jest również zbywanie wierzytelności jeśli stroną umowy jest bank. Tym samym oba rodzaje czynności zawierają się w katalogu czynności bankowych o których mowa w art. 13 ust. 1a kscu. Językowa wykładnia przepis art. 5 ust. 2 pkt 5 ustawy prawo bankowe pozwala przyjąć, że roszczenia z tytułu czynności bankowych mogą być dochodzone przez aktualnego wierzyciela pod warunkiem że jedną ze stron umowy o nabycie lub zbycie wierzytelności był Bank, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Wierzytelność z tytułu kredytu (o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo bankowe ), objęta powództwem była przedmiotem przelewu (o którym mowa w art. 5 ust 2 pkt 5 ustawy prawo bankowe ), pomiędzy (...) SA a stroną powodową. Cesjonariusz dochodzi od dłużnika roszczenia nabytego od cedenta, a nie roszczenia powstałego mocą umowy przelewu wierzytelności. Powództwo o zapłatę zostało jednocześnie wytoczone w okresie obowiązywania znowelizowanych przepisów dotyczących opłat od pozwów z tytułu tych czynności. Nie ma natomiast znaczenia, ze powód nie jest bankiem, albowiem w ustawie zawarte zostało wyłącznie kryterium przedmiotowe. Zdaniem strony powodowej brak jest przeszkód, które uniemożliwiałby nabywcy wierzytelności zbywanej przez bank skorzystanie z dyspozycji art. 13 ust. 1a u.k.s.c. w celu dochodzenia przysługującej jej wierzytelności. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Zażalenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny w całości podziela ustalenia faktyczne na jakie powołał się Sąd Okręgowy jak i ocenę prawną, zaprezentowaną przez ten Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. Niezbędnym w niniejszej sprawie było ustalenie, czy roszczenie powoda wynikało z umowy pożyczki, jaką Bank (...) SA w W. zawarł z pozwaną, a więc czy dotyczyło czynności bankowej, czy też podstawą dochodzonego w tej sprawie roszczenia była wierzytelność powoda wobec pozwanej powstała na skutek zawarcia umowy przelewu wierzytelności przysługującej bankowi. Od tej oceny zależała wysokość opłaty, jaką powód zobowiązany był wnieść tytułem opłaty od pozwu. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w prawie bankowym nie zdefiniowano samego pojęcia „czynności bankowej”. Niewątpliwie jednak pomocna w tym zakresie jest treść art. 5 ustawy Prawo bankowe zawierająca katalog czynności bankowych, a więc pozwalająca na zdekodowanie tego pojęcia. W bogatym piśmiennictwie wskazuje się, że czynności te można podzielić na czynności bankowe sensu stricto oraz sensu largo. Czynności bankowe niewątpliwie stanowią określenie uprawnień i obowiązków banków i to w statucie danego banku znajduje się określenie czynności, do jakich wykonywania bank jest upoważniony. Bez wątpienia przyjąć należy, iż jedną z czynności bankowych jest udzielanie kredytów. To właśnie w tej czynności powód dopatrywał się podstawy dochodzonego roszczenia. Wbrew jednak argumentacji powoda zawartej w zażaleniu na zarządzenie Sądu Okręgowego o zwrocie pozwu, brak jest podstaw do uznania, że podstawą jego roszczenia była czynność bankowa w postaci udzielenia kredytu. Co prawda źródłem roszczenia banku wobec pozwanej była czynność bankowa w postaci umowy kredytu, jednakże już roszczenie powoda nie wywodzi się z czynności bankowej, bowiem takiej strona powodowa z pozwaną nie dokonywała. Roszczenie powoda wobec pozwanej ma swoje źródło w umowie cesji wierzytelności banku. Sąd Apelacyjny zauważa przy tym, że pomimo braku w prawie bankowym definicji „czynności bankowych”, z przepisów tej ustawy można wywodzić, że czynności określone w jej art. 5 ust. 1 zarezerwowane są jedynie dla banków. Zatem również i działalność związana z udzielaniem kredytów zastrzeżona jest wyłącznie dla banku albo ma charakter czynności bankowej, o ile jest wykonywana przez banki lub inne podmioty na podstawie prawem przewidzianego zlecenia banku. Czynności wskazane w omawianym przepisie wskazują na obszar działania, który jest charakterystyczny dla działalności prowadzonej przez banki. Zawarcie z bankiem umowy przelewu wierzytelności nie jest zakazane, a przeciwnie, jest czynnością dozwoloną, jednakże z tego faktu nie można wywodzić, że podstawą roszczenia powoda będzie również czynność bankowa. O ile nawet sama czynność cesji dla banku stanowi czynność bankową określoną w art. 5 ust. 2 pkt 5 Prawa bankowego , o tyle dla innego podmiotu już nie. Jeżeli nie jest ona dokonywana przez bank, a jedynie przez podmiot zajmujący się przejmowaniem wierzytelności bankowych, nie znajduje zastosowania regulacja wprowadzona art. 13 ust. 1a u.k.s.c. Nadto wskazać należy, że taką wykładnię potwierdza nowelizacji omawianej regulacji. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1a u.k.s.c. tylko w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy Prawo bankowe , opłata stosunkowa wynosi 5% wartości przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 1.000 zł. Natomiast opłata od pozwu w tej sprawie została prawidłowo wyliczona przez Sąd pierwszej instancji na 17.413 zł. Nieuiszczenie opłaty stosunkowej jest brakiem fiskalnym, o którym mowa w art. 130 § 1 k.p.c. W zależności od tego, czy strona jest reprezentowana w postępowaniu sądowym przez zawodowego pełnomocnika, odmienne są skutki procesowe związane z nieuiszczeniem takiej opłaty. Gdy strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, i wniosła nieopłacone albo nieopłacone w odpowiedniej wysokości pismo podlegające opłacie stosunkowej, wówczas przewodniczący zwraca pismo bez wzywania o uiszczenie opłaty. Zawodowy pełnomocnik powoda uiścił jedynie kwotę 1.000 zł, a więc prawidłowo Sąd Okręgowy orzekł o zwrocie pozwu na podstawie art. 130 2 § 1 k.p.c. Mając to na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie jako nieuzasadnione. SSO (del.) K. Górski SSA T. Żelazowski SSA M. Gawinek