I ACz 404/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-06-21
SAOSCywilnepostępowanie zabezpieczająceŚredniaapelacyjny
zabezpieczeniehipotekazajęcie wierzytelnościinteres prawnypostępowanie cywilnesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia, oddalając wniosek o zajęcie wierzytelności z tytułu sprzedaży nieruchomości, ale utrzymując hipotekę przymusową.

Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie powoda J. B. wobec (...) S.A. w J. poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu sprzedaży nieruchomości oraz ustanowienie hipoteki przymusowej. Pozwana Spółka złożyła zażalenie, kwestionując interes prawny powoda. Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko sądu I instancji co do uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego, zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek o zajęcie wierzytelności jako niecelowy i nadmiernie obciążający, a utrzymując hipotekę przymusową jako wystarczającą ochronę.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanego (...) S.A. w J. na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie, które zabezpieczyło roszczenie powoda J. B. poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu sprzedaży nieruchomości oraz ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 306.820,01 zł. Pozwana Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 730¹ k.p.c., twierdząc, że powód nie wykazał interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Sąd Apelacyjny uznał, że powód uprawdopodobnił zarówno roszczenie, jak i interes prawny, powołując się na ogłoszenie sprzedaży nieruchomości, istnienie innych hipotek oraz trudną sytuację finansową pozwanej Spółki. Jednakże, analizując sposób zabezpieczenia, Sąd Apelacyjny uznał, że ustanowienie hipoteki przymusowej jest wystarczającą ochroną dla powoda i nie obciąża nadmiernie pozwanej Spółki, podczas gdy zajęcie wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży byłoby niecelowe i nadmiernie uciążliwe. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie I.1, oddalając wniosek o zajęcie wierzytelności, a w pozostałym zakresie oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zajęcie wierzytelności został oddalony jako niecelowy i nadmiernie obciążający.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że ustanowienie hipoteki przymusowej jest wystarczającą ochroną dla powoda i nie obciąża nadmiernie pozwanej Spółki, podczas gdy zajęcie wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży byłoby niecelowe i nadmiernie uciążliwe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pozwany (...) S.A. w J. (w zakresie oddalenia wniosku o zajęcie wierzytelności)

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznapowód
(...) S.A. w J.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 730 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Interes prawny istnieje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia lub osiągnięcie celu postępowania.

k.p.c. art. 730 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przy wyborze sposobu zabezpieczenia należy uwzględnić interesy stron, aby zapewnić ochronę uprawnionemu, a nie obciążać nadmiernie obowiązanego.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zajęcie wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży jest niecelowe i nadmiernie obciążające dla pozwanego. Hipoteka przymusowa stanowi wystarczającą ochronę dla powoda.

Odrzucone argumenty

Powód nie wykazał interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Przedłożone dokumenty nie uzasadniają przyjęcia, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub utrudni wykonanie orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. zabezpieczenie w postaci zajęcia wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży w tej sytuacji jest niecelowe i obciążałoby obowiązanego ponad potrzebę

Skład orzekający

Kazimierz Rusin

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Mazurek

sędzia

Jan Sokulski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zabezpieczenia roszczenia, w szczególności interesu prawnego oraz ocena celowości i adekwatności zastosowanych sposobów zabezpieczenia (hipoteka vs. zajęcie wierzytelności)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowanych środków zabezpieczenia. Ocena interesu prawnego jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o zabezpieczeniu roszczeń, pokazując, jak sąd ocenia przesłanki i wybiera najmniej uciążliwy sposób ochrony wierzyciela.

Zabezpieczenie roszczenia: hipoteka czy zajęcie wierzytelności? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 404/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2013r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSA Kazimierz Rusin (spr.) Sędziowie: SA Dariusz Mazurek SA Jan Sokulski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. B. przeciwko (...) S.A. w J. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2013r., sygn. akt VI GC 49/13 postanawia : I. zmienić zaskarżone postanowienie w pkt. I. 1. w ten sposób, że wniosek powoda o zabezpieczenie roszczenia poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, stanowiących odrębną nieruchomość, objętych księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Jarosławiu V Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr (...) – oddalić, II. oddalić zażalenie pozwanego w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie powoda J. B. w stosunku do pozwanego (...) S.A. w J. poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, stanowiących odrębną nieruchomość, objętych księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Jarosławiu V Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr (...) oraz obciążenie prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, stanowiących odrębną nieruchomość objętą ww. księgą wieczystą hipoteką przymusową do kwoty 306.820,01 zł. Natomiast w pozostałej części Sąd wniosek oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż powód uprawdopodobnił roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia swoimi twierdzeniami jak i przedłożonymi do wniosku dowodami z dokumentów, które stanowiły podstawę do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym w niniejszej sprawie. Natomiast wniosek powoda o zabezpieczenie jego roszczenia poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu rachunków bankowych pozwanej Spółki, Sąd oddalił wobec nie wskazania przez powoda numerów rachunków, ani banków w których te rachunki są prowadzone. Od powyższego postanowienia pozwana Spółka złożyła zażalenie. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania cywilnego, tj. art. 730 1 k.p.c poprzez błędne przyjęcie, iż powód wykazał dwie kumulatywne przesłanki udzielenia zabezpieczenia, pomimo że powód nie wykazał interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Skarżący podniósł, iż powód poza gołosłownymi twierdzeniami, nie przedłożył wiarygodnych dokumentów, które uzasadniałyby przyjęcie, iż brak zabezpieczenia uniemożliwi, bądź utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. W jego ocenie przedłożenie jednego ogłoszenia zachęcającego do zakupu nieruchomości, które zostało umieszczone kilka miesięcy wcześniej, nie może świadczyć o jej złej kondycji finansowej. Tym samym powód nie uprawdopodobnił swojego interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Wskazując na powyższe pozwana Spółka domagała się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej Spółki kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : W myśl art. 730 1 § 2 k.p.c interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż powód uprawdopodobnił obie przesłanki zabezpieczenia. Ponieważ na etapie postępowania zażaleniowego pozwany kwestionował jedynie interes prawny powoda w udzieleniu zabezpieczenia, dlatego tego zagadnienia dotyczyć będą rozważania Sądu. Sąd Apelacyjny uznał za prawidłową dokonaną przez Sąd I instancji analizę sytuacji majątkowej pozwanej Spółki. Przedłożone przez powoda dokumenty wskazują, że pozwana Spółka podjęła działania zmierzające do sprzedaży nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym wraz z budynkami stanowiącymi odrębną własność pozwanego, o czym świadczy treść ogłoszenia umieszczonego na stronie internetowej agencji nieruchomości (k. 124). Ponadto z przedłożonego do akt sprawy odpisu z działu IV KW nr (...) wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości ustanowione są zarówno hipoteki umowne jak i przymusowe na rzecz innych wierzycieli. Jednocześnie strona pozwana sama we wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej od apelacji wskazała, iż zalega z płatnościami, a w stosunku do niej wszczętych jest wiele postępowań sądowych. Tym samym powód niewątpliwie uprawdopodobnił interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Natomiast Sąd Okręgowy uwzględnił dwa wskazane przez powoda sposoby zabezpieczenia, a mianowicie zajęcie wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, stanowiących odrębną nieruchomość, objętych księgą wieczystą wskazaną we wniosku i obciążenie tejże nieruchomości hipoteką przymusową. W myśl art. 730 1 § 3 k.p.c , przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. W ocenie Sądu Apelacyjnego dostatecznie chroniącym interesy powoda będzie sposób zabezpieczenia polegający na ustanowieniu hipoteki przymusowej, który dla pozwanej Spółki nie jest uciążliwy i nie powoduje utrudnień w jej funkcjonowaniu, gdyż ma możliwość swobodnego dysponowania nieruchomością i nie uniemożliwia jej kontynuowania działalności gospodarczej. Natomiast zabezpieczenie w postaci zajęcia wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży w tej sytuacji jest niecelowe i obciążałoby obowiązanego ponad potrzebę, zważywszy że zabezpieczono całą wierzytelność z tytułu ceny sprzedaży nie ograniczając jej do wysokości wskazanej sumy zabezpieczenia. Z tych też względów, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie i orzekł jak w pkt. I postanowienia na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Natomiast w pozostałym zakresie Sąd zażalenie oddalił na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd rozstrzygnie w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie ( art. 108 § 1 k.p.c. ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI