I ACz 389/12

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-02-29
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaapelacyjny
zachowekhipoteka przymusowazabezpieczenie roszczeniawspółwłasnośćnieruchomośćspadekzażalenie

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie sądu niższej instancji, oddalając wniosek o zabezpieczenie roszczenia poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na całej nieruchomości, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących współwłasności.

Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie powódki o zapłatę zachowku poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na całej nieruchomości pozwanego. Pozwany złożył zażalenie, kwestionując wartość nieruchomości i deklarując brak zamiaru jej zbycia. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne, choć nie z przyczyn podnoszonych przez pozwanego. Kluczowym błędem sądu pierwszej instancji było ustanowienie hipoteki na całej nieruchomości, podczas gdy pozwany był jej współwłaścicielem jedynie w części, co naruszało art. 747 pkt 2 k.p.c.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu, które zabezpieczyło roszczenie powódki o zapłatę zachowku poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na kwotę 90 733 zł na nieruchomości pozwanego. Sąd pierwszej instancji uznał, że powódka jako spadkobierczyni ustawowa uprawdopodobniła swoje roszczenie oraz interes prawny w żądaniu zabezpieczenia. Pozwany w zażaleniu argumentował, że nie zamierza zbywać nieruchomości i że jej wartość została zawyżona. Sąd Apelacyjny stwierdził, że zażalenie jest zasadne, ale z innych powodów niż podnosił pozwany. Sąd zgodził się z oceną sądu pierwszej instancji co do uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego w zabezpieczeniu, wskazując, że sytuacja materialna pozwanego i możliwość zbycia nieruchomości mogłyby utrudnić zaspokojenie powódki. Jednakże, sąd pierwszej instancji ustanowił hipotekę przymusową na całej nieruchomości, mimo że pozwany był jej współwłaścicielem jedynie w części (udział 5/6), a pozostała część należała do innej osoby. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z art. 747 pkt 2 k.p.c., hipoteka przymusowa może być ustanowiona tylko na nieruchomości należącej do obowiązanego. Ponadto, sąd nie jest władny do modyfikacji żądania zabezpieczenia. W związku z tym, sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek o zabezpieczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, hipoteka przymusowa może być ustanowiona tylko na nieruchomości należącej do obowiązanego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że ustanowienie hipoteki przymusowej na całej nieruchomości, podczas gdy pozwany jest jej współwłaścicielem jedynie w części, narusza art. 747 pkt 2 k.p.c. Hipoteka może obciążać jedynie część nieruchomości należącą do dłużnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienić zaskarżone postanowienie i wniosek oddalić

Strona wygrywająca

pozwanego

Strony

NazwaTypRola
E. G.osoba_fizycznapowódka
W. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 747 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Hipoteka przymusowa może być ustanowiona na nieruchomości obowiązanego, co oznacza, że nie można jej ustanowić na całej nieruchomości, jeśli obowiązanemu przysługuje jedynie udział.

Pomocnicze

k.p.c. art. 730¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Interes w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia.

k.p.c. art. 736 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd nie jest władny do modyfikacji żądania w przedmiocie zabezpieczenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 747 pkt 2 k.p.c. poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na całej nieruchomości, podczas gdy pozwany jest jej współwłaścicielem jedynie w części. Sąd nie jest władny do modyfikacji żądania zabezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I Instancji posiadając jednakże już z samego pozwu informację, że w skład spadku wchodzi udział w wysokości 5/6 wyżej opisanej nieruchomości, bez zażądania odpisu księgi wieczystej, bądź nawet bez ustalenia treści tej księgi w przeglądarce internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości ustanawia hipotekę przymusową na całej nieruchomości mimo, że jej współwłaścicielem jest także E. W. Niewątpliwie takie rozstrzygnięcie jest sprzeczne z treścią art. 747 pkt 2 k.p.c., który stanowi, że hipoteka przymusowa może być ustanowiona na nieruchomości obowiązanego.

Skład orzekający

Jan Gibiec

przewodniczący

Małgorzata Lamparska

sprawozdawca

Dariusz Kłodnicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustanawiania hipoteki przymusowej na nieruchomościach stanowiących współwłasność oraz zakresu władzy sądu w przedmiocie zabezpieczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia hipoteki na nieruchomości, w której pozwany jest jedynie współwłaścicielem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny błąd proceduralny sądu pierwszej instancji przy zabezpieczaniu roszczeń, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Błąd sądu przy hipotece przymusowej – współwłasność kluczem do oddalenia wniosku.

Dane finansowe

WPS: 90 733 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 389/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec Sędzia SA: Sędzia SA: Dariusz Kłodnicki Małgorzata Lamparska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: E. G. przeciwko: W. M. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I C 817/11 p o s t a n a w i a: zmienić zaskarżone postanowienie i wniosek oddalić. UZASADNIENIE Zaskarżonym orzeczeniem Sąd I Instancji zabezpieczył roszczenie powódki o zapłatę zachowku przez ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 90 733 zł. Wskazał, że nieruchomość położona we W. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy dla (...) we W. prowadzi księgę wieczystą (...) stanowi własność pozwanego W uzasadnieniu podaje, że powódka jako spadkobierczyni ustawowa uprawdopodobniła roszczenie oraz interes prawny w żądaniu zabezpieczenia. Na powyższe żali się pozwany, wskazując, że nie zamierza zbyć odziedziczonej nieruchomości, a ponadto jej wartość podana przez powódkę jest zdecydowanie zawyżona. Sąd Apelacyjny zważył: Zażalenie jest zasadne, aczkolwiek nie z przyczyn w nim podnoszonych. Jak wynika z treści zażalenia, skarżący nie kwestionuje przesłanki zabezpieczenia polegającej na uprawdopodobnieniu roszczenia. W niniejszej sprawie powódka jako spadkobierczyni ustawowa, żąda bowiem zapłaty kwoty z tytułu zachowku od spadkobiercy testamentowego. Drugą z przesłanek udzielenia zabezpieczenia jest natomiast uprawdopodobnienie interesu w jego udzieleniu. Zgodnie zaś z art. 730 1 § 2 k.p.c. interes w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. Powódka wskazuje, że sytuacja materialna pozwanego jest zła i doprowadziła nawet do sprzedaży jego poprzedniej nieruchomości w drodze egzekucji. Tej okoliczności pozwany nie przeczy. Słusznie zatem Sąd i Instancji ocenia, że ewentualne zbycie również spadkowej nieruchomości uniemożliwi powódce zaspokojenie swojego ewentualnego roszczenia. Sąd I Instancji posiadając jednakże już z samego pozwu informację, że w skład spadku wchodzi udział w wysokości 5/6 wyżej opisanej nieruchomości, bez zażądania odpisu księgi wieczystej, bądź nawet bez ustalenia treści tej księgi w przeglądarce internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości ustanawia hipotekę przymusową na całej nieruchomości mimo, że jej współwłaścicielem jest także E. W. . Niewątpliwie takie rozstrzygnięcie jest sprzeczne z treścią art. 747 pkt 2 k.p.c. , który stanowi, że hipoteka przymusowa może być ustanowiona na nieruchomości obowiązanego. W tym natomiast przypadku obowiązany dysponuje tylko udziałem, a zatem żądanie ustanowienia hipoteki na całej nieruchomości nie jest możliwe. Natomiast Sąd nie jest władny do modyfikacji żądania w przedmiocie zabezpieczenia z uwagi na treść art. 736 § 1 pkt 1 k.p.c. Mając na rozwadze powyższe, jak i treść art. 397 § 2 k.p.c. i art. 386 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. (...) 1. (...) 2. (...) bp

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI