I ACz 360/12

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-02-27
SAOSCywilnepostępowanie zabezpieczająceŚredniaapelacyjny
zabezpieczeniezażalenieroszczenierachunek bankowyhipotekawierzytelnośćpowództwopostanowienie

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie sądu okręgowego, udzielając powódce zabezpieczenia przez zajęcie wierzytelności pozwanego z rachunku bankowego do kwoty 336.018 zł, zamiast hipoteki przymusowej na nieruchomości.

Sąd Apelacyjny rozpoznał zażalenia powódki i pozwanego na postanowienie sądu okręgowego dotyczące zabezpieczenia powództwa. Sąd okręgowy ustanowił hipotekę przymusową na nieruchomości pozwanego do kwoty 435.000 zł i oddalił wniosek o zajęcie rachunku bankowego. Sąd apelacyjny uznał, że kwota zabezpieczenia ustalona przez sąd okręgowy była błędna, a także że powódka nie wykazała wystarczająco prawa pozwanego do nieruchomości. Zmienił postanowienie, udzielając zabezpieczenia przez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego do kwoty 336.018 zł, oddalając jednocześnie wniosek o hipotekę.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał zażalenia powódki Z. B. i pozwanego P. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt I C 2388/11, dotyczące zabezpieczenia powództwa o zapłatę. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił wniosek powódki, zabezpieczając powództwo przez ustanowienie hipoteki przymusowej na udziale pozwanego w nieruchomości do kwoty 435.000 zł, jednocześnie oddalając wniosek o zajęcie rachunku bankowego. Powódka zaskarżyła postanowienie w części oddalającej jej wniosek o zajęcie rachunku, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. poprzez uznanie, że zabezpieczenie w tej formie byłoby nadmierne. Pozwany zaskarżył postanowienie w części dotyczącej hipoteki, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.c. przez udzielenie zabezpieczenia na kwotę wyższą niż dochodzone roszczenie oraz brak uprawdopodobnienia interesu prawnego i majątku osobistego pozwanego. Sąd Apelacyjny, po analizie, uznał, że powódka uprawdopodobniła istnienie roszczenia i interes prawny w zabezpieczeniu. Jednakże, podzielił zarzuty pozwanego dotyczące błędnego ustalenia kwoty zabezpieczenia (435.000 zł zamiast faktycznie wyliczonej 336.018 zł) oraz braku wykazania przez powódkę prawa pozwanego do nieruchomości i jej charakteru jako majątku osobistego. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, udzielając powódce zabezpieczenia przez zajęcie wierzytelności pozwanego z rachunku bankowego do kwoty 336.018 zł, oddalając jednocześnie wniosek o ustanowienie hipoteki. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiono Sądowi I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kwota zabezpieczenia powinna być precyzyjnie ustalona i odpowiadać faktycznemu zadłużeniu wraz z należnościami ubocznymi, a nie być dowolnie zawyżona.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji błędnie ustalił kwotę zabezpieczenia na 435.000 zł, podczas gdy suma należności głównej, odsetek, kosztów zastępstwa procesowego i innych kosztów nie przekraczała 336.018 zł.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

Z. B. (powódka) w zakresie zabezpieczenia

Strony

NazwaTypRola
Z. B.osoba_fizycznapowódka
P. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 730 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Powódka uprawdopodobniła istnienie roszczenia i interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia.

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przy wyborze środka zabezpieczenia sąd uwzględni interesy obu stron w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad miarę.

k.p.c. art. 731

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwota zabezpieczenia ustalona przez Sąd Okręgowy była zawyżona. Powódka nie wykazała, że nieruchomość stanowi majątek osobisty pozwanego. Zajęcie rachunku bankowego jest adekwatnym środkiem zabezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Udzielenie zabezpieczenia w postaci zajęcia rachunku bankowego do kwoty 435.000 zł byłoby nadmierne i prowadziłoby do zaspokojenia powódki (argument powódki odrzucony przez SA). Udzielenie zabezpieczenia na kwotę 435.000 zł, gdy powódka dochodzi 313.750 zł (argument pozwanego częściowo uwzględniony).

Godne uwagi sformułowania

rozpoznaje wniosek o zabezpieczenie w jego granicach uwzględni interesy obu stron w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad miarę uprawniona powinna w swoim wniosku wskazać sumę zabezpieczenia

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Wolfke Kobzar

sędzia

Anna Guzińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kwoty zabezpieczenia, wykazywanie interesu prawnego w zabezpieczeniu, wybór środków zabezpieczenia (hipoteka vs. zajęcie rachunku bankowego)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej związanej z zabezpieczeniem roszczenia o zapłatę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z zabezpieczeniem roszczeń, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Zabezpieczenie roszczenia: kiedy sąd zajmie rachunek bankowy zamiast hipoteki?

Dane finansowe

WPS: 313 750 PLN

zabezpieczenie roszczenia: 336 018 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 360/12 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Agnieszka Piotrowska (spr.) Sędzia SA: Sędzia SA: Beata Wolfke Kobzar Anna Guzińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: Z. B. przeciwko: P. B. o zapłatę na skutek zażalenia powódki i pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt I C 2388/11 p o s t a n a w i a: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie I i II w ten sposób, że udzielić powódce Z. B. zabezpieczenia przez zajęcie do kwoty 336.018 zł ( trzysta trzydzieści sześć tysięcy osiemnaście złotych ) wierzytelności pozwanego P. B. z rachunku bankowego numer (...) i innych rachunków bankowych pozwanego w (...) Banku (...) , oddalając wniosek powódki o zabezpieczenie w pozostałej części ; 2. oddalić zażalenie pozwanego w pozostałej części. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy, uwzględniając częściowo wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia złożony w toku postępowania, zabezpieczył powództwo przez ustanowienie do kwoty 435.000 zł hipoteki przymusowej na stanowiącym majątek osobisty pozwanego jego udziale w ½ części w nieruchomości składającej się z zabudowanej działki nr (...) położonej w Ś. , dla której Sąd Rejonowy (...) – Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) (pkt I). W punkcie II Sąd I instancji oddalił wniosek powódki dotyczący zajęcia do kwoty 435.000 zł wierzytelności pozwanego z bliżej określonego rachunku bankowego. Orzeczenie to zaskarżyły obie strony- powódka co do punktu II , zaś pozwany co do punktu I postanowienia. Powódka zarzuciła naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 730 1 § 3 k.p.c. i art. 731 k.p.c. przez błędną ich wykładnię i uznanie, że udzielenie zabezpieczenia w postaci zajęcia rachunku bankowego do kwoty 435.000 zł byłoby nadmierne i prowadziłoby do zaspokojenia powódki. Formułując powyższy zarzut powódka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w punkcie II i uwzględnienie jej wniosku w całości oraz zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego. Pozwany zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 730 § 1 k.p.c. przez udzielenie zabezpieczenia na kwotę 435.000 zł w sytuacji, gdy powódka dochodzi roszczenia w kwocie 313.750 zł oraz art. 730 1 § 1 i 2 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, ze powódka uprawdopodobniła interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Ponadto skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że udział w ½ części w nieruchomości opisanej w sentencji zaskarżonego orzeczenia stanowi majątek osobisty pozwanego, czego powódka w żaden sposób nie wykazała. Wskazując na powyższe, pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie w całości wniosku powódki o zabezpieczenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Wbrew zarzutowi pozwanego, powódka uprawdopodobniła zarówno istnienie roszczenia, jak interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia, nie doszło więc do naruszenia przez Sąd I instancji art. 730 1 § 1 i 2 k.p.c. . Powódka uprawdopodobniła, że syn stron T. B. darował jej do majątku osobistego kwotę 335.000 zł, którą przelał na rachunek bankowy pozwanego, co pozwany przyznał, podobnie jak okoliczność, że pieniędzy tych żonie nie przekazał. Z. B. uprawdopodobniła także interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia, skoro wskazana kwota znajduje się na rachunku bankowym należącym wyłącznie do pozwanego, którym pozwany swobodnie dysponuje, zaś powódka nie ma jakiegokolwiek wpływu na operacje finansowe przedsięwzięte przez pozwanego , mogące prowadzić do ukrycia tej kwoty przed uprawnioną i w rezultacie uniemożliwienia realizacji ewentualnego korzystnego dla niej wyroku sądowego. Stosownie do art. 738 zdanie 1 kpc sąd rozpoznaje wniosek o zabezpieczenie w jego granicach, zaś zgodnie z art. 730 1 § 3 k.p.c. przy wyborze środka zabezpieczenia sąd uwzględni interesy obu stron w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną , a obowiązanego nie obciążać ponad miarę. Oznacza to, że rozpatrując zaproponowane przez uprawnionego środki zabezpieczenia uprawdopodobnionego roszczenia, sąd dokonuje oceny ich dopuszczalności w świetle przepisów kpc , a także uwzględnia wskazane wyżej kryteria. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uwzględnił wniosek Z. B. częściowo i zabezpieczył roszczenie powódki o zapłatę przez ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 435.000 zł na udziale przysługującym pozwanemu w bliżej opisanej w punkcie I postanowienia nieruchomości. Podzielić jednak należy zarzuty pozwanego, że po pierwsze Sąd Okręgowy ustalił kwotę zabezpieczenia w wysokości 435.000 zł nie wskazując, co się na nią dokładnie składa w sytuacji, gdy z wniosku powódki o udzielenie zabezpieczenia ( k. 74 akt) wynika, że zabezpieczenia ma objąć należność główną czyli 313.750 złotych, odsetki ustawowe od tej kwoty liczone od dnia 1 sierpnia 2011 roku, które do dnia złożenia wniosku o zabezpieczenie czyli do dnia 21 grudnia 2011 roku wyniosły 15.868 złotych ( 142 dni opóźnienia przy stopie 13 procent w stosunku rocznym ), powódka została zwolniona od kosztów sądowych, koszty zastępstwa procesowego przy wskazanej kwocie wynoszą 7.200 zł (stawka minimalna), a innych kosztów powódka nie wskazała. Daje to łącznie kwotę co najwyżej 336.018 złotych, a nie 435.000 złotych. Wytknąć przy tym trzeba, że to uprawniona powinna w swoim wniosku wskazać sumę zabezpieczenia. Trafnie zwraca ponadto uwagę pozwany w swoim zażaleniu, że powódka nie przedłożyła wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia odpisu z księgi wieczystej wskazanej przez nią nieruchomości na okoliczność, że pozwanemu istotnie przysługuje prawo własności udziału w tej nieruchomości i że stanowi on składnik jego majątku osobistego, a więc nie wykazała okoliczności umożliwiających uwzględnienie tego wniosku przez Sąd I instancji. W tym stanie rzeczy należało uwzględniając częściowo zażalenie powódki zmienić zaskarżone postanowienie przez udzielenie zabezpieczenia przez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego do kwoty 336.018 złotych. Ten sposób zabezpieczenia uznać bowiem należy za adekwatny do charakteru roszczenia, okoliczności faktycznych niniejszej sprawy oraz spełniający przesłanki z art. 730 1 § 3 k.p.c. Uwzględnić należało także z wyżej wskazanych motywów częściowo zażalenie pozwanego i oddalić wniosek powódki o zabezpieczenie przez ustanowienie hipoteki na wskazanej w postanowieniu nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 §1 i 385 kpc w związku art. 397 §2 kpc orzekł jak w sentencji. Niniejsze postanowienie Sądu Apelacyjnego nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego, albowiem orzeknie o nich Sąd I instancji na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. stosownie do ostatecznego wyniku mniejszego procesu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI